Η μουσική είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ανθρώπινης ύπαρξης. Χαρίζει λύτρωση, διασκέδαση, συγκίνηση και κοινοτικότητα. Η μουσική είναι ικανή να προκαλέσει χαλάρωση, μειώνοντας τα επίπεδα του στρες και βελτιώνοντας τη γνωστική λειτουργία. Με τη μουσική τους οι τέσσερις Arbor άλλοτε εκφράζουν συναισθήματα θλίψης και άλλοτε εξωτερικεύουν τη χαρά τους. Έχουν, όμως, επίγνωση ότι η μουσική δεν μπορεί να αλλάξει τον κόσμο, γιατί τον κόσμο τον αλλάζουν τα ενεργά υποκείμενα, με τη μουσική να λειτουργεί θετικά ή αρνητικά.
Ο κιθαρίστας Μιχάλης Τσιφτσής και ο μπασίστας Γιάννης Βαγιανός θέλησαν να κάνουν μουσική μαζί. Δίπλα τους συντάχθηκαν ο πιανίστας Γιάννης Παπαδόπουλος, που έφερε τα ταλέντα του στον ήχο τους, και ο δυναμικός και ευαίσθητος ντράμερ Νίκος Θεσσαλονικεύς. Οι εμπειρίες που έχουν έως σήμερα μοιραστεί κάνουν τους Arbor ένα ιδιαίτερο σύνολο. Άλλωστε, το να δουλεύεις με φίλους δημιουργεί ένα μοναδικό δέσιμο που κάνει την όλη διαδικασία ακόμα πιο ευχάριστη και τους δίνει την έμπνευση να συνεχίσουν.
Περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση
Το όνομά τους (Arbor, λατινική λέξη για το δέντρο) είναι ένας φόρος τιμής στα δάση και στα μεγάλα οικοσυστήματα που καταστρέφονται. Η μουσική τους αντλεί έμπνευση από έννοιες που συνδέονται με την περιβαλλοντική καταστροφή και την ανάγκη για ευαισθητοποίηση. Η θεματολογία τους εκφράζεται όχι μόνο μέσα από τους τίτλους, αλλά και από την ατμόσφαιρα, τους ρυθμούς και τους αυτοσχεδιασμούς που υπογραμμίζουν την αστάθεια του φυσικού κόσμου που μας περιβάλλει.
Η ενασχόλησή τους με το συγκεκριμένο θέμα δεν αποτελεί απλώς μια επιλογή. Είναι κάτι που επηρεάζει όλους, ακόμα και αν κάποιοι το αγνοούμε στην καθημερινότητά μας. Οι συνθέσεις οι οποίες σχηματίζουν το (ομώνυμο) πρώτο άλμπουμ των Arbor είναι προγραμματικές, γιατί εκφράζουν συγκεκριμένες έννοιες και ιδέες μέσα από τη μουσική τους δομή. Κάθε κομμάτι του νέου δίσκου επιδιώκει να αναπτύξει ηχητικά μια συναισθηματική εμπειρία. Γιατί η μουσική έχει τη δύναμη να ξεπερνά τις λέξεις ή να δημιουργεί βιώματα που αγγίζουν την ψυχή κάθε ακροατή, να ενεργοποιεί συνειρμούς και συναισθήματα.
Μηνύματα χωρίς λόγια
Ευαισθητοποιημένοι σε περιβαλλοντικά θέματα και από την προσωπική παρουσία μελών των Arbor σε ομάδες διάσωσης ζώων από τις πυρκαγιές, το κουαρτέτο μάς χαρίζει μια μουσική που είναι μεν «ψυχαγωγική», εκπέμπει όμως τα δικά της μηνύματα κι ας μην έχει στίχους. Τον Οκτώβριο του 2024 το κουαρτέτο ταξίδεψε σε οκτώ πόλεις της Ελλάδας (Πάτρα, Κέρκυρα, Λαμία, Ιωάννινα, Λάρισα, Κοζάνη, Μυστράς και Αθήνα), ενώ ετοιμάζεται το υλικό για τον επόμενο δίσκο, αφού ο Γιάννης και ο Μιχάλης, αλλά και οι εκλεκτοί συνοδοιπόροι τους Γιάννης Παπαδόπουλος στο πιάνο και Νίκος Θεσσαλονικεύς στα τύμπανα πιστεύουν πολύ στο μέλλον του συγκροτήματος που έχουν δημιουργήσει.
Ο πυρήνας (1): Μιχάλης Τσιφτσής
Ο κιθαρίστας των Arbor Μιχάλης Τσιφτσής γοητευόταν πάντοτε από το γεγονός ότι μια τζαζ σύνθεση δεν θα ακουστεί ποτέ ξανά με τον ίδιο τρόπο, ασχέτως με το πόσες φορές θα παιχτεί ακόμα και από τους ίδιους μουσικούς. Τόσο για αυτούς όσο και για το κοινό που παρακολουθεί μια τζαζ συναυλία κάθε φορά είναι μοναδική. Γιατί η τζαζ είναι το είδος μουσικής που επιτρέπει μια ελεύθερη, αβίαστη επικοινωνία και τη διάδραση ανάμεσα στους μουσικούς μέσω του δημιουργικού αυτοσχεδιασμού που ωθεί στην εξωστρέφεια και σε μια θερμή συναναστροφή με τον κόσμο, τους ακροατές ενός μεμονωμένου live ή αλλεπάλληλων συναυλιών στη διάρκεια μιας περιοδείας.
Ο Μ. Τσιφτσής αποφοίτησε από το Ιόνιο Πανεπιστήμιο με κατεύθυνση την τζαζ κιθάρα. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του εμφανιζόταν συχνά στις τζαζ σκηνές της Αθήνας. Στη συνέχεια βρέθηκε στη Νέα Υόρκη για να συνεχίσει τις σπουδές του στο Manhattan School of Music, διδάσκοντας παράλληλα κιθάρα στο Wheels School. Το έργο του έχει επαινεθεί για την ευελιξία, την κομψότητα αλλά και τους πηγαίους αυτοσχεδιασμούς του. Έχει ακόμα συνθέσει μουσική για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση. Ο Μιχάλης υπήρξε μέλος του Baby Trio του Γιώργου Κοντραφούρη, ενώ το 2017 σχημάτισε το δικό του Chief-tet, παίζοντας δικές του συνθέσεις. Το 2022 το τρίο του τιμήθηκε με το Franco Ambrosetti Jazz Award.
Ο πυρήνας (2): Γιάννης Βαγιανός
Στην Ολλανδία ο μπασίστας των Arbor Γιάννης Βαγιανός ένιωσε πως βρίσκεται σε έναν τόπο όπου όλα περιστρέφονται γύρω από τη μουσική. Πείσμωσε, μελέτησε και αφοσιώθηκε στη νέα του αγάπη. Η τζαζ τού έδωσε την ευκαιρία να επικοινωνήσει με το κοινό. Τον Νοέμβριο του 2021 μπήκε στο στούντιο με το Tangent Quartet, ένα κουαρτέτο συναδέλφων από την ολλανδική περίοδο των σπουδών του. Έτσι προέκυψε το άλμπουμ «Schema», που απαρτίζεται από έξι δικές του συνθέσεις. Όμως ο Γ. Βαγιανός, ένας πολύπλευρος μπασίστας, κάτοχος πτυχίου από το Codarts University of the Arts του Ρότερνταμ και master από το Κονσερβατόριο του Άμστερνταμ, θεωρεί πως οι Merem αποτελούν έναν σημαντικό σταθμό στη μουσική του πορεία. Στην πρώτη τους μεγάλη συναυλία στις Βρυξέλλες η Δήμητρα Μετζάκη, η Βανέσσα Κουρτέση, ο Γιώργος Μπερερής, ο Γιάννης Βαγιανός και, τέλος, ο Έκτορας Ρέμσακ συνειδητοποίησαν πως οι Merem είναι ένα σύνολο με σημαντικό μέλλον.
Ενας σπόρος που ανθεί στα καμένα
«Ενας δίσκος που όχι μόνο εξερευνά την ανθεκτικότητα του ανθρώπινου πνεύματος στην καταστροφή του περιβάλλοντος, αλλά και αναδεικνύει την αλληλεπίδραση και την ευελιξία των μουσικών. Αποτυπώνει την πολυπλοκότητα του συναισθήματος και της τεχνικής λαμπρότητας που καθορίζει την σύγχρονη τζαζ» έγραφε το Jazz Views για το «Arbor». Και αλλού: «Το κουαρτέτο αναπτύσσει λεπτές υφές και σύνθετες εντάσεις μέσα σε σφιχτά πλεγμένες συνθέσεις. Το ντεμπούτο της μπάντας “Arbor” δεν είναι απλώς ένα άλμπουμ. Είναι μια πρόσκληση σε πολλαπλά επίπεδα που πείθει με την ομορφιά της. Για όσους τείνουν να απολαμβάνουν αυτό το συγκεκριμένο είδος τζαζ, είναι η παραγωγή που εξερευνά συναρπαστικά τα μουσικά τους τοπία. Ακούστε ολόκληρο τον δίσκο, από την αρχή έως το τέλος, και όχι αποσπασματικά!».
Καινοτόμο και πειραματικό
Ολα τα μουσικά είδη συνδέονται μεταξύ τους άλλοτε μ’ έναν πιο προφανή τρόπο και άλλοτε πιο διακριτικά. Οι μουσικοί επηρεάζονται από διάφορα ακούσματα τα οποία εμπλουτίζουν και ενσωματώνουν στη δική τους δημιουργία. Οι Arbor, πέρα από την jazz, αντλούν επιρροές από την κλασική μουσική, την alternative rock, τη metal και το hip-hop. Τα μέλη του κουαρτέτου έχουν διαφορετικά μουσικά υπόβαθρα τα οποία προσδίδουν στον ήχο τους ξεχωριστή ταυτότητα και το διαφοροποιούν από άλλα σχήματα, ενσωματώνοντας τα δικά τους ακούσματα, δημιουργώντας ένα δυναμικό αποτέλεσμα.
Με οκτώ πρωτότυπες συνθέσεις, ο δίσκος των Arbor χαρακτηρίζεται από τη μουσική πολυφωνία που συνοδεύει τον ακροατή σ’ ένα συναρπαστικό ταξίδι από τη σύγχρονη τζαζ και τα πειραματικά crossover έως τον ελεύθερο αυτοσχεδιασμό. Κάθε κομμάτι του είναι ένα πείραμα που δημιουργεί ένα καινοτόμο και ταυτόχρονα ψυχαγωγικό αποτέλεσμα. Το «Arbor» κυκλοφορεί στη φυσική μορφή ενός CD και ψηφιακά από την ΠΚmusic του δημιουργικού Έλληνα μπασίστα και συνθέτη Πέτρου Κλαμπάνη. Τέσσερις από τις συνθέσεις του γράφτηκαν από τον κιθαρίστα Μ. Τσιφτσή, άλλες τρεις από τον μπασίστα Γ. Βαγιανό και μία από τον πιανίστα Γ. Παπαδόπουλο. Ο ήχος είναι έντονος και ενδοσκοπικός, προσφέροντας μια καθηλωτική εμπειρία ακρόασης πλούσια σε αισθήσεις και εύκολα προσβάσιμη από τον ακροατή. Ηχογραφημένο στα στούντιο Sierra, το κουαρτέτο συνδυάζει την έντονη ενέργεια μιας νέας τζαζ με πρωτότυπα ελκυστικά grooves και πολύχρωμες αρμονίες.
Track by track
Το άλμπουμ ανοίγει με το «Polygonal», ένα κομμάτι το οποίο αναδεικνύει τη σφιχτή αλληλεπίδραση του συνόλου και δίνει δυναμικό τόνο με γωνιακές μελωδίες συν μια απρόβλεπτη και ελεγχόμενη ρυθμική κίνηση από τον μπασίστα και τον ντράμερ. Οι «ρευστές» γραμμές της κιθάρας του Μ. Τσιφτσή συμπλέκονται αβίαστα με τη διαυγή φρασεολογία του πιάνου του Γ. Παπαδόπουλου. Ένα ιδανικό ξεκίνημα!
Στο «Fundamental» η μελωδία ξεδιπλώνεται σαν ένα βαρύ θηρίο που αναδύεται από το υπόβαθρο. Η κιθάρα του Τσιφτσή ελίσσεται σε μια prog rock ατμόσφαιρα, ενώ το πιάνο συμπληρώνει υπέροχα, γειώνοντας τη μουσική. Καθώς η κιθάρα υποχωρεί, το πιάνο προχωράει μπροστά, δυναμώνει και γίνεται πιο έντονο. Όπως σε μια δυναμική άμπωτη, η ροή της μουσικής τους είναι σαγηνευτική σε όλη τη διάρκεια του δίσκου.
Το «Dream machine», που είναι εμπνευσμένο από μια εφεύρεση των Brion Gysin και Ian Sommerville, κινείται σ’ έναν αργό, διαλογιστικό ρυθμό. Το 1961 ο Sommerville και ο Gysin δημιούργησαν την Dreamachine, ένα στροβοσκόπιο με φωνογράφο. «Το πρώτο αντικείμενο τέχνης που φαίνεται με κλειστά μάτια», σχεδιασμένο να επηρεάζει τη δραστηριότητα των κυμάτων Άλφα του εγκεφάλου μας. Η σύνθεση παρασύρει τον ακροατή σε κατάσταση έκστασης με τα επαναλαμβανόμενα arpeggios του πιάνου και τον σταθερό παλμό των τυμπάνων. Το άλμπουμ ολοκληρώνεται με το «Nicotine», όπου συνυπάρχουν η μελαγχολία και στιγμές ζωντανής ενέργειας. Το κομμάτι αποτυπώνει τον ενιαίο ήχο του συνόλου, με κάθε όργανο να παίζει έναν αναπόσπαστο ρόλο στην όλη αφήγηση της ιστορίας.
