Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε πολιτική συμφωνία για την αναθεώρηση των δικαιωμάτων των επιβατών σε αεροπορικά ταξίδια, μετά από 13 χρόνια διαπραγματεύσεων.
Τη Δευτέρα το βράδυ, η προσωρινή συμφωνία έλαβε την ομόφωνη έγκριση της αντιπροσωπείας του ΕΚ στην Επιτροπή Συνδιαλλαγής. Η συμφωνία αποσκοπεί στην προστασία των επιβατών από προβλήματα, όπως η άρνηση επιβίβασης και οι καθυστερημένες ή ακυρωμένες πτήσεις. Οι κανόνες δεν είχαν επικαιροποιηθεί από το 2004.
Η συμφωνία διατηρεί το όριο των τριών ωρών καθυστέρησης για τη θεμελίωση δικαιώματος αποζημίωσης, ενώ προβλέπει κλιμακωτές αποζημιώσεις από 250 έως 600 ευρώ ανάλογα με την απόσταση πτήσης. Προβλέπει ακόμη απλούστερες διαδικασίες αποζημίωσης και καταργεί την πρακτική του «no-show», που επέτρεπε στις αεροπορικές εταιρείες να ακυρώνουν το εισιτήριο επιστροφής επιβατών οι οποίοι δεν είχαν χρησιμοποιήσει το πρώτο σκέλος του ταξιδιού τους.
Οι αεροπορικές εταιρείες απαλλάσσονται από την υποχρέωση πληρωμής μόνο σε περιπτώσεις «έκτακτων περιστάσεων», όπως ακραία καιρικά φαινόμενα, φυσικές καταστροφές, πόλεμος ή απεργίες υπηρεσιών αεροδρομίου και εναέριας κυκλοφορίας. Παράλληλα, ενισχύεται η υποχρέωση φροντίδας προς τους επιβάτες σε περίπτωση καθυστερήσεων, με παροχή αναψυκτικών, γευμάτων και, όπου απαιτείται, διαμονής έως τριών διανυκτερεύσεων.
Οι νέοι κανόνες προβλέπουν ταχύτερη διαδικασία αποζημίωσης, υποχρεώνοντας τις εταιρείες να ενημερώνουν τους επιβάτες εντός τεσσάρων ημερών μετά το ταξίδι και να απαντούν εντός 30 ημερών στα αιτήματα.
Ενισχύονται επίσης τα δικαιώματα ευάλωτων επιβατών: άτομα με αναπηρία, έγκυες και οικογένειες με παιδιά δεν θα χωρίζονται στις πτήσεις, ενώ προβλέπεται δωρεάν διπλανή θέση για συνοδούς παιδιών κάτω των 14 ετών.
Επιπλέον, θεσπίζονται μέτρα διαφάνειας στις τιμές εισιτηρίων, με υποχρεωτική εμφάνιση της χειραποσκευής από την αρχή της κράτησης, καθώς και απλούστευση των ψηφιακών διαδικασιών επιβίβασης.
Αποζημιώσεις για καθυστερήσεις ή ακυρώσεις πτήσεων
Βάσει της συμφωνίας, οι ταξιδιώτες διατηρούν το δικαίωμα αποζημίωσης ή επαναδρομολόγησης εάν μια πτήση καθυστερήσει περισσότερο από τρεις ώρες, εάν ακυρωθεί λιγότερο από 14 ημέρες πριν από την πτήση, ή εάν τους δεν τους επιτραπεί η επιβίβαση.
Η αποζημίωση για καθυστερημένες ή ακυρωμένες πτήσεις θα εξαρτάται από την απόσταση της πτήσης: 250 ευρώ για διαδρομές έως 1.500 χλμ., 400 ευρώ για διαδρομές μεταξύ 1.500 χλμ. και 3.500 χλμ., και 600 ευρώ για μεγαλύτερες διαδρομές. Οι αεροπορικές εταιρείες θα έχουν τη δυνατότητα να μειώσουν την αποζημίωση κατά 50% για τις μεγαλύτερες διαδρομές, εάν στους επιβάτες προσφερθεί επανδρομολόγηση προς τον τελικό τους προορισμό μετά από διαταραχή ταξιδιού, ή εάν η καθυστέρηση κατά την άφιξη δεν υπερβαίνει τις τέσσερις ώρες.
Ωστόσο, οι αεροπορικές εταιρείες θα μπορούν να αποφύγουν την καταβολή αποζημίωσης, εάν η καθυστέρηση ή η ακύρωση προκλήθηκε από γεγονότα πέραν του ελέγχου τους. Οι νέοι κανόνες θα περιλαμβάνουν ενδεικτικό κατάλογο έκτακτων περιστάσεων, συμπεριλαμβανομένων, φυσικών καταστροφών, πολέμου, καιρικών συνθηκών, περιστατικών με απείθαρχους επιβάτες ή απεργιών σε υπηρεσίες αεροδρομίων, ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας και επίγειας εξυπηρέτησης.
Σε όλες τις περιπτώσεις, οι αεροπορικές εταιρείες θα έχουν υποχρέωση να παρέχουν φροντίδα στους επιβάτες, με αναψυκτικά κάθε δύο ώρες αναμονής, γεύμα μετά από τρεις ώρες, και, εάν χρειαστεί κατά τη διάρκεια μεγάλων καθυστερήσεων, διανυκτέρευση έως τρεις νύχτες.
Ταχύτερη και ευκολότερη αποζημίωση
Οι αεροπορικές εταιρείες θα πρέπει να παρέχουν ηλεκτρονικά στους επιβάτες που αντιμετωπίζουν διαταραχές ταξιδιού (καθυστέρηση ή ακύρωση) σαφείς οδηγίες για την υποβολή αιτήματος αποζημίωσης εντός τεσσάρων ημερών από τη λήξη του ταξιδιού τους. Οι ευρωβουλευτές διασφάλισαν ότι οι επιβάτες δεν υποχρεούνται να έχουν λογαριασμό χρήστη ή να χρησιμοποιούν συγκεκριμένη εφαρμογή για να λάβουν αυτές τις πληροφορίες. Οι επιβάτες θα έχουν εννέα μήνες για να υποβάλουν αίτημα αποζημίωσης, ενώ οι αεροπορικές εταιρείες θα έχουν 30 ημέρες για να καταβάλουν την αποζημίωση ή να επικαλεστούν έκτακτες περιστάσεις, να εξηγήσουν γιατί δεν θα παρασχεθεί αποζημίωση και να παραπέμψουν τους επιβάτες στη διαδικασία υποβολής παραπόνων.
Προστασία για άτομα με αναπηρία, οικογένειες με παιδιά και εγκύους
Οι επιβάτες με αναπηρίες και μειωμένη κινητικότητα θα έχουν δικαίωμα αποζημίωσης, επαναδρομολόγησης και βοήθειας από τις αεροπορικές εταιρείες εάν χάσουν πτήση λόγω αδυναμίας του αεροδρομίου να τους βοηθήσει να φτάσουν εγκαίρως στην πύλη επιβίβασης. Επίσης οι οικογένειες με παιδιά δεν θα χωρίζονται εντός της καμπίνας, υποχρεώνοντας τις αεροπορικές εταιρείες να διασφαλίζουν ότι οποιοδήποτε άτομο συνοδεύει παιδί κάτω των 14 ετών θα κάθεται σε παρακείμενη θέση χωρίς επιπλέον χρέωση. Το ίδιο δικαίωμα θα ισχύει για επιβάτες με αναπηρίες και μειωμένη κινητικότητα, καθώς και για εγκύους.
Τι ισχύει με τις χειραποσκευές
Οι νέοι κανόνες περιλαμβάνουν πλέον το δικαίωμα μεταφοράς στο αεροσκάφος, χωρίς επιπλέον χρέωση, ενός προσωπικού αντικειμένου, όπως μια μικρή τσάντα ή σακίδιο πλάτης. Κατόπιν επιμονής των ευρωβουλευτών, η διαφάνεια των τιμών και η συγκρισιμότητα των αεροπορικών εισιτηρίων αυξήθηκε, υποχρεώνοντας τις αεροπορικές εταιρείες, τους μεσάζοντες και τις πύλες αναζήτησης να εμφανίζουν πάντα την τιμή συμπεριλαμβανομένης της χειραποσκευής από την αρχή της διαδικασίας κράτησης. Οι διαπραγματευτές συμφώνησαν ότι οι αεροπορικές εταιρείες μπορούν να προσφέρουν φθηνότερα εισιτήρια για επιβάτες που επιλέγουν εθελοντικά να ταξιδέψουν χωρίς χειραποσκευή.
Οι επιβάτες δεν θα χρεώνονται πλέον επιπλέον για τη διόρθωση ορθογραφικών σφαλμάτων στο όνομά τους ή για την εκτύπωση κάρτας επιβίβασης εάν έχουν ήδη κάνει check-in. Οι ευρωβουλευτές εξασφάλισαν επίσης στους επιβάτες το δικαίωμα λήψης καρτών επιβίβασης ψηφιακά κατά το check-in, χωρίς περαιτέρω αίτημα ή υποχρέωση να έχουν λογαριασμό χρήστη ή συγκεκριμένη εφαρμογή. Επιπλέον, οι εταιρείες δεν θα μπορούν να αρνούνται την επιβίβαση με την αιτιολογία ότι επιβάτες χρησιμοποίησαν τη δική τους εκτύπωση μιας ψηφιακά εκδοθείσας κάρτας επιβίβασης.
Επόμενα βήματα
Στο πλαίσιο της διαδικασίας τρίτης ανάγνωσης, η προσωρινή συμφωνία που επιτεύχθηκε στην Επιτροπή Συνδιαλλαγής πρέπει να επικυρωθεί τόσο από το Κοινοβούλιο όσο και από το Συμβούλιο εντός των επόμενων έξι εβδομάδων, με δυνατότητα παράτασης αυτής της προθεσμίας κατά δύο επιπλέον εβδομάδες. Τα δύο θεσμικά όργανα θα ψηφίσουν τώρα χωριστά επί του κοινού κειμένου μετά τη νομικο-γλωσσολογική του αναθεώρηση. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχεδιάζει να ψηφίσει επί της συμφωνίας κατά την ολομέλεια του Ιουλίου.
