Του Μανόλη Γ. Δρεττάκη*
Η πρωτιά που έδωσε ο λαός στον ΣΥΡΙΖΑ με το 36,34% των ψήφων του είναι, χωρίς αμφιβολία, ένα ιστορικό γεγονός μείζονος σημασίας στη σχεδόν δύο αιώνων Ιστορία του νεότερου ελληνικού κράτους με επιπτώσεις και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στη διαπίστωση αυτή συμφωνούν οι περισσότεροι αναλυτές και σχολιαστές της εκλογικής αναμέτρησης της περασμένης Κυριακής, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Αξίζουν, επομένως, συγχαρητήρια στα στελέχη και τα μέλη του ΣΥΡΙΖΑ, με πρώτο τον πρόεδρό του, για τον αγώνα που έδωσαν από την ίδρυση του κόμματος με το πολύ μικρό ποσοστό, στο να το πολλαπλασιάσουν στις εκλογές του 2012 και στις φετινές να ξεπεράσουν τα δύο κόμματα που κυβέρνησαν την Ελλάδα, είτε εναλλάξ είτε, τα τελευταία δυόμισι χρόνια, μαζί, με τα τραγικά για τον λαό και τη χώρα αποτελέσματα.
Η εξαθλίωση ενός σημαντικού ποσοστού των κατοίκων της χώρας και η φτωχοποίηση ενός μεγαλύτερου ποσοστού, που προκάλεσε η πιστή εφαρμογή των μέτρων των διαδοχικών Μνημονίων (δηλαδή των εντολών των δανειστών μας), ήταν η βασική αιτία που ώθησε ένα σημαντικό μέρος του εκλογικού σώματος που δεν ψήφιζε ποτέ Αριστερά, να προστεθεί στους παραδοσιακούς ψηφοφόρους της και να εκτινάξει τη δύναμη του ΣΥΡΙΖΑ πρώτα στο ποσοστό των εκλογών του 2012 και δυόμισι χρόνια αργότερα στο ποσοστό που πήρε την περασμένη Κυριακή.
Όλοι όσοι ψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ δεν περιμένουν θαύματα από το κόμμα αυτό. Ελπίζουν, όμως, ότι θα φανεί συνεπές στο να εφαρμόσει πρώτα απ' όλα τα μέτρα εκείνα που θα ανακουφίσουν όσοι έχει πλήξει περισσότερο η πολιτική που εφαρμόστηκε τα πέντε τελευταία χρόνια και συγκεκριμένα εκείνους που αδυνατούν να καλύψουν τις βιοτικές και άλλες βασικές τους ανάγκες. Και αυτοί είναι πολλοί.
Κρίσιμο ρόλο για τα παραπάνω αλλά και για τη μελλοντική πορεία και μακροημέρευση της νέας κυβέρνησης θα παίξουν οι προγραμματικές της δηλώσεις, τις οποίες θα αναγνώσει ο πρωθυπουργός και με βάση τις οποίες θα ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνης στη Βουλή. Με δεδομένο ότι θα μεσολαβήσουν λίγες μέρες από την ορκωμοσία της κυβέρνησης μέχρι τη συνεδρίαση της Βουλής, στην οποία θα αναγνωστούν οι προγραμματικές δηλώσεις, είναι αναγκαίο τα μέλη της κυβέρνησης που ορκίστηκαν την Τετάρτη να ενημερωθούν από τους αρμόδιους υπηρεσιακούς παράγοντες για την πραγματικότητα που θα αντιμετωπίσει η κυβέρνηση στους διάφορους τομείς της κοινωνικής, οικονομικής και πολιτιστικής ζωής του τόπου, δεδομένου ότι η απελθούσα κυβέρνηση ουδέποτε ενημέρωσε πλήρως τη Βουλή.
Οι προγραμματικές δηλώσεις θα περιλαμβάνουν, φυσικά, τις βασικές προεκλογικές δεσμεύσεις του ΣΥΡΙΖΑ, στις οποίες, υποθέτω, ότι συμφώνησαν οι ΑΝ.ΕΛΛ. για να μετάσχουν στην κυβέρνηση. Οποιαδήποτε αλλοίωση ή αφυδάτωσή τους θα προκαλέσει απογοήτευση σ' αυτούς που ψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ. Το χρονοδιάγραμμα για υλοποίησή τους, που θα αναφέρεται με σαφήνεια στις προγραμματικές δηλώσεις, θα πρέπει να λάβει υπόψη την πραγματικότητα στο εσωτερικό της χώρας, που προαναφέρθηκε.
Ειδικότερα σε ό,τι αφορά το χρονοδιάγραμμα που θα εξαγγελθεί για την εφαρμογή του μέρους του προγράμματος της Θεσσαλονίκης που αναφέρεται στην ανακούφιση εκείνων που υποφέρουν περισσότερο από τα μέτρα των Μνημονίων, πρέπει να ληφθεί υπόψη το αν και πόσοι διαθέσιμοι πόροι υπάρχουν, όταν μάλιστα έχει σημειωθεί μεγάλη υστέρηση στην είσπραξη των φορολογικών εσόδων και αυξάνονται αλματωδώς οι ληξιπρόθεσμες φορολογικές υποχρεώσεις νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Στις προγραμματικές δηλώσεις θα πρέπει, επίσης, να διευκρινίζεται ότι το χρονοδιάγραμμα για την υλοποίηση της δέσμευσης για τον τρόπο με τον οποίο θα καταστεί βιώσιμο το υπέρογκο δημόσιο χρέος (κούρεμα ή άλλο ισοδύναμο τρόπο) ώστε να μπορέσει να ξεκινήσει, έστω και με χαμηλούς αλλά διατηρήσιμους ρυθμούς, η ανάπτυξη της χώρας και η μείωση της ανεργίας, θα εξαρτηθεί από την έκβαση των διαπραγματεύσεων στις οποίες έχει εξαγγείλει ότι θα προχωρήσει η κυβέρνηση με τους δανειστές - εταίρους μας.
Ο λαός είμαι βέβαιος ότι θα δώσει πίστωση χρόνου στην κυβέρνηση και ελπίζω το ίδιο να πράξουν και οι δανειστές μας ώστε οι διαπραγματεύσεις αυτές να καταλήξουν σε μια αμοιβαία επωφελή συμφωνία, πολύ περισσότερο μάλιστα όταν ο ΣΥΡΙΖΑ τόσο προεκλογικά όσο και μετεκλογικά έχει διαβεβαιώσει ότι η κυβέρνησή του δεν θα προβεί σε μονομερείς και βεβιασμένες ενέργειες. Το χρονοδιάγραμμα που θα διαμορφωθεί μετά την κατάληξη των διαπραγματεύσεων θα συνδέεται στενά με τους πόρους που θα είναι διαθέσιμοι μετά τη συμφωνία που θα επιτευχθεί.
Υπάρχουν, όμως, και δεσμεύσεις που δεν απαιτούν πόρους. Το μόνο που απαιτείται είναι η πολιτική βούληση της κυβέρνησης, η οποία, δυστυχώς, έλειψε από τις κυβερνήσεις των τελευταίων 40 ετών. Στις προγραμματικές δηλώσεις πρέπει, επομένως, να περιλαμβάνεται:
Η αναβάθμιση του ρόλου της Βουλής και των βουλευτών με α) την άμεση και ουσιαστική λειτουργία του θεσμού της «Ώρας του Πρωθυπουργού», δηλαδή η παρουσία του ίδιου του πρωθυπουργού μια ώρα κάθε εβδομάδα για να απαντά σε ερωτήσεις των αρχηγών των κομμάτων και βουλευτών, όπως γίνεται εδώ και δεκαετίες στη Βουλή των Κοινοτήτων της Μεγάλης Βρετανίας και β) τροποποίηση του Κανονισμού της Βουλής με διατάξεις που θα αναβαθμίζουν τον ρόλο της, όπως, π.χ. τη συζήτηση των θέσεων με τις οποίες θα προσέρχεται η ελληνική κυβέρνηση στις Συνόδους Κορυφής της Ε.Ε., την αποκατάσταση της εύρυθμης λειτουργίας τόσο της Ολομέλειας όσο των Διαρκών Επιτροπών κ.λπ.
Η άμεση κατάρτιση, κατάθεση και ψήφιση νομοσχεδίου από τη Βουλή για την καθιέρωση της απλής αναλογικής ως πάγιου συστήματος διεξαγωγής των βουλευτικών, δημοτικών και περιφερειακών εκλογών και των ευρωεκλογών.
Η μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα κατάθεση των προτάσεων της κυβέρνησης για αναθεώρηση του Συντάγματος και έναρξη της σχετικής διαδικασίας. Ανάμεσα στις νέες διατάξεις που πρέπει να περιληφθούν στο Σύνταγμα πρέπει να είναι και η συνταγματική κατοχύρωση της απλής αναλογικής ως του μόνου εκλογικού συστήματος για τη διεξαγωγή των εκλογών.
Η κατάρτιση και ψήφιση νομοσχεδίων ή έκδοση Προεδρικών Διαταγμάτων ή Υπουργικών Αποφάσεων με ευνοϊκές ρυθμίσεις για τις πολύτεκνες και τρίτεκνες οικογένειες με ανήλικα παιδιά που δεν έχουν δημοσιονομικό κόστος.
Εκτός, όμως, από τα όσα θα περιλαμβάνουν οι προγραμματικές δηλώσεις της κυβέρνησης, τόσο αυτοί όσοι ψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ όσο και εκείνοι που δεν τον ψήφισαν, αναμένουν από τον πρόεδρο και τα μέλη της νέας κυβέρνηση, καθώς και όσους τοποθετηθούν σε καίριες θέσεις στον κρατικό μηχανισμό, αλλά και τα απλά μέλη του να επιδείξουν ένα τελείως διαφορετικό ήθος από εκείνο με το οποίο πολιτεύτηκαν επί 40 χρόνια οι εκάστοτε (και οι σημερινοί) πρόεδροι της Ν.Δ. και του ΠΑΣΟΚ., τα στελέχη και πολλά από τα μέλη των κομμάτων αυτών.
Το ήθος που απαιτεί ο λαός να χαρακτηρίζει όλους όσοι προαναφέρθηκαν και είναι στελέχη ή μέλη του ΣΥΡΙΖΑ είναι: η εντιμότητα, η ειλικρίνεια, η σεμνότητα, η σύνεση, η μετριοπάθεια, η διαλλακτικότητα και η απλότητα με σεβασμό και συνεχή επαφή με τον λαό. Το ίδιο ήθος θα πρέπει να χαρακτηρίζει και εκείνους που θα τοποθετηθούν σε καίριες θέσεις, είτε είναι στελέχη του κόμματος των Ανεξάρτητων Ελλήνων είτε ανήκουν σε άλλους πολιτικούς χώρους αλλά θέλησαν και θεωρήθηκαν κατάλληλοι να βοηθήσουν στην υλοποίηση του προγράμματος της κυβέρνησης.
* Ο Μανόλης Γ. Δρεττάκης είναι πρώην αντιπρόεδρος της Βουλής, υπουργός και καθηγητής της ΑΣΟΕΕ
