Σήμερα και αύριο οι βουλευτές της Ν.Δ. και του ΠΑΣΟΚ, όπως και κάποιοι προσκείμενοι στην κυβέρνηση, θα κληθούν να επικυρώσουν το τέταρτο Μνημόνιο ή πολυνομοσχέδιο. Κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει με σιγουριά κάποιο «ατύχημα» -ιδιαίτερα σε επίμαχα άρθρα του νομοσχεδίου-, καθώς η ένταση, η γκρίνια και οι αντιδράσεις βουλευτών δεν κρύβονται. Δύσκολα, όμως, δεν θα πειθαρχήσουν. Άλλωστε, οι προσπάθειες ζύμωσης και στα δύο κόμματα αυτό τον σκοπό έχουν, την απορρόφηση των κραδασμών -χθεσινή σύσκεψη, για παράδειγμα, όλων των βουλευτών της Ν.Δ. με τη συμμετοχή και των συναρμόδιων υπουργών, είχε σκληρή κρητική ακόμα από την Ντ. Μπακογιάννη που συμπεριέλαβε και τον αδελφό της Κυριάκο!...
Στήριξη της Μέρκελ
Την Πέμπτη, με την εκτίμηση ότι θα έχει ολοκληρωθεί και η ψήφιση του πολυνομοσχεδίου, ο Β. Σόιμπλε θα προσγειωθεί στην Αθήνα. Ταξίδι που σκοπό έχει κυρίως τη στήριξη της Άν. Μέρκελ, εν όψει των γερμανικών εκλογών του Σεπτεμβρίου, και λιγότερο τον Αντ. Σαμαρά. Το γερμανικό δίδυμο προσπαθεί να πείσει τους φορολογούμενους της χώρας τους ότι δεν θα χάσουν ούτε μισό ευρώ από την Ελλάδα, ότι το πρόγραμμα πάει πολύ καλά, ότι δεν θα χρειαστεί νέο κούρεμα.
Μετά το διπλό «όχι» των Άν. Μέρκελ και Β. Σόιμπλε, και ο Γερμανός οικονομολόγος, και ένας εκ των «σοφών» της γερμανικής κυβέρνησης, Λαρς Φελντ, τάσσεται κατά του κουρέματος: «Δεν πιστεύω ότι προς το παρόν πρέπει η Ελλάδα να θέσει την προοπτική ενός περαιτέρω κουρέματος του χρέους, επειδή εκεί εκκρεμεί αυτή τη στιγμή η μείωση του δημοσίου τομέα […] Η Γερμανία δεν προτίθεται να παραιτηθεί από κεφάλαια, από πόρους που έχει επενδύσει στην Ελλάδα […] Τα δάνεια που έχουν χορηγηθεί δεν πρέπει να παραγραφούν».
Το ελληνικό χρέος και οι τυχόν γερμανικές οικονομικές απώλειες αποτελεί στη Γερμανία ένα από τα θέματα της προεκλογικής αντιπαράθεσης. Οι σοσιαλδημοκράτες (SPD) διατυπώνουν ανοιχτά τους φόβους τους ότι οι Γερμανοί φορολογούμενοι θα πληρώσουν τα χρέη των Ελλήνων και καλούν τον Β. Σόιμπλε να πει την «καθαρή αλήθεια» -«Αυτή τη φορά», δηλώνει εκπρόσωπος του SPD στο περιοδικό Focus, «δεν θα πρόκειται για νέα δάνεια, αλλά για ελάφρυνση του χρέους με άμεσες απώλειες για τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό».
«Αλλού βαρούν τα όργανα…»
Οι πιέσεις για άμεσα μέτρα εντείνονται, ανεξάρτητα αν συνεχώς τα διαψεύδουν - «Το αποκλείω», δηλώνει ο Αντ. Σαμαράς στο Πρώτο Θέμα. «Ούτε χρειάζεται, ούτε πρέπει, ούτε μπορεί να λάβει πρόσθετα δημοσιονομικά μέτρα», σημειώνει ο Ευ. Βενιζέλος στο Βήμα. Και δεν μπορεί κανείς να ελπίζει στην ελαστικότητα των Γερμανών μετά τις εκλογές τους - το αντίθετο. «Δοκιμασία σε δύο δόσεις περιμένει την κυβέρνηση. Στην ψήφιση του πολυνομοσχεδίου και την επομένη των γερμανικών εκλογών», τονίζει στο πρωτοσέλιδό της η Καθημερινή της Κυριακής. Η Άν. Μέρκελ, άλλωστε, έχει προειδοποιήσει από σήμερα ότι «η Ελλάδα έχει […] ακόμη δύσκολους καιρούς μπροστά της», ενώ ο πρώην υπ. Οικονομικών της Γερμανίας, Τ. Βάιγκελ, διευκρινίζει ότι «η Ελλάδα έχει διανύσει περίπου τη μισή διαδρομή, ο καθένας όμως γνωρίζει πως το δεύτερο μισό του μαραθωνίου μπορεί να είναι ακόμη πιο επίπονο».
Το πολιτικό αδιέξοδο εμφανές. Η τρόικα πιέζει για νέα μέτρα, η κυβέρνηση γνωρίζει ότι θα καταρρεύσει αν εμφανιστεί με νέο πακέτο μέτρων. Κι' αυτό πυροδοτεί εσωτερικές εξελίξεις σε κόμματα, εντάσεις, αμηχανία και, πιθανώς, κατάρρευση της κυβέρνησης μετά τις γερμανικές εκλογές (22 Σεπτεμβρίου), καθώς θα συσσωρεύονται τα αδιέξοδα. Περίοδος που συμπίπτει με την άφιξη της τρόικας για έλεγχο.
«…κι αλλού χορεύει η νύφη»
Ο Αντ. Σαμαράς τον Φεβρουάριο εκτιμούσε πως «αν αντέξουμε τον Ιούνιο, τον Σεπτέμβριο θα απογειωθούμε». Το αντίθετο θα συμβεί, όμως, καθώς έκανε λάθος στο «ορόσημο», που δεν είναι η ψήφιση του πολυνομοσχεδίου αλλά το φθινόπωρο (Οκτώβριος και Νοέμβριος), όπου υπάρχει συγκέντρωση προβλημάτων: κινητοποιήσεις σε σχολεία, νοσοκομεία και δήμους - οι δημοτικοί αστυνομικοί τίθενται σε διαθεσιμότητα στις 23 Σεπτεμβρίου, μόλις μία ημέρα μετά τις γερμανικές εκλογές! Την ίδια περίοδο η τρόικα επανέρχεται για ελέγχους, η μαύρη τρύπα στον ΕΟΠΥΥ μ' αυτό τον προϋπολογισμό δεν κλείνει (περίπου 2,5 δισ. ευρώ), οι πολίτες αδυνατούν να ανταποκριθούν στις ληξιπρόθεσμες οφειλές τους, έρχονται εκκαθαριστικά και χαράτσια, κ.λπ. Το δημοσιονομικό κενό, όπως η ίδια η κυβέρνηση ομολογεί, θα είναι 1 δισ. το 2013, 1 δισ. το 2014, 3,5 δισ. το 2015 και 4 δισ. το 2016 - αυτά με τους μέτριους δικούς της υπολογισμούς. Η πραγματικότητα θα τους διαψεύσει προς το χειρότερο.
Η κυβέρνηση παρακολουθεί ανίκανη να παρέμβει στις εξελίξεις - «αλλού βαρούν τα όργανα κι αλλού χορεύει η νύφη». Περιμένει εκτελώντας τις εντολές των πιστωτών, αδυνατώντας να επωφεληθεί από την όξυνση της κρίσης στον ευρωπαϊκό Νότο. Στην Πορτογαλία η κυβερνητική κρίση έχει πλέον απρόβλεπτες διαστάσεις, στην Ισπανία η κρίση πολιτικής ηγεσίας απειλεί τον πρωθυπουργό Μ. Ραχόι, λόγω του σκανδάλου με τις χρηματοδοτήσεις, η Γαλλία έχασε ένα «Α» από την αξιολόγηση του οίκου Fitch (από «ΑΑΑ» σε «ΑΑ+»), η Standard & Poor's υποβάθμισε την Ιταλία (σε «BBB» από «BBB+»), καθώς βλέπει ύφεση 1,9% για το 2013 και το χρέος της να αγγίζει το 129%.
Αντίδωρο ο ΦΠΑ
Η ύφεση, όμως, θα ξεπεράσει κάθε εκτίμηση και στη χώρα μας. Στο 5% εκτιμά ότι θα φτάσει ο ΙΟΒΕ για το 2013, έναντι πρόβλεψης 4,5%, παρά την αύξηση του τουρισμού που θα μας «έσωζε». Και η επίσημη ανεργία αυξήθηκε στο 26,9% τον Απρίλιο, από 23,1% τον ίδιο μήνα πέρυσι, και 26,8% τον Μάρτιο (στοιχεία ΕΛΣΤΑΤ), ενώ τα έσοδα υστέρησαν το πρώτο εξάμηνο κατά 1,6 δισ. Η (αναμενόμενη) μείωση του ΦΠΑ στην εστίαση -που θα το δώσουν ως «μπόνους» από την 1η Αυγούστου- μόνο ως αντίδωρο μπορεί να λειτουργήσει απέναντι στα νέα σκληρά μέτρα.
