Μπορεί η Αρκτική να θερμαίνεται περίπου τέσσερις φορές γρηγορότερα από ό,τι ο υπόλοιπος πλανήτης, ωστόσο ο τουρισμός στον Μεγάλο Βορρά έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Όμως ο τουρισμός πολυτελείας αυτού του είδους στους Πόλους -ένα τέτοιο ταξίδι κοστίζει περίπου 27.000 ευρώ- είναι περιβαλλοντικά καταστροφικός. Το ανθρακικό του αποτύπωμα κινείται μεταξύ 15 και 25 τόνων διοξειδίου του άνθρακα ανά επιβάτη... Παρ’ όλα αυτά γνωρίζει αλματώδη αύξηση.
Στην Ισλανδία, ο αριθμός των ξένων επισκεπτών που έρχονται με αεροπλάνα ή πλοία πέρασε από το περίπου μισό εκατομμύριο το 2008 σε... πάνω από 2 εκατομμύρια σήμερα. Η δε Γροιλανδία, που ήρθε στη δημοσιότητα λόγω... αρπακτικότητας Τραμπ, γνωρίζει την ίδια δυναμική, που μάλιστα ενισχύεται λόγω επέκτασης του διεθνούς αεροδρομίου της πρωτεύουσας Νουκ, εξυπηρετώντας απευθείας πτήσεις από και προς Κοπεγχάγη και Νέα Υόρκη. Η πρόσβαση στις περιοχές αυτές, που ξεχωρίζουν, είναι πλέον εφικτή, ως αντικείμενο εξειδικευμένου τουρισμού. «Τα μέσα πρόσβασης σε αυτές πολλαπλασιάζονται χάρη στη χρήση παγοθραυστικών που έχουν ειδικά ναυπηγηθεί και στην πρόοδο των αεροπορικών πακέτων» εξηγεί ο Ρεμί Κναφού, γεωγράφος, που εξειδικεύεται στα ζητήματα τουρισμού.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του πρακτορείου ταξιδίων των ΗΠΑ AdventureSmith Explorations που οργανώνει ταξίδια στον Βόρειο και στον Νότιο Πόλο, οι τουρίστες που επιλέγουν μια κρουαζιέρα μαζί με πτήση έχουν αυξηθεί κατά πάνω από... 4.400% μέσα σε είκοσι χρόνια: από 230 το 2004, σε πάνω από 10.000 το 2024! Και αυτή η αυξητική τάση συνεχίζεται. Μάλιστα, η Αργεντινή σκοπεύει να προσθέσει δύο ακόμη διαδρόμους προσγείωσης στο νησί Νταντί, στα βόρεια της Ανταρκτικής χερσονήσου. Γιατί και στην Ανταρκτική ο αριθμός των κρουαζιέρων αυξάνεται με γρήγορους ρυθμούς: από 22.000 ταξιδιώτες στις αρχές της δεκαετίας του 2000, περάσαμε στους πάνω από 120.000 σήμερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Διεθνούς Ένωσης Ταξιδιωτικών Πρακτόρων Ανταρκτικής. Οι τουρίστες προέρχονται κυρίως από τη Βόρεια Αμερική, την Ασία και την Ευρώπη σύμφωνα με τη χιλιανή εταιρεία τουρισμού Antarctica21.
Παραδόξως η τήξη της παγοκάλυψης τροφοδοτεί την άνοδο του πολικού τουρισμού, ενός είδους τουρισμού της λεγόμενης «τελευταίας ευκαιρίας». «Αυτά τα τοπία περιγράφονται σαν να βρίσκονται στα πρόθυρα της εξαφάνισης. Και αυτή η αίσθηση ωθεί τους ταξιδιώτες να θέλουν να τα ανακαλύψουν πριν να είναι πλέον πολύ αργά» εξηγεί ο Ρ. Κναφού. Οι οργανωτές των ταξιδιών αυτών, από τη μια, οδηγούν τους ταξιδιώτες σε παγωμένα τοπία, τονίζοντας ότι σύντομα θα χαθούν, ενώ, από την άλλη, η μαζική χρήση του αεροπλάνου συμβάλλει στην κλιματική απορρύθμιση. «Αυτές οι επιχειρήσεις θέλουν μόνο να βγάλουν κέρδη, δεν είναι εδώ για να σώσουν τον πλανήτη» σχολιάζει ο Ματιέ Τορντέρ, μέλος της Εταιρείας Γάλλων Εξερευνητών, που μετέχει σε επιστημονικά ταξίδια για τη μελέτη των επιπτώσεων της κλιματικής απορρύθμισης στις περιοχές των Πόλων με στόχο να προειδοποιήσει για την ανάγκη διατήρησής τους. Ο ίδιος εκτιμά ότι πρόκειται για «κάτι το εντελώς παράλογο», καταγγέλλοντας «έναν πολυτελή τουρισμό όπου εναλλάσσονται λευκά τραπεζομάντιλα και ασημένια μαχαιροπίρουνα, ενώ καταναλώνονται τεράστιες ποσότητες καυσίμων». Ορισμένες περιοχές της Ανταρκτικής γνωρίζουν, όπως και η Αρκτική, θεαματική επιτάχυνση της υπερθέρμανσης. Οι θερμοκρασίες έχουν αυξηθεί τρεις φορές πιο γρήγορα σε σχέση με τον παγκόσμιο μέσο όρο κατά τα τελευταία τριάντα χρόνια. Σύμφωνα με μελέτη της εξειδικευμένης επιθεώρησης «Nature Climate Change», έως και το 60% των όγκων πάγου μπορεί να έχει εξαφανιστεί μέχρι το 2100. Ο Τορντέρ προειδοποιεί ότι είναι αδύνατο να αγνοήσει κανείς τις αρνητικές συνέπειες της βιομηχανίας των κρουαζιέρων.
* Η Ρένα Δούρου είναι πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.
