Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Στον δρόμο προς το κρίσιμο έκτακτο Eurogroup για την Ελλάδα και τη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θα ακολουθήσει, η Κομισιόν, οι Γάλλοι και οι Αγγλοσάξονες σπεύδουν να ρίξουν γέφυρες μεταξύ Αθήνας και Βερολίνου, με στόχο να αποτρέψουν μια σύγκρουση, έστω κατά... λάθος. Σε πρώτη ανάγνωση οι γέφυρες μοιάζει να μη βρίσκουν σταθερό έδαφος να αγκιστρωθούν, καθώς η ελληνική κυβέρνηση αρνείται την παράταση του υφιστάμενου προγράμματος με τους υφιστάμενους όρους και η γερμανική κυβέρνηση λέει «αυτό είναι, πάρτε το ή αφήστε το».
Κι όμως, οι... γεφυροποιοί βάζουν τα δυνατά τους από την Κωνσταντινούπολη, όπου συνεδρίαζαν χθες οι υπουργοί Οικονομικών και οι κεντρικοί τραπεζίτες των G20, από τις Βρυξέλλες, όπου προετοιμάζονται πυρετωδώς για το αυριανό Eurogroup, ακόμη και από την Ουάσιγκτον, όπου ο Αμερικανός πρόεδρος Μπάρακ Ομπάμα υποδέχτηκε τη Γερμανίδα καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ. Το κλίμα είναι βαρύ, με τον φόβο της σύγκρουσης, ακόμη και του ενδεχόμενου ενός Grexit, να έχει επιστρέψει στο τραπέζι, και με τους... τρίτους να προσπαθούν να πείσουν τον Αλέξη Τσίπρα και την Άνγκελα Μέρκελ να βάλουν νερό στο κρασί τους.
Πρωταγωνιστικό ρόλο σ' αυτήν την προσπάθεια παίζει ο πρόεδρος της Κομισιόν, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, ο οποίος -σύμφωνα και με αποκαλύψεις στο χθεσινό φύλλο του γερμανικού "Spiegel"- από την αρχή του 2015 ψάχνει και βρίσκει τρόπους να προσπερνάει τις αντιρρήσεις της Γερμανίδας καγκελαρίου στην όποια χαλάρωση της πολιτικής λιτότητας στην Ευρωζώνη. Ο «μίστερ ευρώ» -αλλά και «γριά αλεπού» των ευρωπαϊκών ισορροπιών- είναι αποφασισμένος να μην σκάσει η Ευρωζώνη στα χέρια του και, σε αντίθεση με τον προκάτοχό του, τον Ζοζέ Μπαρόζο, προσπαθεί να επαναφέρει το κέντρο λήψης των κρίσιμων αποφάσεων στις Βρυξέλλες κι όχι σχεδόν αποκλειστικά στις εθνικές πρωτεύουσες όπου έχει μεταφερθεί από την έναρξη της ευρωκρίσης.
Γιούνκερ: Δεν μπορείτε να τα πάρετε όλα
Γι' αυτό και παλεύει να βρεθεί μια -έστω προσωρινή- συμφωνία με την Ελλάδα και να πέσουν οι τόνοι από την Αθήνα και το Βερολίνο. Αυτή τη λογική είχε και η χθεσινή παρέμβασή του: «Η Ελλάδα δεν πρέπει να νομίζει πως το κλίμα έχει αλλάξει τόσο στην Ευρωζώνη ώστε να δεχτεί στο σύνολό τους τα σχέδια του ΣΥΡΙΖΑ», είπε. Κοινώς, δείξτε ότι κάνετε σε κάτι πίσω και θα κάνουμε κι εμείς.
Την ίδια ώρα, ο εκπρόσωπός του, Μαργαρίτης Σχοινάς, δήλωνε, κατά την τακτική ενημέρωση των δημοσιογράφων, ότι η Κομισιόν «εργάζεται για την εξεύρεση μιας αμοιβαία επωφελούς λύσης για την Ελλάδα και την Ευρώπη». Και υπενθύμιζε ότι η τελική απόφαση για την Ελλάδα θα ληφθεί ομόφωνα από τα 19 κράτη-μέλη της Ευρωζώνης, προσθέτοντας τη ρήση του πολιτικού προϊσταμένου του, ότι «η Ευρώπη θα σεβαστεί την Ελλάδα όσο η Ελλάδα σέβεται την Ευρώπη».
Πάντως, επί της ουσίας ο εκπρόσωπος του Γιούνκερ απέφυγε να απαντήσει στο ερώτημα εάν οι επαφές που είχαν την Κυριακή στην Αθήνα ο πρόεδρος της Ομάδας Εργασίας του Eurogroup, Τόμας Βίζερ, και ο εκπρόσωπος της Κομισιόν Ντέκλαν Κοστέλο με τις ελληνικές αρχές, ήταν εποικοδομητικές. Είπε απλώς ότι η Κομισιόν κάνει κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε το έκτακτο Eurogroup να διεξαχθεί «μέσα στις καλύτερες δυνατές συνθήκες». Την ίδια ώρα, οι συνήθεις... πηγές της Κομισιόν εκτιμούσαν ότι είναι εφικτή μια αμοιβαία επωφελής συμφωνία ως το τακτικό Eurogroup της 16ης Φεβρουαρίου.
Σαπέν: Χρηματοδότηση στο πλαίσιο των κανόνων
Αλλά και ο υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας Μισέλ Σαπέν λίγο πριν από την έναρξη της συνόδου του G20 έβαλε το πλαίσιο της πιθανής συμφωνίας: Διασφάλιση της χρηματοδότησης της Ελλάδας, αλλά εντός των ευρωπαϊκών κανόνων. «Πρέπει να διασφαλίσουμε χρηματοδότηση, χωρίς την οποία η Ελλάδα θα βρεθεί στο έλεος οποιασδήποτε κατάστασης πανικού των αγορών, αλλά δεν μπορούμε να πούμε απλώς 'χρηματοδοτούμε, χρηματοδοτούμε'", δήλωσε, τονίζοντας ότι προϋπόθεση για τη στήριξη προς την Ελλάδα είναι ο σεβασμός των ευρωπαϊκών κανόνων. «Ο στόχος είναι τα πράγματα να πάνε καλά την Τετάρτη. Αν είναι να έχουμε ένα τεταμένο Eurogroup, δεν αξίζει καν τον κόπο. Θεωρώ ότι μπορούμε να καταλήξουμε σε μια θετική δυναμική. Δεν είναι δυνατόν η νέα ελληνική κυβέρνηση να αποδεχθεί να της πουν 'κάνουμε σαν να μην έχει αλλάξει τίποτε'», υποστήριξε ο Σαπέν, πλην όμως «δεν μοιράζουμε έτσι τα χρήματα, για να επιτραπεί σε κάποιον να μείνει στην επιφάνεια. Υπάρχουν χρήματα διότι υπάρχει ένα πλαίσιο, μια δέσμευση, ένα επαρκώς στέρεο όραμα για το μέλλον».
Ευρωσοσιαλιστές: Αλλάξτε το ελληνικό πρόγραμμα
Ένα βήμα πιο πέρα πάει η ευρωομάδα των Σοσιαλιστών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, που κάλεσε χθες την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη νέα ελληνική κυβέρνηση να διαπραγματευτούν «ένα πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και ανασυγκρότησης για την Ελλάδα που θα αντικαθιστά το τρέχον πρόγραμμα διάσωσης, που σχεδίασε η τρόικα». Ζητούν, μάλιστα, να έχει ρόλο σ' αυτή τη διαπραγμάτευση και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με στόχο να καταλήξει σε ένα «μεικτό σχέδιο, που να απαντά στις αγωνίες των Ελλήνων πολιτών, αλλά να παραμένει αποδεκτό από τις άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και θεσμούς».
ΗΠΑ - Βρετανία: Κάντε μεταρρυθμίσεις για την ανάπτυξη
Χαλάρωση της πολιτικής λιτότητας ζητούν κομψά και οι υπουργοί Οικονομικών των ΗΠΑ και της Βρετανίας, Τζακ Λιου και Τζορτζ Όσμπορν, με κοινό άρθρο τους στη "Wall Street Journal", με τίτλο: «Σημαντικά στοιχεία ενός σχεδίου ανάπτυξης της G20». Χωρίς να αναφέρονται στη Γερμανία, οι δύο υπουργοί υπογραμμίζουν ότι η Ελλάδα χρειάζεται μεταρρυθμίσεις, με βασικό στόχο την ανάκαμψη της οικονομίας: «Έχουμε κοινό ενδιαφέρον με τους Ευρωπαίους εταίρους μας να δούμε την Ελλάδα να διατηρεί και να χτίζει πάνω στην πρόοδο που έχει κάνει στις μεταρρυθμίσεις με αγώνα. Σε στενή διαβούλευση με τους Ευρωπαίους και διεθνείς εταίρους της, είναι σημαντικό η Ελλάδα να εφαρμόσει μια αξιόπιστη και συνολική προσέγγιση για τις μεταρρυθμίσεις, την ανάκαμψη και την οικονομική ανάπτυξη», γράφουν. Και υποστηρίζουν ότι «όλη η Ευρώπη πρέπει να κάνει περισσότερα για να στηρίξει την ανάπτυξη και τις θέσεις απασχόλησης, αναγνωρίζοντας ότι οι χώρες έχουν διαφορετικούς βαθμούς δημοσιονομικών περιθωρίων».
Κάντε το όπως εμείς, λένε ουσιαστικά οι Λιου και Όσμπορν, που καταφέραμε να επιστρέψουμε στην ανάπτυξη. Και καλούν τις κυβερνήσεις των κρατών - μελών της Ευρωζώνης «να χρησιμοποιήσουν όλα τα μέσα πολιτικής που έχουν στη διάθεσή τους για να στηρίξουν τις οικονομίες τους και να υλοποιήσουν τον συλλογικό στόχο της G20 για ισχυρή, βιώσιμη και ισορροπημένη παγκόσμια ανάπτυξη».
Επιστολή Σάντερς στη Λαγκάρντ
Ο Αμερικανός γερουσιαστής Μπερν Σάντερς, με επιστολή του προς τη γενική διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Κριστίν Λαγκάρντ, επισημαίνει το «βαρύ κοινωνικό και πολιτικό κόστος» της πολιτικής λιτότητας που επέβαλαν στην Ευρώπη -και κυρίως στην Ελλάδα- τα προγράμματα διάσωσης και υπογραμμίζει ότι «με τη νέα ελληνική κυβέρνηση έχουμε την ευκαιρία να σταματήσουμε την πορεία της Ελλάδας, της Ευρωζώνης και του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος προς το χάος». Και καλεί το ΔΝΤ, μεγαλομέτοχος του οποίου είναι οι ΗΠΑ, να κάνει τη σωστή επιλογή και να «συμβάλει ώστε η Ελλάδα να βγει από αυτή την επώδυνη κατάσταση, με έναν τρόπο που να αναγνωρίζει λογικές απώλειες για τους πιστωτές, ενώ να βοηθά την ελληνική κυβέρνηση να μειώσει τη φορολογία και τη διαφθορά». Καταλήγοντας, ο γερουσιαστής των Δημοκρατικών διερωτάται εάν οι ΗΠΑ θα πρέπει να αυξήσουν τα κονδύλια που δίνουν στο ΔΝΤ και ερωτά εάν αυτά που δίνουν μέχρι τώρα «χρησιμοποιούνται για την εξάπλωση της κρίσης και του ακροδεξιού πολιτικού εξτρεμισμού, μέσω της υπερβολικής λιτότητας, ή ως βοήθεια για να μπορέσει η Ελλάδα και η υπόλοιπη Ευρώπη να διαχειριστεί το χρέος της και να σταθεροποιήσει την οικονομία της». Την απάντηση σε αυτό το ερώτημα ζητάει να πάρει διά ζώσης από την Λαγκάρντ σε εύθετο χρόνο.
