Μια γυναίκα αγωνιζόταν να ανέβει τα τεράστια σκαλιά του κτηρίου της Εθνικής Βιβλιοθήκης. Καθώς την προσπέρασα βιαστικά, κατευθυνόμενος στην είσοδο του αναγνωστηρίου, όπου η documenta 14 πραγματοποιούσε την πρώτη ανοιχτή δημόσια εκδήλωσή της, σκέφτηκα πως οι νεοκλασικιστές του 19ου αιώνα έχτιζαν απευθυνόμενοι μονάχα σε αρτιμελείς λευκούς άνδρες...
Οι σκέψεις αυτές δεν ήταν διόλου εκτός τόπου, όπως αποδείχθηκε όταν ο Άνταμ Σίμτζικ, καλλιτεχνικός διευθυντής της documenta 14, που θα πραγματοποιηθεί, από κοινού, στην Αθήνα και στο Κάσελ της Γερμανίας, το 2017, πήρε τον λόγο, καλωσορίζοντας το αθηναϊκό κοινό στην παρουσίαση του "επίσημου οργάνου" της διοργάνωσης, του εξαμηνιαίου περιοδικού South as a state of mind.
"Βρισκόμαστε στον κατεξοχήν θεσμό του 19ου αιώνα που ενσαρκώνει τη γνώση", είπε, αφού ευχαρίστησε του οικοδεσπότες Σταύρο Ζουμπουλάκη και Στέφανο Τσιμπόγλου. "Θεσμός αρχετυπικός για τη δυτικοευρωπαϊκή παράδοση, όπως και τα θέατρα, που όμως έγιναν και καταφύγιο προσφύγων", είπε αναφερόμενος στη γνωστή φωτογραφία του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά το 1922...
Όρθιος στη μέση του αναγνωστηρίου, γύρω από τα τραπέζια του οποίου είχε καθίσει ένα κυρίως νεανικό κοινό (αλλά και πολλοί διευθυντές πολιτιστικών ιδρυμάτων), αστειεύτηκε λέγοντας πως "αυτό που θα κάνουμε είναι ενάντια στη βιβλιοθήκη, θα μιλάμε σε χώρο που απαγορεύεται".
Στη συνέχεια, εστίασε την εισαγωγική του ομιλία στο θέμα της υποδοχής του διαφορετικού, του ξένου, του μετανάστη, χρησιμοποιώντας ένα απόσπασμα από τον Γκαίτε, αλλά και στον τρόπο που ο παγκόσμιος Νότος μπορεί να δημιουργήσει, με τα δικά του φτωχά μέσα, μια "τάξη που δεν θα είναι αυταρχική, αλλά θα προκύπτει από τις ανάγκες". Χρησιμοποιώντας μια ταξιδιωτική εμπειρία, την επίσκεψή του στο Μάλι και στο αρχείο όπου διασώζονται από τους ισλαμιστές τα πολύτιμα "χειρόγραφα του Τιμποκτού", περιέγραψε τον τρόπο που διαφυλάσσεται η γνώση του Νότου, γνώση που απειλήθηκε από την έλευση της δυτικής αποικιοκρατίας.
Έχοντας παρουσιάσει αυτούς τους δύο κατεξοχήν πολιτικούς άξονες, όπου θέλει να κινηθεί ("οι αφηγήσεις που συνθέτουν το παρόν μας είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένες με τις αφηγήσεις που διαμόρφωσαν το παρελθόν μας", σημειώνει στο τεύχος), κάλεσε το κοινό να μελετήσει το περιοδικό που "κατέλαβε" η documenta 14 για τέσσερα τεύχη. Μετά, όπως παρατήρησε η εκδότριά του Μαρίνα Φωκίδη, "θα ξαναγυρίσουμε στη ρουτίνα μας"...
Σπύρος Κακουριώτης
