Ένα ξεχωριστό σχήμα υψηλής αισθητικής και δεξιοτεχνίας, που φημίζεται για τις διονυσιακές του ζωντανές εμφανίσεις και την μυστηριακή του ατμόσφαιρα. Οι Pagan αξιοποιούν την παγανιστική παράδοση, κυρίως χάρη στη σκηνική παρουσία της Έβελυν Ασουάντ και στις ελεγειακές της ερμηνείες. Η μουσική τους χαρακτηρίζεται ως «προοδευτική έθνικ» ενώ τα παραδοσιακά όργανα, η ροκ αισθητική και η γνώση της μουσικής ιστορίας είναι που κάνουν τους Pagan αξιοσημείωτο σχήμα. Αυτή την περίοδο, το γκρουπ δουλεύει πάνω στο ντεμπούτο του άλμπουμ. Επίσης θα εμφανιστούν live στο Κύτταρο Club την Παρασκευή 27 Οκτωβρίου. Για όλα αυτά μιλήσαμε με τον ιδρυτή και παραγωγό του συγκροτήματος, τον Σταύρο Τσουμάνη, αλλά και την τραγουδίστρια Έβελυν Ασουάντ.
Κάτω από ποιες συνθήκες δημιουργηθήκατε ως μπάντα και πως συνδυάσατε τις ετερόκλητες ανάγκες σας για μουσική δημιουργία ώστε να ηχογραφείτε μαζί;
Ήταν ένα μακρύ ταξίδι που ξεκίνησε πριν πολλά χρόνια. Μέσα σε αυτό το διάστημα συμπράξαμε με πολλούς μουσικούς, αναζητώντας όχι τόσο τη δεξιοτεχνία αλλά τη συμβατότητα με την ιδέα. Η συνάντηση με τον Μάρκο έθεσε τον πρώτο θεμέλιο λίθο για τη δημιουργία της ομάδας. Στη συνέχεια ανέβηκαν και κατέβηκαν από το καράβι αρκετοί συνοδοιπόροι. Αυτό όμως που ολοκλήρωσε τον σχηματισμό και φυσηξε αέρα στα πανιά μας ήταν η ενσωμάτωση της Έβελυν. Οι ετερόκλητες ανάγκες δημιούργησαν το ηχητικό αμάλγαμα που σήμερα αποτελεί την ταυτότητα των PAGAN. Αυτό είναι ίσως και το πιο γοητευτικό στοιχείο αυτού του έργου. Δεν γνωρίζουμε που θα φτάσει και τι μορφή θα παίρνει στο πέρασμα του χρόνου.
Χρησιμοποιείτε παραδοσιακά όργανα σε συνδυασμό με σύγχρονα ηλεκτρικά. Τι είναι αυτό που σας τραβάει περισσότερο στη μουσική παράδοση και θεωρείται ότι αξίζει να επιβιώσει σήμερα;
Η παραδοσιακή μουσική είναι ένα απόσταγμα παλαιάς ρίζας. Πέρασε μέσα από άγνωστο αριθμό ψυχών μέχρι να φτάσει στην τελευταία έκφανση που καταγράφηκε και αποτελεί πλέον σημείο αναφοράς. Είμαστε οι τελευταίοι μεταφορείς της τέχνης των προγόνων μας, η οποία από άνθρωπο σε άνθρωπο απέκτησε σοφία, και έναν χαρακτήρα που φέρει στο dna του την κουλτούρα των κοινωνιών του παρελθόντος. Είναι μια μορφή συναισθηματικής ιστορίας που διδασκόταν βιωματικά και συνέδεε ψυχικά τους ανθρώπους όσο καμία άλλη έκφανση. Εμείς κρατάμε το σώμα της παράδοσης αλώβητο και αλλάζουμε απλά την ένδυση της. Μέσω της αποδόμησης του πυρήνα της γεννιούνται οι νέες ιδέες που καθορίζουν τη δημιουργία μας. Υπάρχει κάτι πιο πολύτιμο;
Ποιες είναι οι μεγαλύτερες επιρροές σας και πως συνδυάζετε τα ετερόκλητα στοιχεία που φέρνει ο καθένας στη μουσική σας;
Οι επιρροές μας είναι αμέτρητες και κυρίως δυτικού προσανατολισμού, αφού οι προσλαμβάνουσες των προηγούμενων δύο τριών γενεών ήταν κατά το πλείστον δυτικές. Ο καθένας μας φέρει στη μουσικότητα του το φορτίο της ενέργειας που συγκέντρωνε ως ακροατής πρώτα και μετά ως μουσικός. Οι κύριες επιρροές μας πλέον είναι οι μουσικές και οι κουλτούρες που νιώθουμε ότι έχουν πολύ βαθιες ρίζες.
H «Καρότσα» είναι ένας θρήνος που αναφέρεται στα κορίτσια που τα απήγαγαν με τη βία για να τα εκμεταλλευτούν με κάθε τρόπο. Πως γράφτηκε και τι θέλετε να επικοινωνήσετε με αυτό;
Εμείς είμαστε απλά δίαυλοι. Μεταφέρουμε τον πόνο των προγόνων που τραγουδούσαν για να μη ξεχαστούν τα παιδιά που έχασαν, και να μάθουν αναπόφευκτα οι νεότεροι πόσο άγριο ζώο μπορεί να γίνει ο άνθρωπος αν δεν καλλιεργήσει την ψυχή του. Γράφτηκε ζωντανά κατά την πρώτη μας εμφάνιση στο Κύτταρο.
Έβελυν Ασουάντ, εσύ προέρχεσαι από το θέατρο και έχεις ξεχωριστή σκηνική παρουσία. Η υποκριτική βοήθησε την ερμηνεία με τους Pagan ή η μουσική ξεκλείδωσε την ανάγκη σου για πιο εσωτερική performance;
Θα έλεγα ότι με βάση την προγενέστερη μου θεατρική εμπειρία, οδήγησα κι εγώ σε έναν δρόμο τους PAGAN για να καταφέρω να εκφραστώ με έναν πιο καθολικό τρόπο. Η υποκριτική είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μου. Έχω δουλέψει σκληρά και πολλά χρόνια γι’ αυτό. Ονειρεύτηκα λοιπόν μια συναυλία που να «σπάει» τα όρια των τεχνών. Εκεί βρίσκεται για μένα το ενδιαφέρον. Πως μπορούμε να αναζητήσουμε το βάθος των κομματιών, να διηγηθούμε την ιστορία τους και να τα αναδείξουμε στην ολότητά τους; Ο τρόπος του συγκροτήματος είναι συνδεδεμένος με ενα «ψυχοοπτικοακουστικό» τοπίο που ακροβατεί στα όρια της μουσικής και του θεάτρου. Άλλοτε επικρατεί μέσα μου η ηθοποιός κι άλλοτε η τραγουδίστρια. Ο ένας εαυτός μου συνεπαίρνει τον άλλο, συνομιλούν διαρκώς και γίνονται ένα.
Η φολκ παγανιστική ατμόσφαιρα των ακουστικών οργάνων μπορεί να είναι ένα καταφύγιο από την νέα πραγματικότητα της τεχνητή νοημοσύνης και τις αλλαγές που θα φέρει, μοιραία, και στη μουσική;
Η ατμόσφαιρα που αναφέρετε δημιουργείται όταν ο ήχος που παράγεται ενέχει την ψυχή των ανθρώπων που τον παράγουν. Κάποτε η μουσική μεταφερόταν από γενιά σε γενιά χωρίς να υπακούει στον μετρονόμο, το μηχανικό κατασκεύασμα που απογείωσε τη σύγχρονη παραγωγή. Μετρονόμοι ήταν οι ίδιοι οι άνθρωποι και ο ζωντανός συντονισμός που τους συνέδεε. Ο προορισμός των PAGAN είναι η μεταφορά της βιωματικής μουσικής στη σύγχρονη παραγωγή. Ακολουθούμε τον μετρονόμο αλλά δεν υπακούμε σε αυτόν. Η σχέση αυτή είναι το δικό μας καταφύγιο και δεν μας φοβίζει μεχρι στιγμής καμία τεχνητη δημιουργία. Αντιθέτως πιστεύουμε ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να μας βοηθήσει να συνειδητοποιούμε ακόμη περισσότερο τη δύναμη του αληθινού.
