Η σημερινή συνεδρίαση των εμπειρογνωμόνων των υπουργείων Οικονομικών της Ευρωζώνης (Eurogroup Working Group), με αντικείμενο μεταξύ άλλων την τελική έγκριση για την εκταμίευση του πρώτου μέρους της δόσης των 8,1 δισεκατομμυρίων ευρώ, που «ψαλιδίστηκε» σε 6,8 δισ. κατά το τελευταίο Eurogroup αυτού του καλοκαιριού, κρύβει μόνο μια μικρή έκπληξη. Το τι θα κάνει ο απεσταλμένος της Γερμανίας. Κι αυτό διότι η Επιτροπή Προϋπολογισμού της γερμανικής Βουλής έλαβε μόλις χτες την προσωρινή έκθεση της τρόικας για τις προόδους του ελληνικού προγράμματος και αποφάσισε να μην απαντήσει οριστικά για την εκταμίευση σήμερα το μεσημέρι, όπως ζήτησε το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών, αλλά την ερχόμενη Δευτέρα το μεσημέρι.
Στο έγγραφο που μοίρασε στην Επιτροπή ο υφυπουργός Οικονομικών, Στέφαν Κάμπετερ, σημειώνεται ότι «η τρόικα έχει διαπιστώσει την εκπλήρωση των 17 από τις 22 προαπαιτούμενες δράσεις εκ μέρους της ελληνικής κυβέρνησης» κι ότι πολύ σύντομα θα ολοκληρωθεί ο έλεγχος για να διαπιστωθεί ότι έχουν εκπληρωθεί και οι υπόλοιπες πέντε. Καθώς χρειάζεται η έγκριση της Επιτροπής για να δώσει η γερμανική κυβέρνηση το πράσινο φως στην εκταμίευση, μπορεί η τηλεδιάσκεψη των εμπειρογνωμόνων να επαναληφθεί ή να μεταφερθεί τη Δευτέρα.
Αυτό που πρέπει να εγκρίνουν οι εμπειρογνώμονες είναι τα 2,5 δισ. ευρώ που έχουν τάξει τα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης στην Ελλάδα γι' αυτόν τον Ιούλιο, ενώ στη συνέχεια θα πρέπει να δώσει το πράσινο φως και το διοικητικό συμβούλιο του μηχανισμού στήριξης EFSF.
Το βράδυ της Δευτέρας (ελληνική ώρα), τη σκυτάλη θα πάρει το διευθυντήριο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για να αποφασίσει εάν θα δώσει κι αυτό τα δικά του 1,8 δισ. ευρώ, ενώ οσονούπω θα στείλουν και οι κεντρικές τράπεζες της Ευρωζώνης την επιταγή των 1,5 δισ. ευρώ, από τα κέρδη που έβγαλαν από τα ελληνικά ομόλογα.
Υπενθυμίζεται ότι προϋπόθεση για όλα αυτά είναι να ερμηνεύσουν όλοι οι πιστωτές ως πιστή τήρηση των δεσμεύσεων εκ μέρους της Αθήνας το πολυνομοσχέδιο που ψηφίστηκε την περασμένη εβδομάδα και τις σχετικές εφαρμοστικές διατάξεις που ετοιμάζονται πυρετωδώς.
Τα ελληνικά κέρδη της ΕΚΤ
Η κυβέρνηση Σαμαρά μάλλον δεν χρειάζεται να ανησυχεί από τώρα, παρά την ολιγοήμερη καθυστέρηση εξαιτίας της Γερμανίας - ή εξαιτίας της τρόικας, όπως γκρινιάζουν οι Γερμανοί. Όλες οι δύσκολες αποφάσεις έχουν παραπεμφθεί για το φθινόπωρο, αφού κλείσουν οι γερμανικές κάλπες. Μάλιστα, έπεσε χθες στο τραπέζι και μια… καλή ιδέα για το πώς θα μπορούσε να καλυφθεί το χρηματοδοτικό κενό στο ελληνικό πρόγραμμα - αυτό το κενό που όλοι το βλέπουν, αλλά οι μισοί δηλώνουν επίσημα ότι δεν υπάρχει. Ο διοικητής της γερμανικής επενδυτικής εταιρείας Allianz Global Investors, Αντρέας Ούτερμαν, υποστήριξε με άρθρο του στους Financial Times ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα αποκομίσει κέρδη 9 δισεκατομμυρίων ευρώ από τα ελληνικά ομόλογα που αγόρασε την κρίσιμη τριετία 2009- 2012 (τα συνολικά κέρδη της από τα ομόλογα όλων θα κυμανθούν μεταξύ 70 και 80 δισ.). Αυτά τα κέρδη, λοιπόν, θα μπορούσαν, σύμφωνα με τον Ούτερμαν, να καλύψουν ένα μέρος των ελληνικών αναγκών.
Μαύρη μαυρίλα πλάκωσε…
Πάντως, ούτε η διαφαινόμενη εκταμίευση της δόσης ούτε η προοπτική να καλυφθεί ως δια μαγείας το χρηματοδοτικό κενό -ή ένα μέρος του- δεν μπορούν να ανεβάσουν το ηθικό των Ελλήνων, το οποίο, σύμφωνα με την τελευταία έρευνα του Ευρωβαρόμετρου, είναι στα τάρταρα.
Το 98% των ερωτηθέντων Ελλήνων απάντησε ότι η κατάσταση της ελληνικής οικονομίας είναι «κακή», κάτι που δεν προκαλεί έκπληξη. Αντίθετα, μάλλον υπερβολική απαισιοδοξία δείχνουν οι απαντήσεις του συνόλου των Ευρωπαίων πολιτών, που σε ποσοστό 72% χαρακτηρίζουν την κατάσταση της εθνικής οικονομίας τους «κακή». Προφανώς ο πήχης στην Ε.Ε. παραμένει ψηλά.
Στο ερώτημα πώς χαρακτηρίζουν την κατάσταση του νοικοκυριού τους, το 78% των Ελλήνων και το 35% των πολιτών στην Ε.Ε. θεωρούν ότι τα πράγματα είναι «άσχημα», ενώ το 58% των Ελλήνων και το 30% των πολιτών της Ε.Ε. εκτιμούν ότι η προσωπική επαγγελματική κατάστασή τους είναι «κακή».
Πάντως, σε επίπεδο προσδοκιών, φαίνεται ότι οι Έλληνες έγιναν πιο… αισιόδοξοι - ή πείστηκαν ότι πιάσαμε πάτο και δεν πάει πιο κάτω. Έτσι, μόνο το 62% απάντησε ότι η οικονομική κατάσταση της χώρας θα επιδεινωθεί τους επόμενους 12 μήνες, αντί 78% που είχε για σίγουρη την επιδείνωση στην προηγούμενη έρευνα του Ευρωβαρόμετρου, το φθινόπωρο του 2012. Οι πολίτες της Ε.Ε., πάντως, πιστεύουν ότι τα πράγματα θα βελτιωθούν. Μόνο το 11% μοιράζεται την απαισιοδοξία των Ελλήνων.
Στον τομέα των επιπτώσεων της κρίσης στην αγορά εργασίας, η απαισιοδοξία δε γνωρίζει σύνορα στην Ευρώπη. Το 68% των Ελλήνων και το 55% των πολιτών της Ε.Ε. θεωρούν ότι τα χειρότερα δεν έχουν έρθει ακόμη στο μέτωπο της ανεργίας.
Σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο, οι δύο βασικές αγωνίες των Ελλήνων είναι η ανεργία (65%) και η οικονομική κατάσταση (49%) όταν στην Ε.Ε. τα αντίστοιχα ποσοστά είναι 51% και 33%. Σε προσωπικό επίπεδο, οι Έλληνες θεωρούν ότι τα κύρια ζητήματα που τους απασχολούν είναι η οικονομική κατάσταση (31%, με 18% στην Ε.Ε.), οι υψηλοί φόροι (30%, με 16% στην Ε.Ε.), η ανεργία (27%, με 22% στην Ε.Ε.) και η ακρίβεια (28%, με 41% στην Ε.Ε.).
Επιπλέον, οι Έλληνες έχουν τη λιγότερη εμπιστοσύνη από όλους τους άλλους στο πολιτικό σύστημα. Το 90% των Ελλήνων «τείνουν να μην εμπιστεύονται την κυβέρνησή τους» (71% είναι το αντίστοιχο ποσοστό στην Ε.Ε.), ενώ ανάλογη άποψη για το Κοινοβούλιο της χώρας έχει το 89% (68% στην Ε.Ε.). Στα πολιτικά κόμματα της χώρας έχουν εμπιστοσύνη μόνο το 4% των Ελλήνων και το 16% των πολιτών στην Ε.Ε.. Την Ε.Ε. δεν εμπιστεύονται το 80% των Ελλήνων και το 60% των πολιτών στην Ε.Ε.
Τέλος, το 68% των Ελλήνων (οριακή βελτίωση 2% σε σχέση με το προηγούμενο Ευρωβαρόμετρο) και το 35% των πολιτών στην Ε.Ε. (επιδείνωση 7% σε σχέση με την προηγούμενη έρευνα) δηλώνουν ότι η σημερινή κατάσταση δεν τους επιτρέπει να κάνουν σχέδια για το μέλλον και ζουν μέρα τη μέρα.
Απαισιόδοξοι και οι οικονομολόγοι για την ανεργία
Το σκοτεινό… ψυχανέμισμα των πολιτών συμμερίζονται και οι εκτιμήσεις των οικονομολόγων, σε δημοσκόπηση μεταξύ ειδικών που έκανε το πρακτορείο Reuters. Ο τίτλος που επιλέγει το πρακτορείο για να δημοσιοποιήσει την έρευνά του είναι «οι ουρές των ανέργων στην Ισπανία, την Πορτογαλία και την Ελλάδα θα γίνουν μεγαλύτερες». Ωστόσο, οι ερωτηθέντες οικονομολόγοι προσθέτουν ότι «το τέλος της ύφεσης είναι ορατό».
Συνολικά, διαπιστώνουν ότι οι οικονομίες της Νότιας Ευρώπης, περισσότερο από κάθε άλλο μέρος στον κόσμο, έχουν πληγεί από τη λιτότητα, η οποία έχει φέρει ένα πολύ υψηλότερο οικονομικό και ανθρώπινο κόστος από ό,τι προέβλεπαν πολλοί το 2010.
Οι οικονομολόγοι αναμένουν ότι ο δείκτης της ανεργίας στην Ισπανία και στην Ελλάδα θα παραμείνει άνω του 27%, ακόμη και το 2015.
Θεωρούν, ωστόσο, ότι η Πορτογαλία και η Ισπανία θα κατορθώσουν να επιστρέψουν στην ανάπτυξη το επόμενο έτος, ενώ η Ελλάδα μπορεί να ξεφύγει από την εξαετή ύφεση το 2014, αν και η ξεκάθαρη ανάπτυξη αργεί πολύ ακόμη. Φέτος, πάντως, η Ελλάδα δεν πρόκειται να βγει από την ύφεση, που αναμένεται να κινηθεί γύρω στο 4,5%.
