Μια απορία εγείρεται στο μυαλό κάθε καλόπιστου και αισιόδοξου ανθρώπου -ναι, υπάρχουν και τέτοιοι- όταν ακούει αυτές τις μέρες τις κυβερνητικές δηλώσεις περί φωτός στο βάθος του τούνελ. Γιατί φαγώθηκαν όλοι οι θεσμικοί παράγοντες της Ευρωζώνης, φλύαροι και μη, να μιλάνε για την ανάγκη νέου πακέτου για την Ελλάδα, όλη την εβδομάδα που πέρασε; Γιατί ανοίγει από τώρα η συζήτηση για τις δανειακές ανάγκες της χώρας μετά το τέλος του τρέχοντος προγράμματος τον Ιούλιο του 2014; Θέλουν να τινάξουν στον αέρα την όποια εύθραυστη εμπιστοσύνη διαμορφώνεται, σύμφωνα με την κυβέρνηση, στην ελληνική οικονομία; Θέλουν να προετοιμάσουν τους δικούς τους πολίτες για ένα ακόμη πακέτο στήριξης για την Ελλάδα; Θέλουν να δείξουν ότι η κοινοτική αλληλεγγύη δεν έχει όρια; Θέλουν να βεβαιωθούν ότι μετά το τέλος του νυν Μνημονίου θα είναι ήδη έτοιμο το επόμενο;
Το μόνο βέβαιο είναι ότι θεωρούν πώς χωρίς νέο δάνειο το πρόγραμμα δεν βγαίνει, άρα κάτι δεν πάει καλά με το πρόγραμμα. Κάποιοι λένε ότι δεν πάει καλά επειδή ήταν λάθος. Κάποιοι άλλοι λένε ότι δεν πάει καλά επειδή δεν εφαρμόζεται κατά γράμμα από την Αθήνα.
Εν πάση περιπτώσει, όλοι δηλώνουν πως οσονούπω θα ξεκινήσει και επίσημα η συζήτηση για τις δανειακές ανάγκες της Ελλάδας και για το πώς θα καλυφθούν. Ο πρόεδρος του Eurogroup, μάλιστα, ο Ολλανδός υπουργός Οικονομικών Γερούν Ντέισελμπλουμ, προσδιόρισε ακριβώς τη διαδικασία, μιλώντας τις προάλλες στην επιτροπή Οικονομικών του Ευρωκοινοβουλίου: Η συζήτηση για τις δανειακές ανάγκες της Ελλάδας θα ξεκινήσει τον Οκτώβριο και θα ολοκληρωθεί τον Νοέμβριο, ενώ η εξέταση της βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους θα ξεκινήσει τον Απρίλιο του 2014. Και ο διοικητής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Μάριο Ντράγκι, πρόσθεσε ότι «εάν χρειαστεί παράταση του προγράμματος για την Ελλάδα, θα απαιτηθούν περαιτέρω όροι».
Βέβαια, αυτός που άνοιξε πρώτος -πρόωρα, όπως λένε όλοι- τη συζήτηση, προσπάθησε στο τέλος της εβδομάδας να την κλείσει. Ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, έστειλε την εκπρόσωπό του να δηλώσει ότι το ζήτημα ενός νέου πακέτου δεν είναι τώρα στην ατζέντα, ούτε το ύψος του, ούτε η διάρκειά του, ούτε οι όροι του.
Η κολοκυθιά με το τρίτο πακέτο
Παρά τις προσπάθειες να κλείσει η συζήτηση, πάντως, παρά την άρνηση των περισσότερων να μιλήσουν με αριθμούς -«ακόμη δεν έχουμε τα στοιχεία στα χέρια μας», λένε-, η ιδιόρρυθμη κολοκυθιά για το ύψος του επόμενου πακέτου συνεχίζεται. Πόσο να είναι αυτό το πακέτο; 10, 11, 47 ή μήπως έως και 77 δισεκατομμύρια ευρώ; Για 10 δισ. μίλησε ο Γιάννης Στουρνάρας, για 11 ο Γερμανός επίτροπος Ενέργειας Γκίντερ Έτινγκερ, τα 10 με 11 θεωρούσε «ρεαλιστικά» ο Σόιμπλε, πριν προσπαθήσει να κλείσει τη συζήτηση, για 47 δισ. μιλά, σύμφωνα με το γερμανικό πρακτορείο ειδήσεων, το ΔΝΤ, για 77 δισ. έκαναν λόγο οι Γερμανοί Σοσιαλδημοκράτες. Βέβαια, ο καθένας μιλά για άλλη χρονική περίοδο. Ο Στουρνάρας για το 2015-2016. Ο Σόιμπλε για το 2014-2016. Το ΔΝΤ για το 2015-2020. Οι Σοσιαλδημοκράτες για το 2014-2020.
Το μόνο που δεν αμφισβητείται είναι η αναγκαιότητα του τρίτου πακέτου, «ρεαλιστική» τη θεωρούν άπαντες, από την Κομισιόν και την ΕΚΤ μέχρι τον πρόεδρο του Eurogroup. Και ως συνήθως πακέτο σημαίνει και Μνημόνιο ή κάτι σαν Μνημόνιο. Νέοι όροι και νέα μέτρα, δηλαδή νέα φωτιά στα μπατζάκια της κοινωνίας - και της κυβέρνησης.
Ο γρίφος του κουρέματος
Το δεύτερο θέμα που θα σέρνεται όλο το φθινόπωρο είναι ο γρίφος του κουρέματος του ελληνικού χρέους. Όλο και λιγότεροι πιστεύουν ότι η Ελλάδα μπορεί να ξεπληρώσει αυτό το βουνό των δανεικών, οπότε έχει αρχίσει το παζάρι για το πώς θα μειωθεί το ελληνικό χρέος, κατά προτίμηση χωρίς το κούρεμα των ομολόγων που έχουν στα χαρτοφυλάκιά τους τα κράτη - πιστωτές, αφού κανείς δεν θέλει να παραδεχτεί ενώπιον των φορολογουμένων του ότι θα χάσουν πραγματικά λεφτά. Μετά τα κατηγορηματικά «όχι» στο κούρεμα της Γερμανίας -από κυβέρνηση και αξιωματική αντιπολίτευση- και του διοικητή της ΕΚΤ, το βασικό σενάριο είναι να μειωθούν τα επιτόκια των δανείων και να επιμηκυνθεί κατά δεκαετίες η αποπληρωμή τους.
