«Μαθημάτων αναγκαιότατον
τα κακά απομαθείν»
Αντισθένης
«Το πιο αναγκαίο μάθημα είναι να ξεμάθεις το κακό» είχε πει ο Αντισθένης (445-365 π.Χ.), ιδρυτής της Κυνικής Σχολής της Φιλοσοφίας. Αυτό το αναγκαίο μάθημα προφανέστατα δεν το έλαβαν ποτέ ούτε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ούτε η κυβέρνησή του, ούτε ολόκληρος ο πολυπληθής και πολυπλόκαμος εσμός που συγκροτεί (κατ’ ευφημισμόν το ρήμα «συγκροτεί», όταν μιλάμε για το συμπίλημα μιας ορδής) το επιτελικό λεγόμενο κράτος. Εθισμένοι στην ευκολία του κακού δεν ορρωδούν προ ουδενός προκειμένου να λεηλατήσουν τα πάντα. Αυτό ξέρουν, αυτό έμαθαν, σ’ αυτό εκπαιδεύτηκαν: στην αρπαγή. Το λέει πολύ καθαρά ο Γιάννης Ρίτσος στο ποίημά του «Ο Ηρακλής κι εμείς» από τη συλλογή «Επαναλήψεις»:
«Μεγάλος και τρανός, σου λένε, τέκνο θεού, κι ένα σωρό δασκάλοι από πάνω: - / ο γέρο Λίνος, γιος του Απόλλωνα, ναν του μαθαίνει γράμματα· ο Εύρυτος/ την τέχνη του τοξότη· ο Εύμολπος, γιος του Φιλάμμωνα,/ τραγούδι και λύρα· και, το πιο σπουδαίο απ’ όλα, ο γιός του Ερμή, ο Αρπάλυκος,/ που τα παχιά, τα τρομερά του φρύδια πιάναν το μισό του κούτελο,/ του ’μαθε για καλά την τέχνη των Αργείων: - την τρικλοποδιά· - με τούτην/ κερδίζονται τα πιο πολλά, στην πυγμαχία, στην πάλη, και στα Γράμματα ακόμα (...)».
Η τρικλοποδιά είναι η εκπαίδευσή τους, πού να ξέρουν τι θα πει Παιδεία; Πού να ξέρουν τα ανυπολόγιστα δεινά που σημαίνει για μια χώρα η καταστροφή της Παιδείας όταν παραδίδεται στη λεηλασία του εμπορίου; Και ποιος να το ξέρει; Η Νίκη Κεραμέως, που δεν πάτησε ποτέ το πόδι της σε δημόσιο σχολείο; Ή ο Κωστής Χατζηδάκης, που χωρίς ποτέ να έχει δουλέψει απέκτησε θηριώδη περιουσία; Τι να ξέρουν από Παιδεία οι βουλευτές της Ν.Δ., που μέσα στην πρώτη πενταετία αύξησαν την προσωπική τους περιουσία κατά 126 εκατομμύρια, ενώ το χρέος του κόμματός τους (που δεν θα αποπληρωθεί ποτέ όπως, αράθυμα, περηφανεύτηκε στα μούτρα μιας χειμαζόμενης -άγρια- κοινωνίας ο Άδωνης Γεωργιάδης) ανέβηκε στα 641 εκατομμύρια;
Καλά, για τον Μητσοτάκη που δεν ξέρει ο Μοντεσκιέ του τι ποιεί ο Ζαν Ζακ Ρουσό του και ο Αϊνστάιν του μπερδεύει αυτά που είπε μ’ αυτά που δεν είπε δεν μπορούμε να πούμε τίποτα. Αυτός από έξι μηνών ήταν απασχολημένος με την αντίσταση και δεν κατάλαβε τίποτα μέσα στη μαύρη παρανομία, τρώγοντας το πικρό παντεσπάνι της πολιτικής προσφυγιάς! Ούτε πώς τέλειωσε το Χάρβαρντ κατάλαβε, ούτε τη θηριώδη, αδιευκρίνιστη, μυστηριώδη και μυστηριωδώς, άμα τε και διαρκώς, αυξανόμενη οικογενειακή περιουσία κατάλαβε, ούτε τις τηλεφωνικές παρακολουθήσεις κατάλαβε, ούτε τα Τέμπη κατάλαβε. Μόνο την αρπαγή προς όφελος των ομοίων του κατάλαβε. Σ’ αυτό υπήρξε «πάντοτε επιμελέστατος», όπως θα έλεγε και ο Καβάφης. «Οι ελαφροί ας τον λέγουν ελαφρό» (και είναι ελαφροί έως βαρβαρότητας αφού τον αφήνουν να λυμαίνεται τη χώρα). Εκείνος πετάει ένα «γιατί γελάτε, κύριοι» ασύγγνωστης αμέλειας και συνεχίζει «σαν οδοστρωτήρας», όπως είχε προείπει ότι θα κάνει, αν ενθυμείστε...
Κι όσο για την Παιδεία; Με το διαρκές σφυροκόπημά της ήταν επόμενο να φτάσουμε και στην πλήρη διαστροφή της ανώτατης Παιδείας, διά της λεηλασίας του άρθρου 16 του Συντάγματος: στη χυδαιότητα των ιδιωτικών εκπαιδευτηρίων που θα ονομαστούν πανεπιστήμια. Κι αυτό το είχε πει φόρα παρτίδα εξαρχής, αλλά το δημοκρατικό λεγόμενο τόξο κοίταζε και εξακολουθεί να κοιτάζει με τον εξάντα πόσες μοίρες αριστερά σε σχέση με το μέλλον βρίσκεται η πραγματικότητα, που όμως είναι μπροστά μας. Και μας ρημάζει χρόνια τώρα.
Ήταν Απρίλιος του 2016 όταν ο Μητσοτάκης (φρέσκος αρχηγός της Ν.Δ. από τον Ιανουάριο) είχε μιλήσει στο Συνέδριο του κόμματός του για μια Παιδεία «βασισμένη στον υγιή ανταγωνισμό», αναφέροντας απροκάλυπτα με ανατριχιαστική ακρίβεια: «Σκεπτόμενοι πρώτα απ’ όλα τους μαθητές, τους πραγματικούς πελάτες Παιδείας».
Αυτό ζούμε σήμερα. Την εξάχνωση της Παιδείας ως απαραίτητο συστατικό ελευθερίας και δημοκρατίας και τη μετατροπή της σε χυδαίο πελατειακό αλισβερίσι. Εδώ θα αναμετρηθούν όλοι, εδώ θα φανεί τι ξέρει και τι δεν ξέρει ο καθένας. Απ’ αυτές τις «εξετάσεις» κανένας δεν μπορεί να κρυφτεί ούτε να «αντιγράψει».
