Τρεις μέρες μετά τη δολοφονία του Martin Luther King, η Nina τού αφιέρωσε μια συναυλία τραγουδώντας «The King of Love is Dead». Το «Mississipi Goddam», το πρώτο της τραγούδι διαμαρτυρίας, το είχε γράψει το 1964 με μεγάλο θυμό, μίσος και αποφασιστικότητα, όπως έλεγε η ίδια, για την έκρηξη βόμβας σε μια εκκλησία στο Μπέρμιγχαμ της Alabama, όπου πέθαναν τέσσερα μαύρα παιδιά και έχασε το φως του ένα άλλο.
Η κοινωνική ζωή της οικογένειας με τα οκτώ παιδιά, το μεγάλο διώροφο σπίτι και τους αυστηρούς κανόνες περιστρεφόταν γύρω από την εκκλησία των Μεθοδιστών όπου διακονούσε η μητέρα της, μέχρι που έφτασε η μεγάλη κρίση. Χριστούγεννα του 1931, όλα ήταν παρελθόν. Ήρθε η χρεοκοπία. Έναν χρόνο μετά, γεννήθηκε η μικρή Eunice.
Σύγκρουση με τον ρατσισμό
Στην πρώτη της δημόσια εμφάνιση, μια ανοιξιάτικη μέρα του 1944 σε ηλικία έντεκα ετών η Eunice Kathleen Waymon κάθεται στο πιάνο. Η αίθουσα είναι κατάμεστη, οι θεατές όλοι λευκοί. Ψάχνει στις πρώτες σειρές για τους γονείς της. Τους εντοπίζει στο βάθος. Στην πλατεία «έπρεπε» να καθίσουν οι λευκοί γονείς. Δηλώνει πως δεν θα παίξει αν οι δικοί της δεν καθίσουν στην πρώτη σειρά. Η δασκάλα της προσπαθεί να τη νουθετήσει κι εκείνη επιμένει. Οι γονείς μετακινούνται. Η μισή αίθουσα αδειάζει. Ήταν η πρώτη συνειδητή σύγκρουσή της με τον ρατσισμό.
Στο ταλέντο της υποκλίθηκε το Juilliard School of Music της Νέας Υόρκης δίνοντάς της την υποτροφία. Αρνήθηκε τους φίλους, τη διασκέδαση, την προσωπική ζωή της, αλλά η αποφασιστικότητα και το πάθος της έκαναν ανεπανόρθωτη ζημιά στον ψυχισμό της όταν δεν έγινε δεκτή στο Curtis της Φιλαδέλφειας, όπου ήθελε να συνεχίσει τις κλασικές σπουδές. Της στοίχισε όταν χωρίς λεφτά αναγκάστηκε να πάει για δουλειά στα μπαρ του Atlantic City. Εκεί «γεννήθηκε» η Nina Simone. «Πάντα μου άρεσε το όνομα Nina και είδα το όνομα Simone στην αφίσα μιας ταινίας», της Σιμόν Σινιορέ.
I put a spell on you
Κατάφερε να γοητεύσει το κοινό σε λίγους μήνες παίζοντας ένα crossover ανάμεσα στη μουσική του Μπαχ και στην τζαζ. Η Nina αρνιόταν επίμονα να τραγουδήσει αλλά οι ιδιοκτήτες του κλαμπ επέμειναν. Απαιτούσε να τραγουδάει αφώτιστη, στο σκοτάδι. Το 1959 έγινε παγκόσμια γνωστή με το «I loves you Porgy», από το «Porgy and Bess». Ακολούθησε το «My baby just cares for me». Το 1961 ηχογράφησε το «House of the Rising Sun». Ακολούθησαν το «I put a spell on you» του Screamin’ Jay Hawkins, το «Here comes the sun» και το «Four women». Ό,τι κι αν έπιανε στα χέρια της το ερμήνευε με περίσσιο πάθος, κάνοντάς το «δικό της». Μετουσίωνε σε τραγούδια τους πόνους, τις χαρές, τη διπολική διαταραχή της. Οι μουσικές της διατηρούσαν την επιφανειακή «απλότητα» της country music, ενώ μπορούσε με άνεση να περνάει απ’ τα gospels στα blues, την jazz και σε κομμάτια με φανερές τις κλασικές επιρροές της.
«Αξίζω τον σεβασμό σας»
Παρά το συχνά απόμακρο και αλαζονικό της ύφος πάνω στη σκηνή, στα τελευταία της χρόνια η Nina έδειχνε να απολαμβάνει περισσότερο την επικοινωνία με όσους την τιμούσαν στις συναυλίες της, χαρίζοντάς τους αυθόρμητες αφηγήσεις κάποιων συχνά χιουμοριστικών στιγμών από τη ζωή της. Η αλληλεπίδραση με το κοινό δεν ήταν πάντα ευεργετική. Υπήρξαν και εντάσεις. Αρνιόταν να τραγουδήσει όταν οι θαμώνες μιλούσαν δυνατά. Στεκόταν σιωπηλή: «Περιμένω και αξίζω τον σεβασμό σας». Άλλες φορές φώναζε «σκάσε!», δείχνοντας κάποιον που μιλούσε. Μια φορά που το γέλιο ενός γειτονόπουλου την εμπόδιζε να συγκεντρωθεί στη μελέτη, του έριξε με ένα αεροβόλο.
Η κόντρα με την εφορία
Παντρεύτηκε και χώρισε δύο φορές. Ο πρώτος της γάμος το 1958 με τον Ντον Ρος διήρκεσε μόλις έναν χρόνο. Το 1960 ήταν η σειρά του Άντριου Στράουντ, με τον οποίο απέκτησε μία κόρη, την επίσης τραγουδίστρια Λίσα Σιμόν Κέλλι. Το διαζύγιο ήρθε το 1970. Τα σοβαρά οικονομικά προβλήματα, η κόντρα της με τους ατζέντηδες, τις δισκογραφικές εταιρίες και τις αμερικανικές φορολογικές Αρχές την έσπρωξαν στην παράνοια. Πίστευε ότι ήθελαν να την εκμεταλλευτούν γιατί ήταν μαύρη.
Το 1971 η Nina έφυγε θυμωμένη. Έζησε και έπαιξε στην Ευρώπη, στην Αφρική και στις χώρες της Καραϊβικής και μετά τα 60 της χρόνια. Όταν επέστρεψε, την έπιασαν για φοροδιαφυγή αφού είχε σταματήσει να πληρώνει φόρους, σαν μια διαμαρτυρία για τον πόλεμο στο Βιετνάμ. Απολαυστικό και το πέρασμα της από το ριμέικ του «The Thomas Crown Affair» το 1999.
Nina Simone. «Μαύρη ψυχή»
Στην αυτοβιογραφία της «Μαύρη ψυχή» μιλάει για την ταραγμένη, συναρπαστική της ζωή, για τη μουσική, τους έρωτες, την πολιτική της δράση, για τα όνειρά της και τις διαψεύσεις τους. Η «Μαύρη ψυχή» κυκλοφόρησε στην Ελλάδα το 2018 από τις εκδόσεις Μέδουσα-Σέλας, σε μετάφραση Γιάννη Περδικογιάννη.
Η Nina Simone εγκατέλειψε τον μάταιο τούτο κόσμο την 21η Απριλίου του 2003 σε ένα μικρό παραθαλάσσιο χωριό στη Νότια Γαλλία, έχοντας στο πλευρό της λίγους καλούς και αφοσιωμένους φίλους.
