Live τώρα    
Θέατρο / Η αυτοκρατορία του κακού
  • Μείωση μεγέθους γραμματοσειράς
  • Αύξηση μεγέθους γραμματοσειράς
Εκτύπωση

Θέατρο / Η αυτοκρατορία του κακού

135662522a.jpg

Τραγικός σαμουράι της νικημένης μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο Ιαπωνίας, ο θρεμμένος μέχρι τότε με τις παραδοσιακές αξίες της Ιαπωνίας Γιούκιο Μισίμα, που είδε τις κυρίαρχες έως τότε στη χώρα του δομές της φεουδαρχίας να υπεισέρχονται αυτούσιες στο νέο καπιταλιστικό μοντέλο που της επιβλήθηκε, αναζήτησε την ταυτότητά του στο σημείο τομής των δύο κόσμων και την οριακή του θέση ως εσταυρωμένου εν μέσω δύο πολιτισμών. Του Ανατολικού, που θεωρεί τις έννοιες του καλού και του κακού ως μέρη μιας φυσικής τάξης πραγμάτων, και του Δυτικού, που τις βλέπει ως αντίμαχες ιδέες του απολύτου και εν μέσω δύο συστημάτων λόγου: του Ανατολικού που αναγνωρίζει μόνο τα πράγματα για τα οποία έχει προβλεφθεί ιδεόγραμμα και του Δυτικού, στη γαλλική κυρίως εκδοχή του, όπου η γλώσσα-σκέψη δεν σημαίνει τίποτε πραγματικό και ό,τι συμβαίνει, συμβαίνει στο συμβολικό πεδίο των λέξεων.

Χαμένος μέσα στους μαιάνδρους της γαλλικής διανοητικότητας που τον έθρεψε και της αγωνίας της χώρας που τον γέννησε να βρει το αληθινό της πρόσωπο μέσα στον σύγχρονο κόσμο, ο Γιούκιο Μισίμα εντέλει επιχείρησε την ηρωική έξοδό του με μια πράξη «σεπούκου» (χαρακίρι) μπροστά στις κάμερες της τηλεόρασης, σφραγίζοντας με μια ύστατη θεατρική πράξη το υπαρξιακό του αδιέξοδο: την αδυναμία μεταφοράς του εννοιολογικού οπλοστασίου μιας περιφραστικής, αναλυτικής γλώσσας όπως η γαλλική, στην ιδεογραμματική, συνθετική μητρική του γλώσσα.

Υπάρχουν γλώσσες-πολιτισμοί της γραφής και γλώσσες-πολιτισμοί της εικόνας, ανάμεσα στους οποίους κυλάει το πορφυρό ποτάμι του αίματος. Αυτό σημαίνει ο τίτλος του έργου του «Πορφυρό ποτάμι» που παρακολουθήσαμε στο Θέατρο Μεταξουργείο, το οποίο είναι εμπνευσμένο από την «Ηλέκτρα» του Ευριπίδη, με το αδιέξοδο να την κατακλύζει καθώς ο ποιητής της μοιάζει να έλκεται από τη φιλολογία γύρω από το «Άγιο κακό» των «καταραμένων» Γάλλων συγγραφέων, από τον Βιγιόν έως τον Ζενέ. Αδιέξοδο που χαρακτηρίζει όλους τους πάσχοντες ευγενείς ήρωες των έργων του, παραπλανημένες επικές μορφές που ζορίζονται να ντυθούν τη φόρμα ενός ιδιωτικού δυτικού πάθους. Υπάρχουν μόνο ως αχνές ιδεατές εκδοχές των ηρωικών προγόνων τους ή ως ενσαρκώσεις της ύστατης απόγνωσης του υπάρχειν «έτσι», χωρίς νόημα, μέσα στο άδειο κέλυφος ενός κόσμου φαντασμάτων.

Καθένας μπορεί να αντιληφθεί πόσο δύσκολο είναι να μεταφερθεί αυτό το σύνθετο έργο εκτός του χώματος που το έθρεψε και να μεταφυτευθεί σε ξένο θερμοκήπιο. Δεν πρόκειται τόσο για πρόβλημα φόρμας, όσο για πρόβλημα νοοτροπίας. Χρειάζεται ένας σκηνοθέτης που να μπορεί να διακρίνει το σφραγισμένο νόημα πίσω από την επιφάνεια του έργου. Επειδή ένα θεατρικό έργο πρέπει πάντα να επανανοηματοδοτεί έναν κενό νοήματος κόσμο. Η μεταμοντέρνα λατρεία του άδειου χώρου έχει και αυτή τα όριά της.

Ο Νίκος Χατζηπαπάς είναι ένας σύνθετος καλλιτέχνης, σκηνοθέτης, συγγραφέας, ηθοποιός, δάσκαλος ηθοποιών και επίσης ένας ικανός αναγνώστης. Στην προκείμενη περίπτωση δεν έπεσε στην παγίδα του εξωτισμού και στο ψευδοδίλημμα να επιλέξει μια φόρμα δυτικότροπη ή ανατολίζουσα. Με τη σκηνοθεσία και την εικαστική του σύνθεση επικέντρωσε την παράσταση στο τραύμα των ηρώων. Έδωσε το έργο στις πραγματικές του διαστάσεις, ενός δράματος πέρα από τόπο ή χρόνο, ως εικόνα μιας αυτοκρατορίας του κακού που εκφυλίζεται και καταρρέει, πετυχαίνοντας να μεταδώσει ένα επικό ρίγος.

Η καλή διδασκαλία των ρόλων ήταν επίσης ένας από τους βασικούς παράγοντες της επιτυχίας του έργου. Η Ελένη Φίλιππα στον ρόλο της Ριτσούκο δίνει σωστά το προφίλ μιας ηρωίδας ορισμένης κοινωνικής τάξης, εκπαιδευμένης ώστε να μην εξωτερικεύει τα συναισθήματά της, αφήνοντας να εξέχει μόνο η κορυφή του παγόβουνου. Οι εξαιρετικοί Νίκος Χρηστίδης και Ειρήνη Χαιρετάκη μετατρέπουν τους ρόλους των δύο νεαρών αδελφών εραστών (Ιζάμου και Ικούκο) σε μια αληθινή τελετουργία θανάτου, οδηγώντας το έργο σε ένα φινάλε ακραίας σωματικής και ψυχικής αυτοπραγμάτωσης. Ο Νίκος Χατζηπαπάς, ως αφηγητής και ταυτόχρονα ως ο ρόλος-καταλύτης του Κεϊσάμπουρο, δίνει με πλάγια, πορφυρή γραφή το αιμάτινο αποτύπωμα του ίδιου του Μισίμα. Στον διόλου περιφερειακό ρόλο της Νομπούκο διακρίνεται η Ιωάννα Ρούσσου. Τα κοστούμια της Ριτσούκο και της Νομπούκο που σχεδίασε ο Δημήτρης Ντάσιος και του Ιζάμου -προερχόμενο από το βεστιάριο της Μάγκυ Μοντζολή- είναι χάρμα οφθαλμών.

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΓΝΩΜΕΣ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

EDITORIAL

ΑΝΑΛΥΣΗ

SOCIAL

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΣΥΝΔΡΟΜΩΝ ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ 2.0