Μας έδειξε για τα καλά τα δόντια του το άστρο του Κυνός (ο Σείριος) τούτες τις μέρες (και τις νύχτες) που πέρασαν. Μας γάβγισε για τα καλά, με σηκωμένη τρίχα, το σαρκόπυρο σκυλί κι εγώ αντιγράφω από μια εξαίσια ανάρτηση του Ηρακλή Λογοθέτη:
«Ένα τέτοιο βράδυ του Ιουλίου πριν από πολλά-πολλά χρόνια -1981 ή ’82- στα Lion Apartments έμενε όταν ερχόταν στην Ελλάδα ο Νικόλαος Κάλας, είδαμε από το μπαλκονάκι της οδού Σουηδίας ένα αγόρι κι ένα κορίτσι να στέκονται για ώρα, τρέμοντας, πρόσωπο με πρόσωπο - έτοιμοι προφανώς να φιληθούν ή να σκοτωθούν. Η σκηνή έληξε με μια κάπως πρωτάκουστη απειλή: Θα σου σπάσω τα μάτια, είπε ο νεαρός - κι αμέσως οπισθοχώρησε και χάθηκε, τρομοκρατημένος από τα λόγια. Σαν τα πολύτιμα πετράδια τα βλέπει, σχολίασε μετά από μακρά σιωπή, βαθιά εντυπωσιασμένος ο Κάλας, ζαφείρια, σμαράγδια, ποιος ξέρει...».
Βαθιά εντυπωσιασμένος κι εγώ, κατέφυγα στο έργο του Νικόλαου Κάλας (27/5/1907 - 31/12/1988), συνεχίζοντας την αντιγραφή με δύο αποσπάσματα από το ποίημά του «Επανάσταση»: «Θα ήθελα να φτιάξω έναν ουρανό/ να ’χω τώρα που νύχτωσε ένα στερέωμα να κοιτάζω/ θα το ’καμνα μεγάλο, γιομάτο άστρα με σχήματα παράξενα/ θα του ’βαζα αντίς από ’να, δυό φεγγάρια ανόμοια/ το ’να μικρό σαν παιδί, τ’ άλλο μεγάλο σαν παράπονο (...)». Και παρακάτω: «Όταν ξυπνώ - ξυπνώ από κούραση/ ορθάνοιχτο το μάτι ακόμα με κοιτάζει/ παίζοντας με τα χρώματα που το βάψαν οι τόσες του αγάπες/ παίζοντας με τα χρώματα που ξεδιπλώνουν τις πτυχές των άλλων ματιών/ τ’ αγαπητά τα μάτια ξένων κορμιών/ μάτια που ελπίσανε/ και κλεισθήκαν για να μη δουν μα είδαν/ μάτια που αγαπήσανε/ και τώρα δεν ξέρουν ποιο είναι προτιμότερο/ να μείνουν ανοιχτά ή κλειστά (...)».
Απομένεις άναυδος να κοιτάζεις την απύθμενη ωραιότητα του κόσμου, την ίδια στιγμή που μαίνεται και βουίζει γύρω σου η καταστροφή. Από τη μια η απειλή του κι εσένα σε τρομάζει: «Θα σου σπάσω τα μάτια». Και από την άλλη τα ανεπούλωτα μάτια της αγάπης που κοιτάζουν τα καύμα «και τώρα δεν ξέρουν ποιο είναι προτιμότερο/ να μείνουν ανοιχτά ή κλειστά». Νύχτα Ιουλίου, η ζέστη στάζει από το κορμί κι είναι ένας φόβος να κοιτάξεις στ’ αλήθεια. Γιατί τώρα ο κόσμος μοιάζει να χωρίζεται σε δύο κατηγορίες ανάλογα με τον τρόπο που κοιτάζει κανείς: Σ’ εκείνους που έχουν σπασμένα μάτια και σ’ εκείνους που έχουν ανεπούλωτα μάτια. Δεν βλέπουν τον ίδιο κόσμο. Δεν ζουν στον ίδιο κόσμο.
Αυτοί με τα σπασμένα μάτια βλέπουν μόνο τρίμματα. Βλέπουν κομμάτια ανεξήγητα, χωρίς νόημα καθολικότητας, χωρίς κοινότητα βλέμματος, χωρίς δηλαδή την ολότητα της ομορφιάς. Δεν βλέπουν το αίτημα, βλέπουν την ασήμαντη επιφάνεια των πραγμάτων, γι’ αυτό μπορούν να τα εμπορεύονται με ευκολία. Δεν βλέπουν την ανοιχτή πληγή της ευλογίας τού να ζεις. Για μια φορά μέσα στο χάος. Για μια φορά, «με κάποια αόριστη ή περιττή ευλογία/ γύρω στα κορμιά/ αυτά τα κορμιά», κατά πως λέει ο Νικόλαος Κάλας.
Αυτά τα βλέπουν μονάχα οι ποιητές, οι κυνηγημένοι, οι διωγμένοι, οι αποσυνάγωγοι, οι βαθείς, με τα ανεπούλωτα μάτια, αυτοί που αρνούνται να ξεπουλήσουν τη ζωή με το κομμάτι. Αυτοί που αρνούνται να ξεπουλήσουν το φως και να τοκίσουν το σκοτάδι. Αυτοί που πάλεψαν να μην τους σπάσουν τα μάτια. Καραβιές πνίγονται οι άνθρωποι με τα ανεπούλωτα μάτια. Με τιμές μονοπωλίου ή καρτέλ τούς πνίγουν οι άνθρωποι με τα σπασμένα μάτια, με το σφυρί και το καρφί στο χέρι. Μυριάδες λευκές σελίδες από ποιήματα που δεν θα γραφτούν ποτέ, από γνώσεις που θα θώπευαν, θα παρηγορούσαν, θα δίδασκαν, θα απάλυναν τον πόνο, είναι το αποτέλεσμα. Και είναι απειλή. Είναι η απειλή που ολοένα μεγαλώνει.
Γιατί ως πότε θ’ αντέχει να παραμένει ανεπούλωτη η πληγή της αγάπης, η πληγή της αγωνίας; Ως πότε θ’ αντέχουν να κυνηγιούνται οι κυνηγημένοι, να παρηγορούν οι απαρηγόρητοι, να επιστρέφουν οι διωγμένοι, να θεμελιώνουν απ’ την αρχή τον κόσμο οι ξεθεμελιωμένοι;
Είναι ανάγκη να βιαστούμε, να κοιτάξουμε τον έξω και τον μέσα μας κόσμο σαν τα μάτια μας.
