Ενδεχομένως οι εξελίξεις στην Κύπρο να επιτάχυναν τους γενικότερους σχεδιασμούς. Έτσι το πρακτορείο Novosti έδωσε την Τρίτη στη δημοσιότητα νέα στοιχεία για τη δύναμη κρούσης που, όπως είχε αποκαλύψει λίγες μέρες νωρίτερα το Κρεμλίνο, συγκροτείται από το πολεμικό ναυτικό της Ρωσίας προκειμένου να διασφαλιστεί μια "μόνιμη παρουσία στη Μεσόγειο".
Σύμφωνα με το ρωσικό πρακτορείο, η δύναμη κρούσης θα αποσπαστεί από τον στόλο της Μαύρης Θάλασσας και η διοίκησή της θα βρίσκεται είτε στο Νοβοροσίσκ της Ρωσίας είτε στη Σεβαστούπολη της Ουκρανίας. Ο υπουργός Άμυνας Σεργκέι Σόιγκου είχε ανακοινώσει προηγουμένως "την ανάπτυξη μιας μόνιμης ναυτικής δύναμης στη Μεσόγειο", μιας δύναμης, όπως είπε, αναγκαίας για "την υπεράσπιση των ρωσικών συμφερόντων" στην περιοχή.
Ο ναύαρχος Βλαντίμιρ Κομογιέντοφ, επικεφαλής της κοινοβουλευτικής επιτροπής άμυνας, αποκάλυψε ότι η ναυτική δύναμη θα αποτελείται από δέκα πολεμικά πλοία και δύο βοηθητικά. Σύμφωνα με άλλες κυβερνητικές πηγές, η δύναμη θα αποπλεύσει μέσα στο καλοκαίρι και θα χρησιμοποιήσει λιμάνια στη Συρία, το Μαυροβούνιο, την Ελλάδα και την Κύπρο.
Όπως επισημαίνεται και στον ρωσικό Τύπο, πρόκειται ουσιαστικά για την ανασύσταση -αν και σε σαφώς μικρότερη κλίμακα- της πέμπτης μοίρας του σοβιετικού ναυτικού που περιπολούσε στη Μεσόγειο από το 1967 έως το 1992 και αποτελούσε το αντίπαλον δέος του εκτου στόλου του αμερικανικού πολεμικού ναυτικού.
Οι συγκρίσεις δεν σταματούν στα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου, αλλά υπενθυμίζουν και τους παραδοσιακούς δεσμούς της Μόσχας με την περιοχή. "Επί 200 χρόνια η Μεσόγειος έπαιξε σημαντικό ρόλο στη ρωσική ιστορία" διαβάζει κανείς σε σειρά δημοσιευμάτων που αναφέρονται από τον Ρωσοτουρκικό Πόλεμο της περιόδου 1768-1774 μέχρι και την ήττα στον Πόλεμο της Κριμαίας, που σηματοδότησε την αποχώρηση του ρωσικού στόλου από την περιοχή.
"Παρότι οι πιέσεις χαλάρωσαν μετά τον Ψυχρό Πόλεμο και παρότι οι ΗΠΑ περιόρισαν τη ναυτική τους παρουσία στη Μεσόγειο, αυτό το θέατρο πολεμικών συγκρούσεων που συνδέει Ευρώπη, Ασία και Αφρική διατηρεί την στρατηγική σημασία του" επισημαίνει το Novosti τονίζοντας πως αυτό είναι κάτι που κατανοεί το Κρεμλίνο εμφανίζοντας όλο και πιο συχνά τελευταία "τη ρωσική σημαία ανάμεσα στο Πορτ Σάιντ της Αιγύπτου και τα Στενά του Γιβραλτάρ".
Είναι βέβαιο ότι το ανανεωμένο ενδιαφέρον για την περιοχή της νοτιαοανατολικής Μεσογείου οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις πρόσφατες εκτιμήσεις για τα πλούσια υποθαλάσσια ενεργειακά κοιτάσματα της περιοχής, εκτιμήσεις που, αν επιβεβαιωθούν, ενδέχεται κάποια στιγμή να μετατρέψουν την περιοχή σε ενεργειακό κέντρο συγκρίσιμο με εκείνα της Κασπίας και του Περσικού Κόλπου. Και είναι μια περιοχή σε μεταμόρφωση, όψεις της οποίας αποτελούν τόσο οι εξεγέρσεις της "αραβικής άνοιξης" όσο και η οικονομική κρίση που μαστίζει τον ευρωπαϊκό Νότο.
Το Κρεμλίνο δεν κρύβει ότι η αποστολή της ναυτικής δύναμης στη Μεσόγειο συνδέεται με τις εξελίξεις στη Συρία. Η σημαντικότερη άλλωστε ναυτική μανούβρα των τελευταίων ετών σημειώθηκε τις πρώτες μέρες της εξέγερσης, στα τέλη του 2011, όταν η Ουάσιγκτον έστειλε ένα αεροπλανοφόρο στα ανοιχτά της χώρας. Αμέσως η Μόσχα ανταπέδωσε με την αποστολή δικού της αεροπλανοφόρου.
Επισήμως η Μόσχα διαβεβαιώνει ότι η πολιτική της έχει στόχο τη "σταθεροποίηση της κατάστασης και το τέλος της αιματοχυσίας", όπως δήλωσε προσφάτως και ο υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ. Η ρωσική ηγεσία έχει, ωστόσο, πάψει να στηρίζει με κάθε μέσο το καθεστώς Ασαντ και φαίνεται πια να προσανατολίζεται σε μια μετάβαση ανάλογη με εκείνη που η Ουάσιγκτον πέτυχε στην Αίγυπτο: το πέρασμα σε μια στρατιωτική ηγεσία που θα διασφαλίζει τα συμφέροντά της.
Η γενικότερη όμως κινητικότητα στην περιοχή της νοτιοανατολικής Μεσογείου φέρνει τη Μόσχα αντιμέτωπη και με σειρά από άλλες επιλογές. Την έκδηλη ανησυχία της Ουάσιγκτον για τις εξελίξεις στην περιοχή δεν φανερώνουν μόνο οι παρασκηνιακές αντιδράσεις για το ενδιαφέρον της Gazprom για την εξαγορά της ΔΕΠΑ, αλλά και ένας βαθύτερος φόβος. Από τον περσινό Μάρτιο η εφημερίδα Financial Times προειδοποιούσε άλλωστε με άρθρο της ότι κάποια στιγμή "η Ελλάδα θα μπορούσε να αντικαταστήσει τη Συρία φίλος της Ρωσίας στην Μεσόγειο".
Παρότι στο άρθρο επισημαίνονταν οι σημαντικές δυσκολίες που θα παρουσίαζε ένα τέτοιο εγχείρημα, ο συντάκτης κατέληγε στο συμπέρασμα ότι οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της λιτότητας και η εχθρότητα που προκαλεί για τη Γερμανία και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς θα μπορούσαν σταδιακά να μεταβάλουν τους όρους της συζήτησης τόσο στην Ελλάδα όσο και την Ευρώπη. "Γι' αυτό και η υπόλοιπη Ευρώπη θα πρέπει να το προσέξει. Η Ελλάδα μπορεί να μην διαθέτει αλεξίπτωτο σήμερα. Αλλά κάποια στιγμή ενδέχεται να έχει και άλλες επιλογές να εξετάσει".
Το ίδιο φυσικά ισχύει και για την περίπτωση της Κύπρου. Αρκετά δημοσιεύματα του ευρωπαϊκού Τύπου επισημαίνουν άλλωστε ότι η τελευταία στρατιωτική βάση της Ρωσίας έξω από τα εδάφη που άλλοτε αποτελούσαν τη Σοβιετική Ένωση βρίσκεται στο Ταρτούς της Συρίας και ότι το λιμάνι νοικιάστηκε από τη Μόσχα το 1971 με αντάλλαγμα τη διαγραφή χρέους πολλών δισεκατομμυρίων.
