της Λουτσιάνα Καστελίνα*
Μόλις έλαβε την εντολή σχηματισμού της νέας κυβέρνησης, ο Τσίπρας έκανε δύο πράγματα που δεν είναι καθόλου τυπικά: πήγε στην Καισαριανή, όπου το 1944 διακόσιοι Έλληνες αντάρτες εκτελέστηκαν από τους φασίστες και τους ναζιστές, και αρνήθηκε -πρώτος πρόεδρος της κυβέρνησης στην Ιστορία της χώρας- να ασπαστεί τη Βίβλο και να γονατίσει μπροστά στον αρχηγό της Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Έτσι, για να ξεκαθαρίσουμε τις παρεξηγήσεις που θα μπορούσε να γεννηθούν από την επιλογή που προέκρινε: τη συμφωνία με τον Πάνο Καμμένο, ηγέτη των Ανεξάρτητων Ελλήνων (ΑΝ.ΕΛΛ.), οι οποίοι αποσπάστηκαν από τη Νέα Δημοκρατία, με δεκατρείς δεξιούς και αφοσιωμένους στη θρησκεία βουλευτές.
Πράγματι δημιουργήθηκαν αμέσως παρανοήσεις. Όταν η είδηση της απόφασης άρχισε να διαδίδεται ήμουν ακόμη στην Αθήνα και μπόρεσα έτσι να συμμεριστώ με κάποιους συντρόφους του ΣΥΡΙΖΑ τις αντιδράσεις για το συμβάν. Δεν μπορώ να το αρνηθώ: έκπληξη, αμηχανία, φαινόταν επίσης ακατανόητο. Ακόμη χειρότερα όταν συνάντησα τους Ιταλούς της Ταξιαρχίας Καλημέρα που είχαν καθυστερήσει να επιστρέψουν στη πατρίδα μετά τη γιορτινή νύκτα της Κυριακής. Θεέ μου, η συμφωνία του Ναζωραίου (αυτή ανάμεσα στο Ρέντσι και το Μπερλουσκόνι);
Πιστεύω ότι ο σύντροφός μας Αλέξης έκανε το σωστό πράγμα. Και από αυτά που μου λένε στο τηλέφωνο οι ίδιοι που τη Δευτέρα το πρωί εκδήλωναν τις απορίες τους που φαίνεται ότι, στο σύνολό του, το κόμμα, περνώντας τη πρώτη στιγμή, κατανόησε την έννοια της επιλογής που έκανε ο Τσίπρας ως πρωθυπουργός. Που εκτός των άλλων δεν προδίδει την εντολή της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ, της τελευταίας πριν τις εκλογές: κανένας συμβιβασμός με αυτούς που υπέγραψαν το μισητό Μνημόνιο της Τρόικας. Οι μόνοι που δεν το έκαναν - εάν αποκλειστούν οι φασίστες της Χρυσής Αυγής, είναι οι ΑΝ.ΕΛΛ. Το ΚΚΕ, φυσικά, με τους 15 βουλευτές του θα μπορούσε να οικοδομήσει την πιο προφανή συμμαχία. Αλλά ξέρετε ότι οι τελευταίοι φιλοσοβιετικοί - ποιός ξέρει ποιας ΕΣΣΔ - από την αρχή είχαν πει ότι δεν θα συνεργαστούν ποτέ με τη κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ γιατί είναι υπέρ της Ευρώπης. Εκτός των άλλων αμέσως μετά τη συντριπτική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ το ΚΚΕ άνοιξε μια χαραμάδα σε μια θετική ψήφο στις ιδιαίτερες αποφάσεις που ο "λαός", δηλαδή του ΚΚΕ, θα κρίνει καλές. Πολύ λίγο για να σχηματιστεί μια κυβέρνηση, που έχει ανάγκη η χώρα, με μια πλειοψηφία τουλάχιστον άλλων δύο βουλευτών, που δεν θα ήταν άσχημη σαν προοπτική.
Ας αφήσουμε κατά μέρος την πιο παράλογη εξίσωση (αυτή Τσίπρας = Ρέντσι), που αναφέρθηκε από κανένα επιπόλαιο twitter, και μάλιστα για δύο λόγους: Ο ΣΥΡΙΖΑ έκανε μια προεκλογική εκστρατεία όπου η αριστερή του ταυτότητα επιβεβαιωνόταν διαρκώς με μεγάλη δύναμη και, συνεπώς, το πρόγραμμά του στοχεύει εξ ολοκλήρου να εκπροσωπήσει τα συμφέροντα των πιο φτωχών ( το αντίθετο από το jobs act, όπως γράφτηκε). Πέρα από αυτό ο συμβιβασμός με τους ΑΝ.ΕΛΛ. είναι καθαρός και "με στόχο": ξεκάθαρα περιορισμένος στη σκληρή διαπραγμάτευση με την τρόικα. Αποτελεί πολύ σκληρή επιλογή, θαρραλέα, ακόμη κι επικίνδυνη, όπως όλες οι θαρραλέες πράξεις. Θα ήταν ευκολότερη μια προσεκτική συμμαχία με τους κεντρώους, που θα είχαν δεσμεύσει τη κυβέρνηση, σπρώχνοντάς τη σε φθοροποιό διαμεσολάβηση και μετά σε μερική υποχώρηση. Αυτό ήταν που εύχονταν οι Βρυξέλλες.
Αντιθέτως ο Τσίπρας αποφάσισε να πάει σε αντιπαράθεση. Διότι αυτό που ζητάει ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι κάποια διόρθωση, κάποια εκδοχή, λιγότερο σκληρή, αλλά μια ουσιαστική αλλαγή της γραμμής στην οικονομική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Γι' αυτό δεν περιορίστηκε να ζητήσει παράταση της πληρωμής του χρέους τους, αλλά έκτακτη διάσκεψη που θα αντιμετωπίσει το πρόβλημα της κρίσης όχι μόνο της Ελλάδας, αλλά σε όλη την πολυπλοκότητά της. Σαν να λέμε η ευκαιρία για να αντιμετωπίσουμε όχι μόνο τις ελληνικές ελλείψεις, αλλά και αυτές των άλλων χωρών, για να δρομολογήσουμε νέους και διαφορετικούς κανόνες από αυτούς που καθορίστηκαν το 2012 από τη συμφωνία για τους προϋπολογισμούς των κρατών. Ξεκινώντας από την ενοποίηση της φορολογικής πολιτικής, για να θέσουμε τέλος στην πρακτική τουdumping που με χαρά χρησιμοποίησαν οι πιο ισχυροί, και μια πιο έξυπνη σχέση ανάμεσα στο επίπεδο του δημοσίου ελλείμματος και το επίπεδο των επενδύσεων.
Είναι αρκετά παράδοξο ότι η τρόικα, και μαζί της όλοι οι αποκαλούμενοι σώφρονες ευρωπαϊστές, κάνουν δύο απολύτως αντιφατικά πράγματα: κατηγορούν την Ελλάδα ότι σπατάλησε τα χρήματα και ότι παραχάραξε ακόμη και τους προϋπολογισμούς και, ταυτόχρονα εύχονται την επιστροφή στα ηνία της χώρας αυτών που ήταν ένοχοι αυτής της δόλιας πτώχευσης. Δεν θα μπορούσε να υπάρξει καλύτερη απόδειξη ότι αυτό που ενδιαφέρει τις Βρυξέλλες δεν είναι η τύχη της Ευρώπης, αλλά η διάσωση των συμφερόντων που υπερασπίζεται, των ιδίων που υπηρετούν ο Σαμαράς και οι κυβερνήσεις που σήμερα επιβάλλουν το νόμο τους στην Ένωση. Αυτοί είναι υπεύθυνοι για το μεγάλο μέρους του χρέους που συσσωρεύτηκε στην Αθήνα.
Η τραγωδία του Αλπαθέτε, όπου ένα ελληνικό F16 έπεσε προκαλώντας τη καταστροφή, μας θυμίζει δραματικά την ημέρα που ο Αλέξης έγινε πρωθυπουργός. Ποιός επέμενε να αγοραστούν αυτά τα αεροσκάφη; Η λογική είναι πάντα η ίδια, από τότε που το πρόβλημα του χρέους, στα τέλη της δεκαετίας του ΄80, εξεράγει στην Αφρική και τη Λατινική Αμερική: Οι δυτικές κυβερνήσεις έδρασαν σαν τους "puscher" με τα ναρκωτικά, ανοίγοντας τις πύλες των πιστώσεων, γιατί οι χώρες που είχαν άλλες προτεραιότητες έπρεπε να αγοράσουν περιττά εμπορεύματα και υπηρεσίες, βάζοντας σαν ενέχυρο τη δημόσια περιουσία τους. Είπα ότι η επιλογή να μη νοθεύσει την αντιπαράθεση με τις Βρυξέλλες είναι πολύ γενναία, γιατί πρέπει να περιμένει σκληρή απάντηση. Οι δοκιμασίες για τον Τσίπρα και όλη την ελληνική Αριστερά θα είναι πολύ δύσκολες και η δική μας αλληλεγγύη – εάν μπορέσει να υπαγορευτεί περισσότερο από το μυαλό, πέρα από τη καρδιά – είναι ουσιαστική. Γνωρίζοντας πολύ καλά πως, για να κερδίσεις, δεν φθάνει να απορρίπτεις τα διατάγματα της Τρόικας, αλλά να δρομολογήσεις ένα μοντέλο παραγωγής, κατανάλωσης, οργάνωσης της κοινωνίας διαφορετικό από το σημερινό. Γιατί η μεγαλύτερη ρευστότητα δεν θα χρειαστεί για πολύ εάν συνεχιστούν να γίνονται τα ίδια πράγματα, όπως καταναλωτισμός στα σούπερ μάρκετ, κερδοσκοπία στον κατασκευαστικό τομέα, σπατάλη. Γι' αυτό δεν χρειάζεται να επικαλούμαστε τις κεϋνσιανές πολιτικές της δημόσιας παρέμβασης, χρειάζεται και να δείξουμε για ποιό τύπο ανάπτυξης μιλάμε. Σε αυτό το σχέδιο οι ΑΝ.ΕΛΛ. δεν θα είναι χρήσιμοι, αλλά υπάρχει χρόνος για να δημιουργηθεί, στη κοινωνία, πέρα από τη Βουλή, συναίνεση σε πιο μακροπρόθεσμα σχέδια. Είναι θέμα που πρέπει να βρεθεί στο επίκεντρο του προβληματισμού της "Άλλης Ευρώπης", γιατί δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, αφορά όλους μας. Θα έχουμε αρκετά για τα επόμενα χρόνια.
Στο μεταξύ, δύναμη, σύντροφοι του ΣΥΡΙΖΑ, για την ώρα αποκαλύφθηκε τουλάχιστον η βλακεία των Βρυξελλών, που συμπεριφέρονται όπως ο Μπουριντάν (ή ο Μελχισεδέκ, δεν θυμάμαι) με το γαϊδούρι του: "Τι κρίμα" – είχε αναφωνήσει – "τώρα που το είχα μάθει να μη τρώει, πέθανε".
Σημείωση: Το υπουργείο Αμύνης στα χέρια των ΑΝ.ΕΛΛ; Γνωρίζοντας την ελληνική παράδοση, να δημιουργήσεις στήριγμα εναντίον πιθανών στρατιωτικών περιπετειών. Δεν είναι άσχημη ιδέα.
*Το άρθρο της Λουτσιάνα Καστελίνα δημοσιεύτηκε στο "Μανιφέστο" στις 27/01/2015.
Μετάφραση – απόδοση: Αργύρης Παναγόπουλος
