Με το βλέμμα σε θεμελιώδεις αρχές δικαίου, η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα τoυ Ανθρώπου (ΕΕΔΑ), ανεξάρτητο συμβουλευτικό όργανο της ελληνικής πολιτείας για θέματα προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου, προχώρησε σε νέα δήλωσή της λόγω των σοβαρών διαστάσεων που έχει λάβει το προσφυγικό / μεταναστευτικό ζήτημα για την Ελλάδα. Υπενθυμίζοντας έτσι θεμελιώδη διεθνή και ευρωπαϊκά κείμενα που διακηρύσσουν και διασφαλίζουν ανθρώπινα δικαιώματα, ιδίως τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το άρθρο 18, τη Σύμβαση της Γενεύης της 28ης Ιουλίου 1951, το Πρωτόκολλο της 31ης Ιανουαρίου 1967 περί του καθεστώτος των προσφύγων. Επίσης τον Κώδικα Συνόρων του Σένγκεν και ιδίως το άρθρο 3, εδάφιο β, καθώς και το Ψήφισμα 1821 (2011) της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την αναχαίτιση και διάσωση στη θάλασσα αιτούντων άσυλο, προσφύγων και παράτυπων μεταναστών, η ΕΕΔΑ επισημαίνει πως το δικαίωμα πρόσβασης στο άσυλο και η απαγόρευση επαναπροώθησης αποτελούν θεμελιώδη πυλώνα τόσο του δικαίου των προσφύγων όσο και των οικουμενικών αρχών της προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου, πάνω στα οποία η παγκόσμια και η ευρωπαϊκή κοινότητα έχουν οικοδομηθεί.
Με τη δήλωσή της, η ΕΕΔΑ "καλεί την ελληνική Πολιτεία, τον ΟΗΕ, τα όργανα της Ε.Ε., το σύνολο των κρατών - μελών της Ε.Ε. και όλους τους εμπλεκόμενους διεθνείς οργανισμούς, με πνεύμα υπευθυνότητας, αλληλεγγύης και ειλικρινούς συνεργασίας, να λάβουν όλα τα κατάλληλα μέτρα με σκοπό τη διασφάλιση:
- Της προστασίας της ανθρώπινης ζωής, της υγείας και ασφάλειας όλων των διαβιούντων στην ελληνική επικράτεια προσώπων καθώς και της αποτελεσματικής διαχείρισης, σε συνθήκες σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, των μεταναστευτικών ροών προς την Ε.Ε.
- Της τήρησης της αρχής της μη επαναπροώθησης (non-refoulement) καθώς και της απρόσκοπτης, έγκαιρης και αποτελεσματικής πρόσβασης των αλλοδαπών χωρίς ταξιδιωτικά έγγραφα στις διαδικασίες διεθνούς προστασίας.
- Της τροποποίησης του συστήματος του Δουβλίνου που οδηγεί σε "αποθήκευση" ανθρώπων σε ορισμένες χώρες.
- Της άμεσης χρηματοδότησης και αποτελεσματικής λειτουργίας των απαιτούμενων δομών και διαδικασιών, ιδίως μέσω της δημιουργίας νέων και αξιοπρεπών χώρων υποδοχής και φιλοξενίας στην Ελλάδα.
- Της πλήρους εφαρμογής στην Ελλάδα της κοινοτικής νομοθεσίας για τα εναλλακτικά μέτρα αντί της κράτησης.
- Της ενσωμάτωσης και πλήρους εφαρμογής και στην Ελλάδα, το συντομότερο δυνατό, της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2013/33/Ε.Ε. σχετικά με τις ελάχιστες απαιτήσεις για την υποδοχή των αιτούντων διεθνή προστασία στα κράτη - μέλη της Ε.Ε.
- Της διεύρυνσης και υποχρεωτικής εφαρμογής του προγράμματος μετεγκατάστασης (relocation) των προσφύγων από την Ελλάδα και την Ιταλία προς άλλα κράτη - μέλη της Ε.Ε. στο πλαίσιο μιας δικαιότερης αριθμητικής κατανομής μεταξύ των κρατών - μελών της Ε.Ε., όπως επιβάλλουν ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ε.Ε. και οι Συνθήκες.
- Της οργάνωσης και διαρκούς στήριξης ενός μόνιμου και επαρκούς μηχανισμού παροχής ανθρωπιστικής βοήθειας στα κράτη πρώτης υποδοχής, με ιδιαίτερη μέριμνα για τις ευάλωτες ομάδες.
- Της καθιέρωσης ενός ευρέος και συνεκτικού πανευρωπαϊκού προγράμματος επανεγκατάστασης (resettlement) αιτούντων διεθνούς προστασίας και προσφύγων από τρίτες χώρες προς κράτη - μέλη της Ε.Ε.".
