Αφιέρωσα το προηγούμενο σημείωμα σε ένα κάπως παλιότερο έργο και στην παράστασή του, συγκεκριμένα στο «Εμείς» του Ρώσου Γιεβγκένι Ζαμιάτιν (1884 - 1934), σε σκηνοθεσία του Σάββα Στρούμπου, που δόθηκε αρχικά στο θέατρο «Άττις» (2015 - 2017), και από την ηλεκτρονική πύλη του Δήμου Λαρισαίων πρόσφατα είδαμε τη διαδικτυακή της μετάδοση.
Έγραφα γι’ αυτό το ρηξικέλευθο έργο ότι δεν είναι απλώς μια αλληγορία του δυστοπικού παρόντος της εποχής που γράφηκε (1923), αλλά ανοίγεται σε ένα ακόμη πιο σκοτεινό μέλλον. Και ότι δεν αφορά μόνο τη ζοφερή σοβιετική πραγματικότητα των δεκαετιών 1920 - 1990, με την τότε εκδοχή τής «πάση θυσία», ακόμη και με μέσα απάνθρωπα, επικράτησης του σοσιαλισμού. Την τραγική αντίφαση της πίστης ότι «χτίζουμε μια κοινωνία που να εξασφαλίζει τη μελλοντική ευτυχία όλων των παιδιών της Γης, όπου κανένα παιδί δεν θα πονάει και δεν θα υποφέρει. Αλλά για την επίτευξη αυτού του σκοπού, δεν πειράζει αν υποφέρουν κι αν πονούν σήμερα πολλά παιδιά».
Η αντίφαση γκρέμισε συθέμελα το οικοδόμημα του «υπαρκτού» σοσιαλισμού. Αλλά το έργο του Ζαμιάτιν αφορά, ίσως πιο πολύ, και το έτερο, αντίπαλο, κολοσσιαίο πολιτικό ψεύδος, την τωρινή παρέκβαση της φαλκιδευμένης, ανάπηρης «δημοκρατίας» με τα εγκλήματα που διαπράττονται εν ονόματι της δήθεν ελευθερίας και της ψευδεπίγραφης «προόδου». Μιας προόδου καθαρά τεχνολογικής, που απανθρωποιεί τις κοινωνίες και μεταβάλλει το ανθρώπινο πρόσωπο σε μάσκα πέτρινη, πίσω από την οποία κρύβονται μόνο η επιθυμία του κέρδους και η δίψα για απεριόριστη εξουσία μιας ολιγάριθμης κάστας, όχι τάξης -δεν δικαιούμαστε να μιλάμε με την κλασική μαρξιστική σκέψη πια-, η οποία κάστα, ριζωμένη τηλεοπτικά και αλλοτρόπως στα μυαλά του μέσου ανθρώπου, δεν ανατρέπεται με την κλασική επανάσταση των μαζών και της φωτισμένης πρωτοπορίας. Αλλά ούτε με την «αδύνατη Επανάσταση» του Καστοριάδη και των οπαδών του, ως φαντασιακά θεσπισμένη τάξη κοινωνική. Μια κάστα που μετεξελίσσεται ραγδαία σε απροκάλυπτα νεοναζιστική και με το πρόσχημα της δήθεν «αριστείας» καρπώνεται και απομυζά τον πλούτο όλης της Γης. Αδιάφορη αν έτσι θα την καταστρέψει. Ήδη, με την ψευδαίσθηση της τεχνολογικής της παντοδυναμίας, σχεδιάζει την εγκατάλειψή της και τον αποικισμό άλλων πλανητών. Μέχρι και ο πολύς ο Χόκινγκ στο τελευταίο βιβλίο του μας έπρηξε με τέτοιες μπούρδες.
Εδώ πρόκειται για το παμπάλαιο μεσσιανικό δόγμα που υιοθέτησε μεταλλαγμένο ο καλβινικός προτεσταντισμός: της καταστροφής ενός «αμαρτωλού» κόσμου, με τη σωτηρία ολίγων «εκλεκτών». Οι «εκλεκτοί» μόνο έχουν αλλάξει. Τότε ήταν οι ευσεβείς και οι σχολαστικά τηρούντες το «γράμμα του νόμου». Σήμερα είναι οι πλούσιοι. Για να μην φτάσουμε, λοιπόν, από άλλο δρόμο στο ίδιο τυφλό σημείο, πρέπει, πριν από κάθε επανάσταση, αυτό το ολέθριο δόγμα μέσα μας να ανατραπεί. Μακρηγόρησα, βάζω φρένο. Για την εξαιρετική παράσταση του Σάββα Στρούμπου παραπέμπω στην κριτική μου στην ΑΥΓΗ (31.5.2015), που έχω περιλάβει στο βιβλίο μου «Της γραφής και της σκηνής», επιλογές κριτικών 2013 - 2015. Ήδη κυκλοφορεί ο δεύτερος τόμος, επιλογές κριτικών 2016 - 2018, πάντα από τις εκδόσεις Εύμαρος.
