Live τώρα    
16°C Αθήνα
ΑΘΗΝΑ
Ελαφρές νεφώσεις
16 °C
14.5°C16.9°C
4 BF 57%
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Αραιές νεφώσεις
9 °C
8.2°C10.3°C
2 BF 88%
ΠΑΤΡΑ
Αραιές νεφώσεις
14 °C
13.7°C16.0°C
3 BF 67%
ΗΡΑΚΛΕΙΟ
Ασθενείς βροχοπτώσεις
16 °C
15.5°C17.1°C
4 BF 62%
ΛΑΡΙΣΑ
Αραιές νεφώσεις
13 °C
12.9°C14.1°C
3 BF 58%
Κέρκυρα / Η αχίλλειος πτέρνα του Αχιλλείου
  • Μείωση μεγέθους γραμματοσειράς
  • Αύξηση μεγέθους γραμματοσειράς
Εκτύπωση

Κέρκυρα / Η αχίλλειος πτέρνα του Αχιλλείου

κτίριο

Στον μακρινό 19ο αιώνα η αυτοκράτειρα Ελισάβετ της Αυστρίας έχτισε το Αχίλλειο για να γαληνέψει μετά τον θάνατο του γιου της. Στην εποχή μας χιλιάδες επισκέπτες από τη χώρα και το εξωτερικό το κρατούν στις πρώτες θέσεις του ενδιαφέροντός τους. Οι Κερκυραίοι, που πάντα αναζητούν αφορμές να το ξαναεπισκεφθούν, τώρα βρίσκονται σε αναβρασμό. Από τον Αύγουστο του 2021 που ξεκίνησαν οι εργασίες για την αποκατάστασή του, με εξαίρεση το περασμένο καλοκαίρι, οπότε άνοιξε μέρος των κήπων του για το κοινό, κανείς δεν μπορεί να το επισκεφθεί. Το Αχίλλειο, το εμβληματικό για την Κέρκυρα ιστορικό διατηρητέο μνημείο και ένας χώρος πολύ μεγάλης ομορφιάς, παραμένει κλειστό λόγω εργασιών, οι οποίες ωστόσο συνθέτουν ένα, αν όχι προβληματικό, τουλάχιστον σκανδαλώδες περιβάλλον, αναδεικνύοντας πολλές αχίλλειες πτέρνες σ’ αυτή την αποκατάσταση. Αισθητική κακοποίηση του μνημείου, κατασπατάληση κονδυλίων, προβληματική εργολαβική πρακτική στοιχειοθετούν τον καμβά μιας αποκατάστασης που ούτε τα χρονοδιαγράμματα τηρεί ούτε βασικούς κανόνες που ακολουθούνται σε ανάλογες περιπτώσεις. Το βέβαιο είναι ότι οι εργασίες στο Αχίλλειο δεν πρόκειται να ολοκληρωθούν στο τέλος του χρόνου, όπως είχε προγραμματιστεί, ενώ ερωτήματα προκύπτουν για το ενδεχόμενο ιδιωτικοποίησής του. Αυτά, τουλάχιστον, καταγγέλλουν τόσο η Κυριακή Μάλαμα, τομεάρχισσα Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., όσο και ο βουλευτής του νησιού Αλέξανδρος Αυλωνίτης, με τους οποίους συνομιλήσαμε μετά την επίσκεψή τους στο μνημείο.

«Υπάρχουν αδιαφανείς πτυχές, οικονομοτεχνικής και πολιτικής φύσης, οι οποίες συνθέτουν ένα σκάνδαλο, με αναπάντητα ερωτήματα για τις εξελίξεις στο έργο αποκατάστασης» μας λέει ευθύς εξαρχής ο Αλέξανδρος Αυλωνίτης, βουλευτής Κέρκυρας του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. Ο ίδιος παρακολουθεί επισταμένως το θέμα από την πρώτη στιγμή που ξεκίνησε το έργο. Και πιο πριν ακόμα, από το 2020, όταν διαπιστώθηκε ότι έγινε πάρτι στο μνημείο εν αγνοία του υπουργείου Πολιτισμού, αλλά εν γνώσει της ΕΤΑΔ στην οποία έχει περιέλθει. Εν μέσω πανδημίας λοιπόν, χωρίς άδεια από το Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων, έγινε το πάρτι γενεθλίων ιδιώτη, ενώ ακολούθησαν «και άλλες ασχήμιες τον Μάιο του ’21, οπότε πιστοποιήθηκε από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κέρκυρας εκτεταμένη καταστροφή στους βοτσαλωτούς διαδρόμους του δασυλλίου στο Αχίλλειο, εξαιτίας μη άρτιας εκτέλεσης τεχνικών παρεμβάσεων», όπως υπογραμμίζει ο βουλευτής Κέρκυρας. Αποκαλύπτει, μάλιστα, ότι «τα εμπλεκόμενα μέρη, δηλαδή κυβέρνηση, τοπικοί παράγοντες, αυτοδιοικητικά στελέχη, ΕΤΑΔ Α.Ε., δεν ανακοίνωσαν την αλγεινή εξέλιξη για το Αχίλλειο, αναμένοντας πρώτα τη διεξαγωγή των εθνικών και εν συνεχεία των αυτοδιοικητικών εκλογών». «Το πολιτικό κέρδος πάνω από την ιστορική μνήμη και τη διάσωση των μνημείων μας. Δεν είναι αυτό σκανδαλώδες;» αναρωτιέται.

Την πορεία αποκατάστασης του μνημείου άνοιξε μειοδοτικός διαγωνισμός, παρότι η προκήρυξη του ΕΣΠΑ, από το οποίο χρηματοδοτείται το έργο, συνιστά να αποφεύγονται οι πολύ μεγάλες εργολαβικές εκπτώσεις σε έργα με τόσο ευαίσθητο αντικείμενο. Εύλογη η σύσταση δεδομένου ότι σ’ αυτές τις περιπτώσεις οι παρεμβάσεις απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή, όπως και άρτιες μελέτες. Το έργο κατατμήθηκε σε 11 υποέργα, κάποια από τα οποία δόθηκαν στην εργολαβική εταιρεία και μερικά με αυτεπιστασία στην αρμόδια υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων Βορείου Ιονίου και Δυτικής Μακεδονίας. Και φτάσαμε στο σημείο της αποχώρησης της εργολαβικής εταιρείας λόγω αδυναμίας της να ολοκληρώσει το έργο, που αρχικά είχε προβλεφθεί να ολοκληρωθεί τον Δεκέμβριο του 2023. Έχουμε φτάσει ήδη στον Νοέμβριο και τίποτα δεν προμηνύει την αποπεράτωσή του.

Κυριακή Μάλαμα: Τα χρήματα έκαναν φτερά, η αισθητική του μνημείου πληγώθηκε

Αποκαρδιωτική ήταν η εικόνα που αντίκρισαν η Κυριακή Μάλαμα και ο Αλέξανδρος Αυλωνίτης όταν στις αρχές Νοεμβρίου επισκέφθηκαν το μνημείο προκειμένου να διαπιστώσουν ιδίοις όμμασι τα πεπραγμένα. «Δεν θα πούμε τι ήταν αυτό που αντικρίσαμε, θα μιλήσουμε για αυτό που περιμένουμε και απαιτούμε. Θα πρέπει άμεσα να αποκατασταθούν εμβληματικά σημεία του μνημείου, όπως το ασπρόμαυρο δάπεδο των κήπων, το οποίο ξηλώθηκε για να στρωθεί ένα ακαλαίσθητο τσιμέντο, το οποίο φθάρθηκε και ρηγματώθηκε. Θα πρέπει πολλές παρεμβάσεις που έγιναν εντός του μνημείου να αφαιρεθούν, να επανέλθει η εικόνα των τοιχογραφιών, των παραστάσεων, των δαπέδων. Θα πρέπει να μας απασχολήσει πολύ σοβαρά συνολικά το σύμπλεγμα των κτηρίων και των κατασκευών που αφέθηκαν στην εγκατάλειψη, θα πρέπει επιτέλους να αιτιολογηθούν εσφαλμένες επιλογές από τις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού. Το μνημείο του Αχιλλείου εκπέμπει SOS και πρέπει όλοι μας να ευαισθητοποιηθούμε άμεσα» μας λέει η Κυριακή Μάλαμα. Ευθύς αμέσως εξηγεί ότι «η εικόνα του Αχιλλείου της Κέρκυρας αποτελεί την επιτομή τού πώς ένα παγκόσμιο μνημείο μπορεί να απειληθεί από μια αδηφάγο λογική εργολαβικού κέρδους κι ακατανόητων υπηρεσιακών και πολιτικών αποφάσεων. Το μνημείο, μετά από κοπιώδεις προσπάθειες, εντάχθηκε σε χρηματοδοτικό εργαλείο για τη συντήρηση και αναστήλωση των δομικών και κινητών στοιχείων του. Τα χρήματα που εξασφαλίστηκαν δεν ήταν λίγα, 12 εκατ. ευρώ, μόνο που όλοι λογάριαζαν χωρίς την κυβέρνηση των άριστων. Τα χρήματα έκαναν φτερά, η αισθητική του μνημείου επλήγη και σήμερα μια γενικευμένη σωστική παρέμβαση για την αποκατάσταση των λαθών που έγιναν αποκτά υπαρξιακό χαρακτήρα».

Ξεδιπλώνοντας το νήμα από την αρχή, ο βουλευτής Κέρκυρας επισημαίνει ότι «το έργο, που εκτελείται με χρήματα του ΕΣΠΑ, δόθηκε στην εργολήπτρια Σιδηροδρομικά Έργα ΑΤΕ με ποσοστό έκπτωσης 49,4%, που μεταφράζεται σε 5,8 εκατ. ευρώ, και ορίζοντα αποπεράτωσης την 31η/12/2023. Εντελώς εξωθεσμικά, μάθαμε από τον τοπικό βουλευτή της Ν.Δ. ότι ο εργολάβος φεύγει από το έργο διότι δεν βγαίνει οικονομικά. Κανείς, ούτε το υπουργείο Πολιτισμού που υποτίθεται ότι πρέπει να προστατέψει το μνημείο ούτε η ΕΤΑΔ Α.Ε. στην οποία ανήκει το Αχίλλειο, και συνεπώς και το υπουργείο Οικονομικών, δεν έχει πει επίσημα το παραμικρό». Σήμερα, προσθέτει, «έχει εκτελεστεί περίπου το 20% του έργου και έχει πιστωθεί ήδη στον εργολάβο ποσό 1,7 εκατ. ευρώ».

Αλέξανδρος Αυλωνίτης: Απαξιώνουν το μνημείο για να ιδιωτικοποιηθεί;

Αυλωνίτης

Το Αχίλλειο, τρίτο σε επισκεψιμότητα μουσείο και μνημείο στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον Αλ. Αυλωνίτη «παρουσιάζει αποκαρδιωτική εικόνα και δεν είναι επισκέψιμο στο εσωτερικό του. Αυτονόητα ζητάμε θεσμική ενημέρωση, με ποιον τρόπο φεύγει ο εργολάβος, αν έγιναν επιμετρήσεις για τις εργασίες, αν θα επιβληθούν ρήτρες, τι έχει συμβεί με τις κακοτεχνίες στο έργο και, το κυριότερο, πόσο καιρό θα μείνει κλειστό. Η κυριότερη κακοτεχνία, για την οποία ξεσηκώθηκε όλη η Κέρκυρα, είναι η απομάκρυνση του ασπρόμαυρου δαπέδου στον Κήπο των Μουσών και η αντικατάστασή του με ταρτάν, το οποίο ήδη παρουσιάζει ρηγματώσεις. Δεν είναι αυτό σκάνδαλο; Δεν θα έπρεπε να είχε ξεσηκωθεί το σύμπαν για την προστασία του μνημείου; Είδαμε εικόνες με βαρέος τύπου μηχανήματα στο εσωτερικό του Αχιλλείου, με τα εκθέματα χωρίς προστασία, μέσα στη σκόνη και στην αδιαφορία. Ποιος επέτρεψε να συμβεί αυτό;». Την ίδια ώρα, όπως μας λέει, «μαθαίνουμε ότι η ΕΤΑΔ Α.Ε. ετοιμάζεται να εκμισθώσει χώρους και δράσεις του Αχιλλείου σε ιδιώτες, ενώ ήδη προχώρησε σε πρόγραμμα εθελούσιας εξόδου για τους εργαζόμενους. Αν η προσπάθεια απαξίωσης του μνημείου έχει στόχο να οδηγηθεί το Αχίλλειο σε ιδιωτικοποίηση, δεν είναι σκάνδαλο; Αυτό έχουμε χρέος να μην επιτρέψουμε να συμβεί και γι’ αυτό επιμένουμε πιεστικά».

Μετά την επίσκεψή τους στο μνημείο η Κυρ. Μάλαμα και ο Αλ. Αυλωνίτης κατέφυγαν στον κοινοβουλευτικό έλεγχο, ζητώντας από τα συναρμόδια υπουργεία Πολιτισμού, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εσωτερικών τη δημοσιοποίηση όλων των οικονομοτεχνικών στοιχείων του έργου αποκατάστασης του Αχιλλείου.

Μηχάνημα

Το Αχίλλειο, από τα σημαντικότερα αξιοθέατα του νησιού, που βρίσκεται στο Γαστούρι, περίπου 10 χιλιόμετρα από την πόλη της Κέρκυρας, χτίστηκε το 1890 με δαπάνη της αυτοκράτειρας Ελισάβετ της Αυστρίας μετά την αυτοκτονία του γιου της. Το αφιέρωσε στον Αχιλλέα, απ’ όπου προήλθε το όνομά του, και φρόντισε να εμπλουτίσει τους κήπους του με αγάλματα από την αρχαία ελληνική μυθολογία, με πιο γνωστά τις «Εννέα Μούσες», ορισμένες από τις οποίες φιλοτέχνησε ο Ιταλός γλύπτης Ντομένικο Μοράνι και άλλες αγοράστηκαν από τη Βίλα Μποργκέζε, και το εντυπωσιακό «Αχιλλέας θνήσκων» του Ερνστ Χέρτερ. Σχεδιάστηκε από τους Ιταλούς αρχιτέκτονες Ραφαέλε Καρίτο και Αντόνιο Λάντι σε πομπηιανό ρυθμό. Στο εσωτερικό του φέρει τοιχογραφίες και διακοσμήσεις σημαντικών καλλιτεχνών της εποχής της ανέγερσής του, ενώ στον δεύτερο όροφο υπάρχει ένα ιωνικό περιστύλιο. Μετά τη δολοφονία της Ελισάβετ από τον Ιταλό αναρχικό Λουίτζι Λουκένι την έπαυλη αγόρασε ο αυτοκράτορας της Γερμανίας Γουλιέλμος Β΄, γνωστός και ως «Κάιζερ». Με το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου πέρασε στο Ελληνικό Δημόσιο. Το 1962 αποφασίστηκε η εκχώρησή του σε μια δυτικογερμανική τότε εταιρεία και με μικρές διακοπές λειτούργησε ως καζίνο μέχρι το 1981, οπότε έκλεισε για να επαναλειτουργήσει το 1984.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΓΝΩΜΕΣ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

EDITORIAL

ΑΝΑΛΥΣΗ

SOCIAL