Η πρόσφατη συμφωνία κυβέρνησης και τρόικας επανέφερε στο προσκήνιο τους απεχθείς όρους των Μνημονίων. Ορισμένα μέτρα, όπως η περίπτωση του «φρέσκου γάλακτος», συμπυκνώνουν την ξενοδουλεία της κυβερνώσας ελίτ. Οι εκπρόσωποι του ΟΟΣΑ, σε ρόλο «dealer» των πολυεθνικών, έκαναν «σύσταση» για την αύξηση των ημερών του «φρέσκου γάλακτος» από 5 σε 11 ημέρες, στο όνομα τάχα του ανταγωνισμού και της μείωσης των τιμών! Πρόκειται για φαιδρή δικαιολογία, όχι γιατί δεν είναι υψηλή η τιμή εξαιτίας του «καρτέλ» των γαλακτοβιομηχανιών, αλλά γιατί θα υπάρξουν παρενέργειες για κτηνοτρόφους και καταναλωτές, χωρίς βέβαια να χτυπιέται το καρτέλ, αφού στη δομή του πλέον θα μπαίνουν και οι πολυεθνικές.
Ειδικότερα, το συγκεκριμένο μέτρο στέλνει τους κτηνοτρόφους, κυρίως τους αγελαδοτρόφους, στον... «Καιάδα», αφού με τον διπλασιασμό των ημερών του «φρέσκου» ανοίγει ο δρόμος για αθρόες εισαγωγές, σε όφελος μεγάλων πολυεθνικών (Nestle, Dannone κ.ά.). Ήδη η αγελαδοτροφία έχει συρρικνωθεί σημαντικά την τελευταία πενταετία (από 120.000 αγελάδες σε 85-90.000), με αποτέλεσμα να παράγουμε 580.000 τόνους, αντί 842.000 που είναι η κοινοτική ποσόστωση και 1.350.000 που είναι η εγχώρια κατανάλωση, ξοδεύοντας πολύτιμο συνάλλαγμα. Οι Έλληνες κτηνοτρόφοι αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα σοβαρά προβλήματα από τις πολιτικές Μνημονίου (έλλειψη ρευστότητας και υπερχρέωση εκμεταλλεύσεων, αύξηση άμεσης και έμμεσης φορολογίας, υψηλό κόστος παραγωγής κυρίως σε ζωοτροφές και ενέργεια, προβλήματα με βοσκοτόπους, αυξανόμενες εισαγωγές κ.ά.). Μόνο για τις εισαγωγές γάλακτος και κρέατος δαπανάμε κάθε χρόνο 2 δισ. ευρώ. Με τον διπλασιασμό των ημερών του «φρέσκου», οι εισαγωγές θα αυξηθούν κατά 0,5 δισ. και ένας «εν δυνάμει» κλάδος στήριξης της διατροφικής αυτοδυναμίας της χώρας ουσιαστικά θα καταστραφεί, στέλνοντας στην ανεργία μεγάλο μέρος από τους 100.000 απασχολούμενους (άμεσα και έμμεσα) στην αγελαδοτροφία.
Ωστόσο, σοβαρό πρόβλημα προκύπτει και για τους καταναλωτές. Η αύξηση της ζωής του «φρέσκου» θα επιφέρει αύξηση εισαγωγών αμφιβόλου προέλευσης και ποιότητας γάλακτος, δεδομένου ότι έχει καταργηθεί η υποχρεωτική ένδειξη. Επίσης, σύμφωνα με το Προεδρικό Διάταγμα 113/1999, η διάρκεια του «φρέσκου» παστεριωμένου που υφίσταται θερμική επεξεργασία 71,7οC για 15 δευτερόλεπτα, δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 5 ημέρες. Η επέκταση των ημερών θα απαιτήσει μεγαλύτερη θερμική επεξεργασία, μειώνοντας τα θρεπτικά του συστατικά. Στην ουσία, δεν θα πρόκειται για «φρέσκο γάλα», αλλά μάλλον για... ξινόγαλο! Αν υπήρχε διάθεση ελέγχου των τιμών, θα 'πρεπε να λειτουργήσει αποτελεσματικά η Επιτροπή Ανταγωνισμού. Η δράση του καρτέλ γάλακτος και κρέατος έχει βάθος χρόνου, όπως και η μεγάλη «ψαλίδα» τιμών παραγωγού και καταναλωτή, η οποία επεκτείνεται σε όλο το φάσμα των ειδών διατροφής (και όχι μόνο...) με πρωταγωνιστές χονδρέμπορους, βιομηχανίες τροφίμων και αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Δεν είναι τυχαίο ότι οι τιμές στα τρόφιμα κρατούνται υψηλά, μειώνοντας την αγοραστική δύναμη του συρρικνωμένου λαϊκού εισοδήματος.
Για πολλοστή φορά λοιπόν ήρθαν στο προσκήνιο τα προβλήματα του αγροτικού τομέα και των Ελλήνων παραγωγών. Οι κατευθύνσεις της νέας «Κοινής Αγροτικής Πολιτικής» (ΚΑΠ) και οι πολιτικές των κυβερνήσεων Ν.Δ. - ΠΑΣΟΚ έχουν πλήξει καίρια τον αγροτικό κόσμο. Η αγροτική παραγωγή και το αγροτικό εισόδημα τα τελευταία χρόνια μειώνεται σταθερά. Στο διάστημα 2009-12 μειώθηκε κατά 20 ποσοστιαίες μονάδες και σε απόλυτο μέγεθος κατά 1,4 δισ. ευρώ, ενώ, σύμφωνα με τη Eurostat, προβλέπεται νέα πτώση 4,7% το 2013. Αντίστοιχα, η απασχόληση στο διάστημα 2009-12 μειώθηκε κατά 8,7%, με απώλεια 46.000 θέσεων εργασίας. Από την άλλη, έχουμε μεγάλη αύξηση του κόστους παραγωγής. Στην περίοδο 2009-12, το κόστος ζωοτροφών αυξήθηκε κατά 31%, το κόστος ενέργειας κατά 64%, το κόστος δανείων (τόκοι) κατά 44,4%, των λιπασμάτων 10% κ.ά. Επίσης, το 2013 τα μέτρα του Μνημονίου οδήγησαν σε αφαίμαξη του αγροτικού εισοδήματος ύψους 1,5 δισ. ευρώ.
Η επεξεργασία αγροτικού προγράμματος παραγωγικής ανασυγκρότησης, αύξησης της παραγωγής και απασχόλησης, στήριξης του αγροτικού εισοδήματος, καταπολέμησης των καρτέλ, αντίστασης σε τέτοιες ρυθμίσεις κ.ά. αποτελούν την «κόκκινη γραμμή» για την επιβίωση του ελληνικού λαού. Ταυτόχρονα, αποτελούν το πλαίσιο αγωνιστικής ανάτασης του αγροτικού κόσμου και όλων των εργαζομένων για ένα ελπιδοφόρο μέλλον, ιδιαίτερα στη νέα γενιά.
* Ο Γ. Τόλιος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ
