Ένα ιστορικό τοπόσημο για το Παγκράτι βρίσκεται ένα βήμα πριν σβήσει μετά από εκατό χρόνια ζωής. Τόσο η φυσική φθορά στο πέρασμα του χρόνου, όσο και ο αλόγιστος εξευγενισμός μέσω Airbnb μαζί με το διογκούμενο κόστος ζωής στις γειτονιές του κέντρου δεν αφήνουν περιθώριο για πολυτέλειες, όπως ο σεβασμός προς τα ιστορικά κτήρια. Ωστόσο, ο συνοικιακός κινηματογράφος που είναι άμεσα συνδεδεμένος με την ευρύτερη πολιτιστική ταυτότητα της πόλης θα μπορούσε να διασωθεί αν το υπουργείο Πολιτισμού δεν τον κοιτούσε με τη χαρακτηριστική απάθεια που επέδειξε και στην περίπτωση του Ιντεάλ να κλείνει αβοήθητος. Το Πάλας θα μπορούσε να ορθοποδήσει με μια μικρή κρατική ενίσχυση, αν όχι να κηρυχθεί πλήρως διατηρητέο, έστω κι αν η ομαλή λειτουργία του έχει περισσότερο ιστορική και συμβολική σημασία. Δεν είναι λίγο. Άλλωστε, η ιστορική αξία των κινηματογραφικών αιθουσών είναι άρρητα συνδεδεμένη με την πολιτιστική ταυτότητα των λαϊκών γειτονιών, όπως έχει αναγνωριστεί και από το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Ο κινηματογράφος Πάλας ξεκίνησε τη λειτουργία του στην οδό Υμηττού το 1925 και από το 1953 τη διεύθυνσή του ανέλαβε ο γιος του ιδρυτή, ο Ματθαίος Πόταγας, ο οποίος τον λειτουργούσε με μεράκι μέχρι και τον θάνατό του το 2021. Αν όντως προχωρήσει άμεσα η υλοποίηση των σχεδίων να μετατραπεί η αίθουσα σε υποκατάστημα αλυσίδας σούπερ μάρκετ, που -όπως φημολογείται- έχει ήδη γίνει μια πρώτη συμφωνία με τους κληρονόμους του κτηρίου, απομένει να δούμε πώς θα διατηρηθεί το θερινό του τμήμα στην ταράτσα που έχει ήδη κηρυχθεί διατηρητέο ως προς τη χρήση, αντίθετα με το υπόλοιπο κτήριο.
Τον Ιανουάριο του 2026 το υπουργείο Πολιτισμού εξέδωσε δελτίο Τύπου με τίτλο «ΥΠΠΟ: Η Ελλάδα πρωτοπορεί στην προστασία των έργων τέχνης και των συλλεκτικών αντικειμένων από την πλαστογράφηση - Πλαίσιο προστασίας των ιστορικών κινηματογράφων». Αυτό αφορούσε την υπερψήφιση από τη Βουλή του Νόμου 5271/2026 ο οποίος περιλαμβάνει το άρθρο 14 για την προστασία και ενίσχυση των «Ιστορικής σημασίας κινηματογράφων». Ωστόσο, το ΚΣΝΜ του υπουργείου Πολιτισμού, όταν συνεδρίασε για το θέμα, γνωμοδότησε ομόφωνα πως το Πάλας «δεν φέρει αξιόλογα στοιχεία από αρχιτεκτονική, τυπολογική, μορφολογική, καλλιτεχνική και ιστορική άποψη, ώστε να πληροί τις προϋποθέσεις που ορίζει νόμος». Να σημειωθεί ότι ο Μ. Πόταγας δεν έπαψε να επισημαίνει ότι η αίθουσα ήταν έργο του γνωστού αρχιτέκτονα Βασιλείου Κασσάνδρα. Επίσης, το Δημοτικό Συμβούλιο της Αθήνας από τον Μάιο του 2024 είχε τοποθετηθεί υπέρ της προστασίας του κινηματογράφου ώστε να αποτραπεί η κατεδάφιση και μάλιστα έχει εκφράσει τη διαφωνία του με την απόφαση του ΚΣΝΜ.
Μαζί με τη συγκινητική κινητοποίηση απλών κατοίκων και πολιτιστικών φορέων (όπως η MONUMENTA που ασχολείται με την προστασία της αρχιτεκτονικής και φυσικής κληρονομιάς) υπάρχει και η επιστολή που έγραψαν οι μαθητές του 17ου Γυμνασίου Αθηνών προς την υπουργό Λ. Μενδώνη, στην οποία μεταξύ άλλων αναφέρουν: «Πίσω από τις οθόνες των ιστορικών κινηματογράφων κρύβεται η ίδια η ψυχή της πόλης και των γειτονιών της. Η λειτουργία τους αποτελεί ανάσα πολιτισμού στην καθημερινότητά μας, έναν συνδετικό κρίκο που μας επιτρέπει να μοιραζόμαστε κοινές συγκινήσεις, να επικοινωνούμε και να συνδιαμορφώνουμε την πολιτιστική μας ταυτότητα. Αναγνωρίζουμε ότι οι πόλεις εξελίσσονται και αλλάζουν. Ωστόσο, θεωρούμε ότι η πρόοδος δεν χρειάζεται να σημαίνει ισοπέδωση του παρελθόντος. Ορισμένα κτήρια έχουν ιδιαίτερη ιστορική, κοινωνική και συναισθηματική αξία και πρέπει να προστατεύονται, ώστε οι νεότερες γενιές να μπορούν να γνωρίζουν την ιστορία του τόπου τους και να αναπτύσσουν σεβασμό απέναντι στην πολιτιστική κληρονομιά. Οι άνθρωποι και οι πόλεις έχουν ρίζες· και οι ρίζες αυτές είναι που τους δίνουν τη δύναμη να συνεχίζουν να ανθίζουν».
