To στόμιο ενός ιερού πηγαδιού με επιγραφή που απευθύνει επίκληση προς τον θεό Απόλλωνα, ένα πολύ σημαντικό εύρημα που ταυτίζει το "Εκατείον" στον αρχαιολογικό χώρο του Κεραμεικού ως το πρώτο και μοναδικό μαντείο του Απόλλωνος στην Αθήνα και επιβεβαιώνει τη λατρεία του θεού μαζί με την αδελφή του Άρτεμη, καθώς και σπαράγματα τοιχογραφίας με χριστιανική θεματολογία που αποκαλύφθηκαν στο εσωτερικό του Ωρολογίου του Ανδρονίκου Κυρρήστου, των γνωστών «Αέρηδων» στη Ρωμαϊκή Αγορά, έφεραν στο φως οι ανασκαφικές έρευνες που πραγματοποιούνται στους συγκεκριμένους αρχαιολογικούς χώρους.
Τα ευρήματα της ανασκαφής στο "Εκατείον" δηλαδή το ιερό της Αρτέμιδος Σωτείρας, που πραγματοποιείται από το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο υπό τη διεύθυνση της δρ Jutta Stroszeck και την εποπτεία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αθηνών, έφεραν αναπάντεχα και πολύ σημαντικά αποτελέσματα, όπως σημειώνει ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού, για τη σπουδαιότητα της λατρείας που λάμβανε χώρα στο ιερό, αλλά και για την ιστορία της αρχαίας λατρείας στην Αθήνα της Ρωμαϊκής εποχής, αφού εκτός από την ταύτιση του συγκεκριμένου χώρου με τη λειτουργία μαντείου του Απόλλωνα και την επιβεβαίωση της λατρείας του μαζί με την Άρτεμη, αποκαθιστά την ορθή ερμηνεία του χώρου ως τεμένους που στο τέλος του 19ου αι. είχε αποδοθεί από τον Κ. Μυλωνά και σε μια τρίτη θεότητα, την Εκάτη.
Αδιάσειστο τεκμήριο της χρήσης του ιερού ως μαντείο αποτελεί η επιγραφή στους εσωτερικούς δακτυλίους του πηγαδιού που αποκαλύφθηκε στην αυλή του ιερού τεμένους του "Εκατείου" με την απομάκρυνση της ανεστραμμένης μαρμάρινης ληκύθου ("ομφαλού") που βρισκόταν σφηνωμένη στο στόμιο ενός φρέατος. Το πηγάδι είναι επενδεδυμένο εσωτερικά με δακτυλίους από πήλινες ημικυλινδρικές κεραμίδες με μηνοειδείς εγκοπές. Στο εσωτερικό κάθε ενός από τους δακτυλίους, στο ανώτερο τμήμα, είναι χαραγμένο περιμετρικά, δεξιόστροφα, με κεφαλαιογράμματη γραφή η εξής επιγραφή: "ΕΛΘΕ ΜΟΙ Ω ΠΑΙΑΝ ΦΕΡΩΝ ΤΟ ΜΑΝΤΕΙΟΝ ΑΛΗΘΕC". Ο τύπος των γραμμάτων, σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, τα τοποθετεί στους πρώιμους ρωμαϊκούς χρόνους, ενώ η επιγραφή συνιστά μια επαναλαμβανόμενη επίκληση προς τον θεό Απόλλωνα, τον οποίο καλεί να αποκαλύψει στους πιστούς αληθείς προβλέψεις για τα μελλούμενα, στο πλαίσιο κάποιου τελετουργικού, προφανώς υδρομαντείας συνδεδεμένης με το φρέαρ στο ιερό. Η ανακάλυψη φέτος περισσότερων από 20 επιγραφών με το ίδιο περιεχόμενο οδηγεί στην ταύτιση του χώρου με μαντείο, όπου υπήρχε ιερό πηγάδι αφιερωμένο στον Απόλλωνα Παιάνα, ως «αρωγό», τον οποίο επικαλούνταν κυρίως σε περίπτωση ασθένειας.
Το ιερό βρίσκεται κοντά στο μουσείο, νότια της περίφημης ταφικής οδού. Ήδη από το 2012 διεξάγονται στην περιοχή δύο ερευνητικά προγράμματα σχετικά με τις λατρευτικές εγκαταστάσεις και τα ιερά, καθώς επίσης τη διαχείριση των υδάτων κατά την αρχαιότητα. Στο πλαίσιο αυτό είχαν έλθει στο φως τρία πηγάδια και η λατρευτική κατασκευή με τη μορφή ομφαλού.
Στο Ωρολόγιο του Ανδρονίκου Κυρρήστου που είναι γνωστό και ως «Πύργος των Ανέμων» ή "Αέρηδες" στη Ρωμαϊκή Αγορά, μνημείο του 2ου αι. π.Χ., στο οποίο εκτελούνται εργασίες ανάδειξης και συντήρησης που περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων την απομάκρυνση σαθρών επιχρισμάτων της ύστερης οθωμανικής εποχής, στο εσωτερικό του μνημείου, αποκαλύφθηκαν πρόσφατα, για πρώτη φορά σπαράγματα τοιχογραφίας με χριστιανικό περιεχόμενο. Τα τμήματα τοιχογραφίας, για την ακριβή χρονολόγηση των οποίων η Εφορεία Αρχαιοτήτων Αθηνών θα είναι σε θέση να εξαγάγει ασφαλέστερα συμπεράσματα μετά την πλήρη αποκάλυψή τους, επιβεβαιώνουν και τεκμηριώνουν πλήρως την επαναλαμβανόμενη χρήση του μνημείου. Ενδεχομένως συνδέονται με παλαιότερα ευρήματα, όπως οι εγχάρακτοι σταυροί στις εσωτερικές και στις εξωτερικές του επιφάνειες και οι χριστιανικές ταφές κοντά στη βόρεια θύρα του Ωρολογίου, που ορισμένοι μελετητές είχαν αποδώσει στη λατρευτική χρήση του μνημείου κατά τους βυζαντινούς χρόνους.
Το συγκεκριμένο εύρημα αναδεικνύει την κατά περιόδους χρήση του Ωρολογίου από την ανέγερσή του, έως και την απελευθέρωση της πόλης της Αθήνας από τους Οθωμανούς, γεγονός που πιθανότατα συνέβαλε και στην εξαιρετική κατάσταση διατήρησης του μνημείου.
