Καμία ελάφρυνση του τεράστιου δημόσιου χρέους της χώρας μας δεν αναμένεται να επιφέρει ενδεχόμενη επιμήκυνση της αποπληρωμής του, την οποία θα θέσει, κατά δήλωσή του, ο υπουργός Οικονομικών Γιάννης Στουρνάρας στο Eurogroup της επόμενης Δευτέρας. Μπορεί η κυβέρνηση να... πανηγυρίζει, αν και ακόμη δεν το έχει θέσει επίσημα στους εταίρους της, όμως βάσει των "διαρροών", αλλά και των δημοσιευμάτων, όπως το χθεσινό του Reuters, προκύπτει ένα βασικό σενάριο. Ας δούμε αναλυτικά ποιο είναι το βασικό... Να πραγματοποιηθεί επιμήκυνση στην αποπληρωμή μέρους των δανείων από τα 30 στα 50 έτη, αλλά και μείωση, ενδεχομένως όχι σε όλα τα δάνεια, περίπου 0,5%.
Τα δάνεια
Πάντως, πρόκειται για δύο διαφορετικές ομάδες δανείων. Τα διμερή δάνεια που έλαβε η Ελλάδα στο πλαίσιο του πρώτου Μνημονίου από τις χώρες της Ευρωζώνης (GLF), ύψους 52,9 δισ. ευρώ, και εκείνα που έχει λάβει η χώρα από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης (EFSF) στο πλαίσιο του δεύτερου Μνημονίου, ύψους 133,6 δισ. ευρώ. Συνολικά τα δάνεια από την Ευρωζώνη ανέρχονται στα 186,5 δισ. ευρώ, όταν το συνολικό δημόσιο χρέος είναι 321 δισ. ευρώ!
Βάσει του παρόντος προγραμματισμού, η Ελλάδα θα ξεκινήσει να αποπληρώνει τα GLF δάνεια από το 2020 και η τελευταία προγραμματισμένη δόση είναι το 2041. Ωστόσο, ο μέσος χρόνος αποπληρωμής τους είναι 17 χρόνια, ενώ οι προγραμματισμένες δόσεις αποπληρωμής είναι άνισα κατανεμημένες. Στον αντίποδα, τα δάνεια από τον EFSF έχουν μέση διάρκεια τα 30 έτη και η δομή του προγράμματος αποπληρωμών είναι πιο συγκεκριμένη.
Η ελληνική πλευρά φέρεται να επιδιώκει την επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής και των GLF δανείων και εκείνων από τον EFSF στα 50 χρόνια, κάτι το οποίο δεν είναι απαραίτητο ότι θα γίνει αποδεκτό...
Μικρή ελάφρυνση
Ποια είναι όμως τα προβλήματα που ανακύπτουν από μια τέτοια κίνηση. Με τη νέα λοιπόν επιμήκυνση (αν γίνει και όποτε...) στα 50 χρόνια η όποια ελάφρυνση αφορά αποκλειστικά την ετήσια δαπάνη αποπληρωμής των χρεών προς την Ε.Ε. Δηλαδή, δεν συνιστά σε καμία περίπτωση πραγματική μείωση χρέους, κάτι το οποίο είναι αναγκαίο, όπως αναφέρουν έγκυροι οικονομικοί αναλυτές.
Βάσει του Μεσοπρόθεσμου που κατατέθηκε στη Βουλή, η Ελλάδα θα πληρώσει για τόκους το 2014 περίπου 8,1 δισ. ευρώ, ποσό το οποίο θα φτάσει τα 11 δισ. ευρώ κατά το 2018. Αν γίνει η επιμήκυνση των 50 ετών σε όλο το ποσό των 186,5 δισ. ευρώ, τότε η ετήσια ελάφρυνση είναι γύρω στα 2,5 δισ. ευρώ (σύγκριση 186,5/30 και 186,5/50). Αν στο παραπάνω συμπεριληφθεί και η όποια μείωση των επιτοκίων, τότε το συνολικό ποσό κινείται στην περιοχή των 3 δισ. ευρώ ετησίως. Το ανωτέρω η κυβέρνηση το προσδιορίζει σε περίπου 5-5,5 δισ. ευρώ... Σε κάθε περίπτωση, είναι μια ελάφρυνση, χωρίς όμως ουσιαστικό αποτέλεσμα, ενώ μετά από κάποια χρόνια η Ελλάδα θα συνεχίζει να τα αποπληρώνει, ήτοι να δανείζεται γι' αυτόν τον σκοπό λόγω της επιμήκυνσης.
Τα επιτόκια
Τι θα γίνει όμως με τα επιτόκια; Σε ό,τι αφορά τα επιτόκια δανεισμού, περιθώρια παρεμβάσεων υπάρχουν μόνο σε εκείνα των GLF δανείων (σ.σ.: πληροφορίες κάνουν λόγο για 0,5%), καθώς το EFSF δανείζει την Ελλάδα σχεδόν με το επιτόκιο που δανείζεται ο ίδιος ο μηχανισμός.
Σήμερα, η Ελλάδα καταβάλλει κυμαινόμενο επιτόκιο για τα GLF δάνεια ίσο με το Euribor 3μήνου συν 0,50%. Δηλαδή, περίπου 0,80%, καθώς τα επιτόκια βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Κατ' επέκταση η χώρα καταβάλλει περί τα 430 εκατ. ευρώ τόκους ετησίως. Όμως, μετά την πάροδο 3-5 ετών εκτιμάται ότι τα επιτόκια αυτά θα αυξηθούν τουλάχιστον κατά 1 με 2 ποσοστιαίες μονάδες. Οπότε οι δαπάνες για τόκους θα διπλασιαστούν ή και θα τριπλασιαστούν και η ελάφρυνση θα είναι ανεπαίσθητη.
Γι' αυτό και το οικονομικό επιτελείο "διαρρέει" ότι θα ζητήσει τη μετατροπή του χαμηλού κυμαινόμενου επιτοκίου σε σταθερό, το οποίο θα είναι στα επίπεδα του 1% και μάλιστα εφόσον διατεθεί η επιμήκυνση των 50 ετών, το χαμηλό αυτό επιτόκιο να ισχύει για όλη τη διάρκεια.
