Η εισπρακτική ανικανότητα της κρατικής μηχανής σε συνδυασμό και με την ολοένα συρρικνούμενη φοροδοτική ικανότητα των Ελλήνων (οι φόροι και τα απανωτά χαράτσια, αλλά και οι συνεχείς περικοπές εισοδημάτων την τελευταία τριετία, έχουν φτάσει στα όριά τους τα νοικοκυριά, που πλέον προσβλέπουν μόνο σε ρυθμίσεις) εκτόξευσαν στο τέλος Φεβρουαρίου τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο στο ποσό των 56,6 δισ. ευρώ. Μόνο οι νέες ληξιπρόθεσμες οφειλές του διμήνου Ιανουαρίου - Φεβρουαρίου ήταν 1,31 δισ. ευρώ, οι οποίες προστέθηκαν στις ήδη υφιστάμενες του Δεκεμβρίου 2012, ύψους 55,3 δισ. ευρώ.
Από τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών, προκύπτει πως, από το συνολικό ποσό των 56,6 δισ. ευρώ, τα 9,01 δισ. ευρώ είναι παλαιά χρέη πτωχευμένων επιχειρήσεων και φυσικών προσώπων, ενώ άλλα 3,67 δισ. ευρώ είναι παλαιές ληξιπρόθεσμες οφειλές Δημοσίων Επιχειρήσεων Κοινής Ωφέλειας, Δημοτικών Επιχειρήσεων και λοιπών φορέων του ευρύτερου δημοσίου τομέα.
Παράλληλα, τουλάχιστον ένας στους πέντε ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρηματίες αδυνατεί, εξαιτίας της κρίσης και της έλλειψης ρευστότητας, να υποβάλει περιοδικές δηλώσεις ΦΠΑ και να αποδώσει στο Δημόσιο τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας. Ο φοροελεγκτικός μηχανισμός μπορεί να διενεργεί ελέγχους σε μεγάλες επιχειρήσεις και φορολογούμενους υψηλών εισοδημάτων, αλλά οι εισπρακτικοί μηχανισμοί δεν καταφέρνουν να ενισχύσουν τα δημόσια ταμεία με τους πρόσθετους φόρους και τα πρόστιμα που επιβάλλονται. Τα στοιχεία (Φεβρουαρίου 2013) του υπουργείου Οικονομικών αναδεικνύουν ανάγλυφα ορισμένες από τις πληγές της φορολογικής διοίκησης, καθώς:
Ένας στους πέντε ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρηματίες δεν υποβάλλει περιοδικές δηλώσεις ΦΠΑ και δεν αποδίδει στα ταμεία του Δημοσίου τον φόρο. Ειδικά τον περασμένο Φεβρουάριο έπρεπε να υποβληθούν συνολικά 1.066.489 δηλώσεις ΦΠΑ. Όμως τελικά υποβλήθηκαν εμπρόθεσμα 852.274 δηλώσεις. Δηλαδή οι 214.194 προτίμησαν να φανούν ασυνεπείς. Ακολούθησαν επιστολές, email και τηλέφωνα από τους εφοριακούς και πείστηκαν τελικά να υποβάλουν δήλωση οι... 13.472!
Τον περασμένο Φεβρουάριο έγιναν 1.144 έλεγχοι για την απόδοση του ΦΠΑ και βεβαιώθηκαν 27.461.204 ευρώ για φόρους και πρόστιμα. Όμως οι εισπράξεις ήταν μόλις 9.122.472 ευρώ.
Επίσης τον περασμένο Φεβρουάριο ολοκληρώθηκαν 215 προσωρινοί έλεγχοι σε μεγάλες επιχειρήσεις. Από τους ελέγχους αυτούς βεβαιώθηκαν φόροι και πρόστιμα 16,55 εκατ. ευρώ, αλλά εισπράχθηκαν 3,4 εκατ. ευρώ Το ίδιο διάστημα ολοκληρώθηκαν 324 τακτικοί έλεγχοι σε μεγάλες επιχειρήσεις με εισπράξεις 1,5 εκατ. ευρώ από τα 5 εκατ. ευρώ που βεβαιώθηκαν.
Την ίδια ώρα, πραγματοποιήθηκαν 25 έλεγχοι σε αυτοαπασχολούμενους και φορολογούμενους μεγάλου πλούτου, οι οποίοι απέδωσαν στο Δημόσιο 520.000 ευρώ από το σύνολο των 1,5 εκατ. που βεβαιώθηκαν.
Η εξέλιξη αυτή διευρύνει το λεγόμενο δημοσιονομικό «κενό», το οποίο, σύμφωνα με πληροφορίες, υπολογίζεται από την τρόικα (οι επικεφαλής ελεγκτές αναμένονται εν τέλει την ερχόμενη Τρίτη με Τετάρτη) στα 2,4 δισ. ευρώ για τη διετία 2013-2014.
