του Philip Stephens
Η Βρετανία (κακο)διοικείται από τις Βρυξέλλες. Οι Ευρωπαίοι φεντεραλιστές έχουν υποβαθμίσει το κοινοβούλιο του Ουεστμίνστερ σε συμβούλιο παρεκκλησιού. Για όλα τα κακά που γίνονται φταίνε οι Ευροκράτες που φτιάχνουν τη βρετανική νομοθεσία. Για να αποκατασταθούν οι ελευθερίες -και η Αγγλία εν τέλει είναι η μητέρα των κοινοβουλίων- το έθνος πρέπει να ψηφίσει για να εγκαταλείψουμε την Ε.Ε.
Κανένας δεν θα μπορούσε να κατηγορήσει την εκστρατεία υπέρ της εξόδου για λεπτότητα. Το προσωπικό της αφιερώνει τον περισσότερο χρόνο στις εσωτερικές μάχες του κόμματος των Τόριδων - εφόσον δεν μπορούμε να βγάλουμε τη Βρετανία έξω από την Ε.Ε., μπορούμε τουλάχιστον να καταστρέψουμε την πρωθυπουργία του Ντέιβιντ Κάμερον. Κατά τα λοιπά επιχειρεί να μετατρέψει τη δικαιολογημένη ανησυχία του κόσμου για τη μετανάστευση σε φρικτή ξενοφοβία. Ο Μπόρις Τζόνσον, ο πρώην δήμαρχος του Λονδίνου, υπήρξε κάποτε υπέρμαχος του αιτήματος της Τουρκίας για την ένταξη στην Ε.Ε. Τώρα δηλώνει ότι η Βρετανία θα κατακλυστεί σύντομα από ορδές Τούρκων μεταναστών.
Οι οπαδοί του Να Φύγουμε δεν έχουν αίσθηση της ειρωνείας. Ο κύριος Κάμερον, λένε, είναι ένας ψεύτης. Η κυβέρνησή του (από την οποία πολλοί υπέρμαχοι του Έξω εξακολουθούν να λαμβάνουν παχυλούς υπουργικούς μισθούς) αποτελείται από απατεώνες και τσαρλατάνους. Δεν μπορεί να υπάρχει πλέον εμπιστοσύνη στο κοινοβούλιο ως εκφραστή του λαού. Όσον αφορά στους θεσμούς του βρετανικού κράτους -την κυβέρνηση, το υπουργείο Οικονομικών και την Τράπεζα της Αγγλίας μεταξύ άλλων- όλοι αποτελούν τμήμα μιας τεράστιας συνωμοσίας των ελίτ. Αλλά, για σταθείτε μια στιγμή. Είναι βέβαιο ότι σκοπός της εξόδου από την Ε.Ε. είναι η αποκατάσταση της εξουσίας αυτών των εθνικών θεσμών;
Με αυτά τα δεδομένα, το σύνθημα των Έξω, "Ανακτήστε τον Έλεγχο", σηματοδοτεί κάτι, ακόμη κι αν φανερώνει τη λαϊκιστική περιφρόνηση προς τον ρεαλισμό. Το σλόγκαν αποτελεί σήμα κατατεθέν των δημαγωγών στις αναπτυγμένες δημοκρατίες, συμπεριλαμβανομένων του Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ και της Μαρίν Λεπέν στη Γαλλία. Ο Ρεπουμπλικανός διεκδικητής του Λευκού Οίκου και η υποψήφια του Εθνικού Μετώπου για το Ελιζέ, υποστηρίζουν την εκστρατεία υπέρ του Brexit. Τι είχε πει κάποιος για τους πολιτικούς, να προσέχουν τις παρέες τους;
Οι αποτελεσματικές διαφημιστικές εκστρατείες, ωστόσο, στηρίζονται σε μια βασική αλήθεια. Για να ανακτήσεις κάτι, πρέπει πρώτα να το έχεις χάσει. Κοιτάξτε όμως προς τα πίσω, τις μεγάλες επιλογές που έκανε η Βρετανία στα 40 και πλέον χρόνια της συμμετοχής στην Ε.Ε., και -παραδόξως- το χέρι των Βρυξελλών είναι αόρατο. Ευφάνταστο ή βαρετό, οι σημαντικές αποφάσεις έχουν ληφθεί εδώ.
Αρχίζουμε με την οικονομία. Το θέμα της δεκαετίας του 1980 ήταν η μετάβαση της Βρετανίας από μια στατική σε μια φιλελεύθερη οικονομία της αγοράς μέσω των ιδιωτικοποιήσεων, της απορρύθμισης και της επίθεσης στην ισχύ των εργατικών συνδικάτων. Ουδέποτε ήταν προφανές ότι η Ε.Ε. υπήρξε η οργανωτική δύναμη, και η ιστορία έχει καταγράψει ότι η επανάσταση της Θάτσερ ήταν έργο της Μάργκαρετ Θάτσερ. Εάν υπήρξε κάποια σύνδεση με τις Βρυξέλλες, ήταν η ενθουσιώδης στήριξη από την πρωθυπουργό μιας ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς.
Η ταχεία ανάπτυξη εκτόξευσε τον πληθωρισμό. Η Θάτσερ κατηγόρησε τον Νάιτζελ Λόσον, τον τότε υπουργό της των Οικονομικών. Ουδείς, από όσο θυμάμαι, υποστήριξε ότι η Ε.Ε. χειριζόταν τους μοχλούς της οικονομίας, παρότι ο υπουργός Οικονομικών δέχθηκε πολλές επικρίσεις ότι έγινε σκιά του γερμανικού μάρκου. Ούτε κάποιος στις Βρυξέλλες έσπρωξε τον λόρδο Λόσον στην μεταρρύθμιση του Σίτι του Λονδίνου - μια μετακίνηση προς μια ανεπαίσθητη ρύθμιση, με την οποία αδηφάγες τράπεζες κατάπιαν σταθερές και ασφαλείς ενώσεις κατασκευαστών, και το οικονομικό σύστημα αφέθηκε ιδιαίτερα ευάλωτο στην παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση.
Από την άλλη πλευρά του ισολογισμού ούτε η Ε.Ε. μπορεί να διεκδικήσει εύσημα για τις καλές εποχές. Η μακρά περίοδος της μη πληθωριστικής ανάπτυξης από τα μέσα της δεκαετίας του 1990, αντάμειψε τον σκληρό βρετανικό πραγματισμό του Κένεθ Κλαρκ, ενός άλλου υπουργού Οικονομικών των Τόριδων. Το γεγονός ότι ο κύριος Κλαρκ είναι φλογερός υποστηρικτής της Ευρώπης δεν αποτελεί εύσημο για τις Βρυξέλλες. Αλλού στο εσωτερικό μέτωπο, η μεταβίβαση εξουσιών στη Σκωτία και στην Ουαλία ήταν έργο πολιτικών του Ηνωμένου Βασιλείου. Το ίδιο, επίσης, ο ανεκτικός φιλελευθερισμός του γάμου των ομοφυλοφίλων και η μεγαλύτερη προστασία για τις μειονότητες.
Η Βρετανία πολέμησε σε μισή ντουζίνα πολέμους από τα Φόκλαντς μέχρι το Ιράκ, από τότε που έγινε μέλος της Ε.Ε. Η Βασιλική Πολεμική Αεροπορία βομβαρδίζει τώρα το αυτοαποκαλούμενο Ισλαμικό Κράτος στο Ιράκ και στη Συρία. Υπάρχουν επιχειρήματα για την αξία αυτών των συγκρούσεων. Πολλοί άνθρωποι έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η Βρετανία έκανε πολύ περισσότερα από όσα της αναλογούν στον πόλεμο. Αλλά ακόμη και εκείνοι που βρίσκονται στις πιο μακρινές όχθες του ευρωσκεπτικισμού δεν μπορούν να ισχυριστούν ότι συμμετείχε σε αυτές τις μάχες υπό την καθοδήγηση των Βρυξελλών.
Για τη μετανάστευση από τις νέες δημοκρατίες της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης, ξεχνούν πολύ εύκολα ότι ουδείς άλλος πίεσε περισσότερο από ότι η Βρετανία για τη διεύρυνση της Ε.Ε. προς Ανατολάς. Και ήταν η κυβέρνηση του Ουεστμίνστερ -υπό τον Τόνι Μπλερ των Εργατικών- που απέρριψε κάθε μεταβατικό στάδιο για τη ροή των εργαζομένων από τα νέα μέλη.
Υπάρχουν συγκεκριμένοι τομείς της ζωής στη Βρετανία όπου υπερισχύουν οι ευρωπαϊκοί νόμοι. Οι περισσότεροι από αυτούς καθορίζουν τις επιχειρηματικές νόρμες και προϋποθέσεις που πρέπει να τηρούν όλες οι χώρες για να ευημερούν σε μια παγκοσμιοποιημένη οικονομία. Μερικοί καθιερώνουν επίπεδα προστασίας για τους εργαζόμενους, άλλοι ελέγχουν το περιβάλλον. Σε άλλα θέματα η Βρετανία επέλεξε να μην συμμετέχει - το ευρώ, τα ανοιχτά σύνορα και ορισμένα στοιχεία νομικών και δικαστικών υποθέσεων.
Αυτή η χώρα δεν έχει παραδώσει τη δημοκρατία ή την κυβέρνησή της. Στα ζητήματα που έχουν αληθινή αξία -φόροι και πρόνοια, πόλεμος και ειρήνη, εθνική ασφάλεια- το σχήμα και η κατεύθυνση της πολιτικής καθορίζονται από τους πολιτικούς του Ουέστμινστερ. Μερικές επιλογές ήταν κακές, μερικές καλές, αλλά όλες ήταν βρετανικές.
Οι φιλοευρωπαίοι μπορεί να κατηγορηθούν ότι ορισμένες φορές υπερβάλλουν για τις συνέπειες ενός Brexit. Η ψήφος υπέρ της Εξόδου δεν θα φέρει πόλεμο και λοιμό. Αλλά η σημαντική διαφορά σε αυτή την ανταλλαγή επιχειρημάτων είναι να ξεχωρίσουμε εκείνα που ενισχύουν την αλήθεια από τα αθέμιτα ψεύδη.
