ΤΟΥ ΜΑΝΟΛΗ Γ. ΔΡΕΤΤΑΚΗ*
Οι καταιγιστικές πολιτικές εξελίξεις μετά τα αποτελέσματα των εκλογών της 25.1.15 (Β.15) ανέβαλαν τη βαθύτερη ανάλυσή τους σε σχέση με εκείνες του Ιουνίου 2012. Ειδικότερα, δεν έχει γίνει καμιά ανάλυση στο επίπεδο των 13 Περιφερειών της χώρας, μια ανάλυση που δίνει πιο ανάγλυφα και εύληπτα τη μεγάλη ανατροπή που έφερε ο ΣΥΡΙΖΑ φέτος, μετά το πρώτο και καθοριστικό βήμα των εκλογών του Ιουνίου του 2012 (Β.12). Στο άρθρο αυτό γίνεται προσπάθεια για μια τέτοια ανάλυση.
Στον Πίνακα 1 δίνονται για το καθένα από τα 7 κόμματα των Β.12 τα ποσοστά που πήραν στις εκλογές εκείνες και στις Β.15 και η ποσοστιαία μεταβολή τους στις Β.15 σε σχέση με τις Β.12, τα ποσοστά του κόμματος Ποτάμι καθώς και τα ποσοστά των ΑΛΛΩΝ κομμάτων (δηλαδή το σύνολο των ποσοστών των κομμάτων εκείνων που δεν συγκέντρωσαν το όριο του 3%) στις Β.12 και Β.15 στις 13 περιφέρειες και στο Σύνολο Χώρας.
Από την τρίτη στήλη του Πίνακα 1 φαίνεται ότι υπάρχουν μεγάλες διαφορές (διακύμανση) των ποσοστών που πήρε το κάθε κόμμα τόσο στις Β.12 όσο και στις Β.15 καθώς και στην ποσοστιαία μεταβολή τους. Το ίδιο ισχύει και στο αν και κατά πόσο υπάρχει συσχέτιση των ποσοστών που πήρε το κάθε κόμμα στις Β.15 σε σχέση με τις Β.12, δηλαδή στη συσπείρωση των ψηφοφόρων του. Οι διαφορές αυτές αποτυπώνονται στους δείκτες που δίνονται στον Πίνακα 2. Όσο υψηλότεροι είναι οι δείκτες αυτοί τόσο μεγαλύτερες είναι οι διαφορές των ποσοστών των κομμάτων και της ποσοστιαίας μεταβολής τους όσο και η συσπείρωση των ψηφοφόρων τους.
Από τον Πίνακα 2 φαίνεται ότι στις 13 Περιφέρειες της χώρας η διαφορά στα ποσοστά που πήρε κάθε κόμμα:
* Στις Β.12 το ΚΚΕ είχε τη μεγαλύτερη και η Ν.Δ. τη μικρότερη.
* Στις Β.15 το ΚΚΕ είχε πάλι τη μεγαλύτερη διαφορά και το Ποτάμι τη μικρότερη.
* Στην ποσοστιαία μεταβολή των ποσοστών στις Β.15 σε σχέση με τις Β.12 οι διαφορές ανάμεσα στις 13 Περιφέρειες μειώθηκαν στον ΣΥΡΙΖΑ, στο ΚΚΕ και στους ΑΝ.ΕΛΛ., έμειναν σταθερές στη Χρυσή Αυγή και αυξήθηκαν στα άλλα κόμματα.
* Η μεγαλύτερη διαφορά στις ποσοστιαίες μεταβολές της δύναμης των κομμάτων στις Β.15 σε σχέση με τις Β.12 σημειώθηκε στη Ν.Δ. και στο ΚΚΕ και η μικρότερη στο ΠΑΣΟΚ και, ιδιαίτερα, στη ΔΗΜ.ΑΡ. (στα δύο αυτά κόμματα παρουσιάζεται μια μεγάλη ομοιομορφία στη μεγάλη μείωση των ποσοστών τους στις 13 Περιφέρειες της χώρας, γεγονός που δείχνει την καθολική αποδοκιμασία της πολιτικής που ακολούθησαν συνεργαζόμενα με τη Ν.Δ.).
* Η μεγαλύτερη συσπείρωση ψηφοφόρων σημειώθηκε στο ΚΚΕ και ακολουθούν η Χρυσή Αυγή, η Ν.Δ., ο ΣΥΡΙΖΑ, οι ΑΝ.ΕΛΛ. το ΠΑΣΟΚ και η ΔΗΜ.ΑΡ.
Εξαιτίας των μεγάλων αυτών διαφορών στη μεταβολή της δύναμης των κομμάτων στις 13 Περιφέρειες της χώρας, σημειώθηκαν μεγάλες ανακατατάξεις στις περιφέρειες σε ό,τι αφορά τη σειρά τους στο ύψος των ποσοστών του κάθε κόμματος. Οι σημαντικότερες από αυτές ήταν για:
* Τον ΣΥΡΙΖΑ η άνοδος της Μακεδονίας και Θράκης από τη 13η θέση στις Β.12 στην 5η και, αντίθετα, η κάθοδος της Αττικής από την 3η στην 7η. Στην 1η θέση έγινε εναλλαγή ανάμεσα στην Κρήτη (από τη 2η θέση στις Β.12 στην 1η στις Β.15 και στα Ιόνια Νησιά από την 1η στη 2η.
* Τη Ν.Δ. η άνοδος του Βόρειου Αιγαίου από την 9η θέση στην 4η και, αντίθετα, η κάθοδος της Αν. Μακεδονίας και Θράκης από την 4η στην 7η. Την 1η θέση και στις δύο εκλογικές αναμετρήσεις κατείχε η Πελοπόννησος.
* Τη Χρυσή Αυγή η άνοδος Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης από την 9η στην 5η και αντίθετα η κάθοδος της Δυτικής Ελλάδας από την 5η στην 8η. Την 1η θέση και στις δύο εκλογικές αναμετρήσεις κατείχε η Πελοπόννησος, όπως και στην περίπτωση Ν.Δ.
* Το ΚΚΕ δεν σημειώθηκαν αξιοσημείωτες ανακατατάξεις. Την 1η θέση και στις δύο εκλογικές αναμετρήσεις κατείχε το Βόρειο Αιγαίο.
* Τους Ανεξάρτητους Έλληνες επίσης δεν σημειώθηκαν αξιόλογες ανακατατάξεις. Την 1η θέση στις Β.12 κατείχε το Νότιο Αιγαίο και στις Β.15 η Κεντρική Μακεδονία.
* Το ΠΑΣΟΚ η άνοδος της Πελοποννήσου από την 8η στη 2η θέση και, αντίθετα, η κάθοδος της Κρήτης (του άλλοτε προπύργιου του κόμματος αυτού) από την 1η θέση στην 8η.
* Τη ΔΗΜ.ΑΡ. η άνοδος του Νότιου Αιγαίου από την 7η θέση στην 1η και, αντίθετα, η κάθοδος της Θεσσαλίας από την 5η θέση στην 9η και της Αν. Μακεδονίας και Θράκης από την 1η θέση στην 8η.
Από μια ανάλυση των διαφορών στα ποσοστά που πήραν τα κόμματα στις 56 εκλογικές περιφέρειες στις Β.15 σε σχέση με τις Β.12 (τα σχετικά στοιχεία δεν δίνονται λόγω έλλειψης χώρου) προέκυψαν τα ακόλουθα συμπεράσματα:
* Η αύξηση της δύναμης του ΣΥΡΙΖΑ τροφοδοτήθηκε (κατά σειρά μεγέθους της συμβολής τους) από την κατακόρυφη μείωση των ποσοστών της ΔΗΜ.ΑΡ., τη μεγάλη μείωση της δύναμης του ΠΑΣΟΚ και λιγότερο από τη μείωση της δύναμης της Ν.Δ.
* Η μείωση της δύναμης της Ν.Δ. οφείλεται βασικά στα ποσοστά που έχασε προς τον ΣΥΡΙΖΑ.
* Η μείωση της δύναμης του ΠΑΣΟΚ οφείλεται κατά κύριο λόγο στα ποσοστά που έχασε προς τον ΣΥΡΙΖΑ και δευτερευόντως προς εκείνα που πήγαν στο Ποτάμι.
* Η μείωση της δύναμης της ΔΗΜ.ΑΡ. οφείλεται στην απορρόφηση των ποσοστών από τον ΣΥΡΙΖΑ και δευτερευόντως από το Ποτάμι.
* Η δύναμη που πήρε το Ποτάμι τροφοδοτήθηκε εξίσου από τις απώλειες της ΔΗΜ.ΑΡ. και του ΠΑΣΟΚ.
* Ο Μανόλης Γ. Δρεττάκης είναι πρώην αντιπρόεδρος της Βουλής, υπουργός και καθηγητής της ΑΣΟΕΕ