Ούτε ακινησία ούτε μνημόνιο
ΤΟ ΒΗΜΑ
(...) Το ζήτημα είναι το σχέδιο μιας εναλλακτικής πορείας, όχι με όρους αποκαλυπτικής καταστροφής. Όχι με όρους τελικής μάχης, ούτε μοιραίου ατυχήματος. Όχι πως η ομαλή πορεία είναι διασφαλισμένη, ούτε ότι ρήξεις αποκλείονται. Αλλά ένα σχέδιο αναδημιουργίας της χώρας δεν μπορεί να βασιστεί σε αυτά. Πρέπει να μπορεί να αφομοιώνει τα αιτήματα που εκφράζουν οι πλατείες και τα κινήματα για τον εκδημοκρατισμό και τη διαφάνεια των αποφάσεων, αλλά δεν μπορεί να εγκαταλείπει την πολιτική σε αυτά. Χρειάζεται ένα μεγάλο μεταρρυθμιστικό σχέδιο. Οχι επειδή η λέξη μεταρρύθμιση κατάντησε ομολογία πίστης, αλλά επειδή η χώρα δεν μπορεί να βαδίσει ούτε στις παλιές τροχιές, ούτε στις καινούργιες μνημονιακές τροχιές. Το λάθος του δημαρικού μεταρρυθμισμού ήταν το άτολμο, το επιδερμικό των μεταρρυθμίσεων, το ανάμεσα. Με τις θεωρίες του Αντώνη Μανιτάκη ότι στην εποχή της παγκοσμιοποίησης δεν υπάρχουν δικαιώματα και ότι το κράτος πρέπει να κάνει μόνο ό,τι δεν μπορούν να κάνουν οι ιδιώτες, η ΔΗΜ.ΑΡ. αυτοαφοπλίστηκε, προσαρμόστηκε πλήρως στο κατεδαφιστικό σχέδιο της μνημονιακής πολιτικής. Οι καθηγητές - υπουργοί της έγιναν συνώνυμοι της αναποτελεσματικότητας. Τρόμαξαν και έφυγαν μόνο όταν κατάλαβαν ότι το καθήκον που τους είχαν αναθέσει ήταν οι μαζικές απολύσεις και οι ιδιωτικοποιήσεις των δημόσιων αγαθών. Τα περιθώριά τους ήταν μηδαμινά ακόμη και σε ζητήματα όπως η ιθαγένεια και το αντιρατσιστικό όπου η τρόικα δεν είχε λόγο.
Ένα νέο μεταρρυθμιστικό σχέδιο χρειάζεται μια διαφορετική φιλοσοφία η οποία θα το κάνει συνεκτικό, παρεμβατικό, συστηματικό. Ο κόσμος έχει μπει σε διαδικασία βαθιών αλλαγών. Δεν μπορείς να κάνεις πολιτική αν δεν προτείνεις αλλαγές. Οχι εμβαλωματικές, όχι εκ των ενόντων, όχι των ισορροπιών, αλλά μεγάλες αλλαγές με έμπνευση, που συναντούν τον ορίζοντα της ιστορίας. Αλλαγές με πυρήνα το μη αναγώγιμο των ανθρώπινων δικαιωμάτων, την καθολική τους αξία πέρα από διαφορές έθνους, φύλου, φυλής, θρησκείας, πλούτου, κοινωνικής τάξης. Αλλά και με επίγνωση των προηγούμενων αποτυχιών.
Κορμός αυτού του σχεδίου δεν μπορεί να είναι, στις παρούσες συνθήκες, παρά η Αριστερά. Μια Αριστερά που θα πρέπει να αποκτήσει την ικανότητα της συνθετικής αναδόμησης και της ανανέωσης της ελληνικής πολιτικής ζωής. Η απελευθέρωση της ΔΗΜΑΡ από τις αυταπάτες της κάνει ευνοϊκότερη ενδεχομένως την έκβαση του εγχειρήματος. Προϋπόθεση η ικανότητα του ΣΥΡΙΖΑ να μεταμορφωθεί σε ένα κόμμα του μέλλοντος με συναίσθηση ότι η πορεία του ελληνικού προβλήματος εξαρτάται από την υπέρβαση των αγκυλώσεων και των αδυναμιών του, από την ανάπτυξη των στρατηγικών του ικανοτήτων και την εκδίπλωση της νεανικής και ταλαντούχας ενδοχώρας του. Η ικανότητα δηλαδή να διατυπώσει έναν λόγο (και με τις δυο σημασίες της λέξης) μακράς ιστορικής πνοής.
Από το άρθρο του καθηγητή Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντώνη Λιάκου 30.6.2013
