Ενα αγόρι χωρίς όνομα, όχι μόνο γιατί έτσι οι ταυτίσεις και οι γενικεύσεις επιτρέπονται ευκολότερα αλλά και γιατί για μεγάλο μέρος της ζωής του είναι ένα «αόρατο» παιδί. Ένα αγόρι στο φάσμα του αυτισμού, σε μια νέα πατρίδα, σε ένα νέο σχολείο, με μια μητέρα που για να επιβιώσουν καθαρίζει ατελείωτες σκάλες και έναν πατέρα που δεν τους ακολούθησε. Μετρά τον χρόνο με τις μέρες, τις ώρες, τα δευτερόλεπτα. Νιώθει μοναξιά, φόβο, απόρριψη «γιατί ποιος θέλει έναν διαφορετικό όταν μπορεί να έχει έναν ίδιο;». Οι λέξεις μέσα του, εγκλωβισμένες, «φωνάζουν, ουρλιάζουν… ποτέ δεν μπόρεσα να προφέρω μια όμορφη λέξη… για μένα είναι μόνο κραυγές που μου θυμίζουν πόσο διαφορετικός είμαι». Δίπλα του, παρηγοριά και κυματοθραύστης, η μητέρα του. Κι αυτός μετρά τις μέρες… Απομένουν 1.096 ακόμα για να τη σώσει από τις σκάλες, κυρίαρχο σύμβολο στην ιστορία. Αυτές που για κάποιους μόνο κατεβαίνουν. Ο χρόνος, όμως, θα παγώσει στη μέρα 5.497. Η μαμά θα χαθεί. Τώρα πρέπει να συνεχίσει μόνος του.
Η Έλενα Περικλέους δημιουργεί ένα πολυεπίπεδο κείμενο. Ένα κείμενο που τραντάζεται από όλα αυτά τα εγκλωβισμένα και ανείπωτα στο μυαλό και στην ψυχή. Εύστοχα αναθέτει το κύριο μέρος της αφήγησης στον έφηβο πρωταγωνιστή. Μικρά σε έκταση κεφάλαια, με τη μορφή εσωτερικού μονολόγου, μεταφέρουν τον μικρόκοσμο του παιδιού όπως τον ζει, επαναληπτικά, επτά μέρες μιας βδομάδας. Είναι η ρουτίνα ενός παιδιού στο φάσμα ή αυτό που διασφαλίζει τη σταθερότητά του; Ή μήπως η μονοτονία εκείνων που γι’ αυτούς «καταντά το αύριο πια σαν αύριο να μην μοιάζει»; Η αληθοφάνεια του χαρακτήρα συνεπικουρείται από τον μικροπερίοδο λόγο. Προτάσεις και λέξεις-θραύσματα. Λόγος περιορισμένος, απογυμνωμένος, όπως η ζωή που βιώνει. Φτωχός όχι εξαιτίας της έλλειψης χρημάτων αλλά της συναισθηματικής φτώχειας των γύρω του, που ούτε τον καταλαβαίνουν ούτε επιδιώκουν να τον γνωρίσουν.
Μοναδική του διέξοδος, τα μαθηματικά και η ζωγραφική - άλλες γλώσσες τούτες εδώ. «Θα έβαζα πλέον σε σχήματα και χρώματα τη λύπη μου και τη χαρά μου, την αγωνία και τον πόνο μου. Τον φόβο μου για κάθε καινούργιο και άγνωστο». Γιατί μπορεί να υστερεί στον λόγο, η σκέψη του όμως είναι διαυγής και αιχμηρή. Κι εδώ πρέπει να πιστωθεί στη συγγραφέα ο ιδιαίτερος τρόπος που διαχειρίστηκε τον ήρωά της. Χωρίς να αγνοεί τον αυτισμό τού 15χρονου έφηβου -τον οποίο εκθέτει ποικιλότροπα, εστιάζοντας σε εκείνα τα χαρακτηριστικά που δυσκολεύουν τη λειτουργικότητά του και τη σχέση με τους γύρω του-, δημιουργεί ένα πλάσμα που μόνο ένα μέρος τής ταυτότητάς του διαμορφώνεται από αυτόν.
Η απώλεια της μητέρας του θα τον αναγκάσει να έρθει αντιμέτωπος με την ανάγκη να κατανοήσει ποιος είναι, να πατήσει στα δικά του πόδια, να περπατήσει τη δική του σκάλα. Ξεκινά να γράφει τις σκέψεις του. Ο λόγος έχει τη δύναμη να γκρεμίζει τείχη, να ανοίγει δρόμους, να είναι θεραπευτικός. Με ένα ιδιαίτερο τέχνασμα, θα βοηθήσει τον αναγνώστη να παρακολουθήσει την ανάβαση του ήρωα προς την αυτογνωσία και την αυτοαποδοχή. Εγκιβωτίζοντας επτά ιστορίες, που καθεμία έχει ως τίτλο ένα χρώμα (σαν βασικό εκφραστή των συναισθημάτων, με τελευταίο το βιολετί, καθώς «οι βιολετιές λέξεις θρηνούν, βάζουν τελείες και ξεκινούν καινούργιους κύκλους»), ο ήρωας θα βιώσει τα επτά στάδια του πένθους κατακτώντας κάθε φορά ένα σκαλί προς την ανοδική πορεία. Αγάπη, συντροφικότητα, αλήθεια, ελπίδα, σοφία, αυτογνωσία και συνειδητοποίηση του κύκλου της ζωής. Κάθε ιστορία και μια έμμεση υπόμνηση στην παρηγορητική και αφυπνιστική δύναμη της λογοτεχνίας στον δρόμο προς την ενηλικίωση.
Στο τέλος θα συνειδητοποιήσει ότι «κουβαλώντας το χτες, θα ζήσω το σήμερα και θα σχεδιάσω το αύριο». Καταφέρνοντας να σπάσει την αλυσίδα του θυμού και της λύπης, θα βρει τη φωνή του για να αποκαταστήσει την αλήθεια του. Η Περικλέους, ευρηματικά και πάλι, στα τελευταία κεφάλαια θα αξιοποιήσει ως αφηγητές τη μητέρα και τον πατέρα για να ακουστεί και η δική τους αλήθεια. Η αλήθεια εκείνων που, αν δεν ανήκουν στους τυχερούς, που είναι όμορφοι ή έξυπνοι ή χαριτωμένοι ή εύποροι ή… ή… ή…, βιώνουν τον αποκλεισμό και την περιθωριοποίηση. Εκείνων που μπροστά στις δυσκολίες χάνουν τη φωνή τους ή «κουκουλώνονται», όπως ο πατέρας, και αποσύρονται. Αλλά και εκείνων που, με πρόταγμα τη δύναμη της αγάπης, ξέρουν ότι η ανάβαση είναι μονόδρομος.
Η Έλενα Περικλέους, παίζοντας με τις λέξεις, τα σύμβολα και τις τεχνικές, μας δίνει μια ιστορία συμπερίληψης. Ένα βιβλίο-σωσίβιο, που ενδυναμώνει ψυχικά μέσα από τη δημιουργική ανάγνωση οξύνοντας την ενσυναίσθηση και την αποδοχή, αναγκαία στην εποχή μας ζητούμενα. Τα ασπρόμαυρα σκίτσα του Ν. Κυριακόπουλου αποτυπώνουν οπτικά, εν είδει στιγμιότυπου, χαρακτηριστικά σημεία της ιστορίας.
Info
Τα κατάφερα!
Συγγραφέας: Έλενα Περικλέους
Εικονογράφος: Νίκος Κυριακόπουλος
Εκδόσεις Καλειδοσκόπιο
Ηλικία: από 11+ ετών
Τιμή: 11,61 ευρώ
