Το ιδιαίτερο ηχόχρωμα της φωνής της την έφερε στο πλάι σπουδαίων δημιουργών. Από τον Χατζιδάκι, τον Θεοδωράκη, τον Μαμαγκάκη, την Πλάτωνος, μέχρι την Αγγελική Ιονάτου, τον Λουίς Γιάκ και τον Μισέλ Μονταναρό, σφράγισε με την ερμηνεία της τραγούδια που άντεξαν στον χρόνο και σημάδεψαν την τέχνη της. Ερμηνεύτρια και δημιουργός ταυτόχρονα, καλλιτέχνιδα σκεπτόμενη και καλλιεργημένη, επαρκώς ενημερωμένη για όσα συμβαίνουν γύρω μας, η Νένα Βενετσάνου μας μιλά για το τραγούδι και τον πολιτισμό στις μέρες μας, με αφορμή τη σημερινή εμφάνισή της, για πρώτη φορά, στο "Half Note", όπου με τους Βιβή Γκέκα (μαντολίνο), Κώστα Χατζόπουλο (κιθάρα) και Κώστα Αναδιώτη (πιάνο) θα παρουσιάσει γνωστά τραγούδια της, αλλά και τη συνάντησή της, έπειτα από χρόνια, με τον Νότη Μαυρουδή για μια σειρά παραστάσεων μαζί με τον Γιώργο Τοσσικιάν, με τίτλο "Κάθε μια νύχτα είναι μόνο μια σελίδα", αρχής γενομένης από μεθαύριο Σάββατο στην γκαλερί "Ακτ-είν" (Γιαπί) στο Κορωπί (Ερμή Σουρλαντζή 14).
Συνέντευξη στην Πόλυ Κρημνιώτη
* Αυτή η περίοδος σας βρίσκει σε μια δημιουργική δραστηριότητα. Εμφανίζεστε στο "Half Note" με τα γνωστά σας τραγούδια και αμέσως μετά ξανασυναντιέστε στη σκηνή έπειτα από αρκετά χρόνια με τον Νότη Μαυρουδή. Το τραγούδι αντίδοτο στην εποχή;
Το τραγούδι είναι παρηγοριά σε μια τόσο δύσκολη εποχή και το ότι βρισκόμαστε πάλι έπειτα από 25 χρόνια με τον Νότη είναι επειδή επιμένουμε να υπερασπιζόμαστε τη δουλειά μας, να ικανοποιούμε την επιθυμία μας να είμαστε πάνω στη σκηνή, με τις σημερινές συνθήκες. Δεν μας ενώνουν αναμνήσεις, αλλά μια αίσθηση σιγουριάς και αμοιβαίας εμπιστοσύνης και το σθένος του αγωνιστή, γιατί έχουμε κι από αυτό.
* Νιώθετε την ανάγκη να ξανακοιτάξετε τα τραγούδια σας, να τα "πειράξετε" ίσως;
Ειδικά αυτή την εποχή συμβαίνουν πολλές αλλαγές στον τρόπο αντιμετώπισης των τραγουδιών ρεπερτορίου. Δεν συμφωνώ τις περισσότερες φορές. Επιδιώκω να παίζω με διαφορετικά μουσικά σχήματα και μοιραία έρχονται αλλαγές από τους ίδιους τους μουσικούς και τους συνδυασμούς οργάνων. Επιμένω να παίζω πάντα ακουστικά και σε μια φυσιολογική ένταση, να μην ξεφεύγω από τον κλασικό ήχο, που τον θεωρώ πιο φιλικό, και προτιμώ την αφαίρεση και μια ερμηνεία που να δικαιολογεί την ύπαρξή της.
* Μέσα σ' όλα αυτά γράψατε κι ένα τραγούδι για παιδιά. Θέλετε να μας πείτε την ιστορία του;
Ναι, αυτές τις μέρες κυκλοφόρησε, από τον πατρινό εκδοτικό οίκο Κόκκινη κλωστή δεμένη. "Ο Βασιλιάς των Ονείρων της Ευδοκίας Σκορδαλά - Κακατσάκη. Είναι ένα πλούσιο παραμύθι για το καλό και το κακό, τον πόλεμο και την ειρήνη, το φως και το σκοτάδι, τη ζωή και τον θάνατο και άλλα πολλά και περιέχει ένα τραγούδι μου, ένα νανούρισμα, πάνω σε στίχους της συγγραφέως, που ζει στα Χανιά.
* Με την κατάρρευση της δισκογραφίας πώς πορεύεται ο καλλιτέχνης;
Όπως μπορεί ο καθένας. Για μένα, αυτή η κατάρρευση είναι μαζική δολοφονία, είναι εξόντωση. Οι υπεύθυνοι των υπουργείων Πολιτισμού, Εργασίας, Βιομηχανίας κ.λπ., δεν έχουν ιδέα για το κακό που έχει προκαλέσει αυτή η κατάρρευση στο ανθρώπινο καλλιτεχνικό δυναμικό της Ελλάδας και φυσικά στη μουσική μας.
* Η κατάρρευση της δισκογραφίας δίνει την ευκαιρία για αναστοχασμό και ανασυγκρότηση της επικοινωνίας μέσω της μουσικής ή επιτείνει τις στρεβλώσεις που δημιουργήθηκαν την περίοδο της παντοκρατορίας των εταιρειών;
Η κατάρρευση της δισκογραφίας δεν σταματά την παντοκρατορία των εταιρειών, όπως και δεν μπορεί να σταματήσει και σε κανέναν καλλιτέχνη τη δημιουργικότητά του. Τι κάνει όμως; Μας στερεί την επαγγελματική μας οντότητα. Μας κατέστρεψαν μια πηγή εσόδων αφήνοντάς μας ξεκρέμαστους. Το ελληνικό κράτος αδιαφορεί.
* Ποια θέση βλέπετε να κατέχουν οι έννοιες πολιτισμός, κουλτούρα, εγγραμματοσύνη στις μέρες μας;
Η τρέχουσα αντίληψη για τον πολιτισμό είναι πως οι παστουρμαδόπιτες είναι ισάξιες του Παρθενώνα. Η αντίληψη αυτή δεν πρόκειται να αλλάξει εάν δεν ξεχωρίσουμε τις καλές τέχνες από τις διάφορες πολιτιστικές δραστηριότητες κάθε επιπέδου. Όσο χώνουν στις τέχνες τη μύτη τους κάποιοι και προσπαθούν να εμπλακούν στην αναπαραγωγική τους διαδικασία, μοιραία δημιουργούν κάτι σαν ιχθυοτροφείο, όπου το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό και πάει λέγοντας, μέχρι που οι καλλιτέχνες να βαρεθούν τη δόξα, τα λεφτά και ν' αλλάξουν γειτονιά... Μόνο που την ίδια στιγμή οι πολιτιστικοί διαχειριστές, που λειτουργούν ως πάροχοι και θεωρούνται «προμηθευτές» της λειτουργίας των πολιτιστικών πόρων, συνεργούν ώστε ο πολιτισμός να γίνει από αγαθό επένδυση. Προϊόν της νόησης, που κοστολογείται και δημιουργεί ένα επιχειρησιακό αειφόρο (κερδοφόρο) πεδίο, στοχεύοντας κυρίως στην ηγεμονία αυτού που διαθέτει τους καλύτερους διαχειριστές, τα πολιτιστικά κοράκια. Καταλαβαίνουμε λοιπόν το τι γίνεται στο σύγχρονο καλλιτεχνικό περιβάλλον της Ελλάδας, όπου οι καλλιτέχνες καλούνται να υπηρετήσουν τον πολιτισμό γενικώς μεν, τσάμπα δε και όχι ως αμφιτρύωνες στον οίκο τους, αλλά ως υπηρέτες.
* Τι μουσική γεννάει η εποχή μας; Βλέπετε να δημιουργείται μια κινητικότητα γύρω από το τραγούδι αυτή την περίοδο; Ακούτε να δημιουργούνται καινούργια πράγματα; Ξεχωρίζετε κάποια νέα παιδιά;
Η μουσική που προωθείται σήμερα προσπαθεί με το ζόρι να πολιτικοποιηθεί, αλλά δεν το κατορθώνει, από τη στιγμή που η πολιτιστική διαχείριση στοχεύει σε μια τεχνητή πλατφόρμα συλλογικότητας, δηλαδή μιας παγκοσμιοποιημένης πολιτιστικής ενότητας που δεν αφορά τις διαδικασίες της τέχνης, αλλά στηρίζεται και περιορίζεται στην κατανάλωσή τους. Προκειμένου, για παράδειγμα, να αναβαθμιστούν οι σχέσεις των πολιτών μέσα σε μια συνοικία, η τουριστική κίνηση μιας περιοχής, επιστρατεύεται το καλλιτεχνικό δυναμικό και παιανίζει έναντι πινακίου φακής στο πεζοδρόμιο, ώστε να ικανοποιήσει τις ανάγκες της κοινωνίας μέσα στην οποία ζει. Τα κράτη δοξάζουν το προγραμματισμένο, το αναμενόμενο, το πατριαρχικό. Έτσι δεν ξεχωρίζει κάποιος καλλιτέχνης, αλλά και δεν πρέπει να ξεχωρίσει. Είναι μέρος του παιχνιδιού και του μηχανισμού όπου ως ακόλουθος προδιαγραφών, ζωγραφίζει, συνθέτει, τραγουδά, απαγγέλλει, χορεύει, γράφει..., χωρίς το περιεχόμενο της τέχνης που παράγει να απασχολεί την ανθρώπινη σκέψη.
* Μέσα σ' αυτή τη συνθήκη πώς στέκεται ο καλλιτέχνης; Εσείς, ας πούμε, ποιες προτεραιότητες θέτετε;
Μα δεν στέκεται, το σύστημα τον πετάει έξω. Του αφαιρεί το δικαίωμα της διαχείρισης του πολιτισμού που περιέχει και το αναθέτει σε κάποιον τεχνοκράτη που «καλλιτεχνίζει», ο οποίος τον πρήζει με τις ανοησίες του και τις προδιαγραφές του, αφαιρεί τις προτεραιότητές του και του επιβάλλεται. Τι να πεις με κάποιον που δεν ξέρει τη δουλειά; Κοιταζόμαστε!
* Γαλλοθρεμένη ούσα, πώς βλέπετε τα τελευταία γεγονότα στο Παρίσι, στην Ευρώπη, στη χώρα μας;
Οι κοινωνίες όπου ζούμε προσπαθούν να επεξηγήσουν κοινωνιολογικά και ωφελιμιστικά την οδύσσεια του ανθρώπινου πνεύματος. Υποστηρίζουν λοιπόν πως η γνώση είναι το κλειδί της επιτυχίας, η ολοκλήρωση του ανθρώπου, αλλά συνδέουν την οικονομική ανάπτυξη με τη γνώση. Δεν θα είχα αντίρρηση εάν δεν γινόταν αυτό αποκλειστικά και μόνο για ηγεμονικούς σκοπούς όσων διέκριναν πεδία οικονομικής εκμετάλλευσης και στον πολιτισμό. Η εκμετάλλευση των θρησκειών ή της τεχνολογίας είναι πεδία πολιτιστικής χειραγώγησης, που εκμεταλλεύεται τις δομές του κράτους με το αζημίωτο. Όταν η ασφάλεια και η φύλαξη των πολιτιστικών αγαθών παραμένει πλημμελής, αναλογίζεστε τι συμβαίνει με το ζωντανό ανθρώπινο καλλιτεχνικό δυναμικό των ευρωπαϊκών χωρών σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον;
* Κυρία Βενετσάνου, γιατί εξακολουθείτε να τραγουδάτε;
Για τα πάθη μου, τα λάθη μου, τα εξαπτέρυγά μου.
Info
Η Νένα Βενετσάνου απόψε στο "Half Note" παρουσιάζει γνωστά τραγούδια της.
Mαζί με τον Νότη Μαυρουδή και τον Γιώργο Τοσσικιάν παρουσιάζουν την παράσταση "Κάθε μια νύχτα είναι μόνο μια σελίδα" στον πολυχώρο της Πηγής Λυκούδη στην Κηφισιά (19/11 και 6/2), στην "Αλκυονίδα" της οδού Ιουλιανού 42-46 (16/12) και στη "Βαβέλ" στο Μαρούσι (13/12). Στις 22 Νοεμβρίου συμμετέχει στο φιλολογικό αφιέρωμα στους Σεφέρη και Ελύτη με μελοποιημένα τραγούδια τους που διοργανώνει "Σωματείο Λόγου και Τέχνης Αλκυονίδες" στο 4ο Λύκειο Κόρινθου, ενώ στις 28 Φεβρουαρίου παρουσιάζει τις "1000+1 Πόλεις" στην Όπερα της Ρενς.
