Η νεοελληνική κοινωνία ζει ξανά μετά τον εγκλεισμό της την περίοδο του κορωνοϊού μια περίοδο εσωστρέφειας, που εντείνεται χρόνο με τον χρόνο και εκδηλώνεται στην απάθεια για τα κοινά και τον δημόσιο χώρο, στη μη διεκδίκηση της ζωής που της υφαρπάζουν φανερά και κρυφά αφήνοντας τα δάση της να καίγονται χωρίς την απαραίτητη πυροπροστασία, τις πόλεις και τους εύφορους αγρούς της να πλημμυρίζουν, τις πλατείες και τα ελάχιστα αλσύλλια να αφανίζονται, τις βουνοκορφές και τις ακτές της να καταλαμβάνονται από μεγάλα επιχειρηματικά συμφέροντα, την Υγεία, την Παιδεία, τον Πολιτισμό της να τα διαχειρίζονται οι κρατούντες ως ένα «δικό τους μαγαζάκι». Οι καλλιτέχνες στην πλειονότητά τους δίνουν την αίσθηση ότι λειτουργούν μέσα σε μια ανάλογη ενδοστρέφεια. Συνεχίζουν να εγκλωβίζονται συχνά σε μια αδιέξοδη, «ιδεοκρατική», ανεικονική αντίληψη της δημιουργίας τους, χωρίς ουσιαστική επικοινωνία με τον Άλλο, τον θεατή, που είναι αναγκασμένος να εντρυφά συχνά σε μακροσκελή, αναλυτικά κείμενα των προσωπικών και των κοινωνικών προβληματισμών τους για να ανακαλύψει τα σημαινόμενά τους.
Η «ζωγραφική της ύλης» του Βασίλη Παφίλη
Ο ζωγράφος Βασίλης Παφίλης διαδηλώνει στην τελευταία του έκθεση στην γκαλερί έκφραση-γιάννα γραμματοπούλου την επιστροφή στην πραγματικότητα της ύλης και των καθημερινών αντικειμένων που μας περιβάλλουν. Ο τίτλος της «Στη θολή γραμμή των οριζόντων», δανεισμένος από το ποίημα «Mal du depart» της συλλογής «Μαραμπού» του Νίκου Καββαδία, υποδηλώνει τον διττό χαρακτήρα της καλλιτεχνικής του πράξης. Με την οποία ο Παφίλης προσπαθεί, μεγαλωμένος στη ναυτική πόλη του Γαλαξιδίου δίπλα σε καραβομαραγκούς και χτίστες, να δέσει, απαλλαγμένος από τις εξειδικεύσεις των καιρών μας, τον ρόλο του τεχνίτη και του καλλιτέχνη. Για να ανταποκριθεί στην πρόκληση της ζωγραφικής του τοπίου και της καταστροφικής εκμετάλλευσής του από τον άνθρωπο σήμερα.
Προβάλλει τις θάλασσές του ανάμεσα σε παλιά, ανοιγμένα παραθυρόφυλλα, επικολλώντας πάνω τους την επιγραφή «Πωλείται». Και υψώνει τα κατάρτια των καραβιών μέσα σε ένα συρτάρι τυπογραφείου που βρήκε στα σκουπίδια. Σμιλεύει τους κυματισμούς τους με το μυστρί και τον χρωστήρα του, χρησιμοποιώντας λάδια, ακρυλικά, πηλό, κάρβουνο, αλλά και βιομηχανικά υλικά, όπως το τσιμέντο ή «η σκόνη του βιομηχανικού πολιτισμού», όπως την αποκαλεί, το πριονίδι. Προσδίδοντάς τους μια υφή απτή. Γράφει στις ακτές τους τις αμέτρητες ομπρελίτσες του μαζικού τουρισμού που, κλειστές, ενίοτε μοιάζουν με ανθρώπινα πλήθη και αναδίνουν τη μοναχικότητα και την ανημποριά τους μπροστά στη δύναμη της φύσης. Όπως και οι ριγμένες άτακτα ανάμεσα στα αγριόχορτα μικρές, λευκές του κυψέλες.
Πλάθει αισθαντικά τα πράσινα δελφικά τοπία, αφήνοντας στις κορυφογραμμές τους να εμφανίζονται μικρές και απειλητικές οι ανεμογεννήτριες των αιολικών πάρκων. Δείχνει τα ίχνη της σκέψης του με τα σχέδια που καλύπτουν ως ένα σύμπαν κλειστό εργαστηρίου τους τοίχους του κάτω ορόφου, τα γραμμένα με μια γραφή δυναμική και χειρονομιακή που προδίδει και τις επιρροές του από τη χαρακτική του Χοκουσάι και τα ιδεογράμματα. Ανοίγοντάς το στο βάθος με τις μορφές των προσφύγων που παλεύουν μεσοπέλαγα να επιβιώσουν.
Μορφοποιεί μεθοδικά ως βαθύς γνώστης τους τα ετερόκλητα υλικά του, μεταλλάσσοντάς τα όχι μόνο σε συστατικά της αισθητικής του, αλλά και σε μέσα μετάδοσης των κοινωνικοπολιτικών προβληματισμών του. Δίνοντας στον θεατή την ελευθερία των διαφορετικών, πολλαπλών αναγνώσεων των οπτικών, μαγευτικών και ρεαλιστικών πραγματικοτήτων των έργων του. Δείχνοντας, καθώς έλεγε ο Μαρκούζε, ότι «ο κόσμος που εκφράζεται στην τέχνη ποτέ και πουθενά δεν είναι απλά ο συγκεκριμένος κόσμος της καθημερινής πραγματικότητας, ούτε όμως είναι απλά ένας κόσμος της φαντασίας, της ψευδαίσθησης… Δεν περιέχει τίποτα που να μην περιέχεται στην πραγματικότητα όλων μας…».
Info:
Βασίλης Παφίλης, «Στη θολή γραμμή των οριζόντων»
Αίθουσα τέχνης έκφραση-γιάννα γραμματοπούλου, Βαλαωρίτου 9α, Κολωνάκι
Διάρκεια έκθεσης: 7 Δεκεμβρίου 2023-13 Ιανουαρίου 2024
Ωρες λειτουργίας: Τρ./ Πέμ. Παρ. 12 μ.μ.-8 μ.μ., Τετ. 12 μ.μ.-6 μ.μ., Σάβ. 12 μ.μ.-3 μ.μ.
