Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Με το που ξημέρωσε η Δευτέρα και το σοκ από την απόφαση του Eurogroup για κούρεμα των καταθέσεων στις κυπριακές τράπεζες έφτασε στα πέρατα του κόσμου, το επίσημο Βερολίνο προσπαθεί να νίψει τα χείρας του, στέλνοντας το μήνυμα ότι για την επιβάρυνση των μικροκαταθετών φταίνε οι… άλλοι.
«Η Γερμανία θα μπορούσε να φανταστεί και μια άλλη λύση για το κυπριακό πακέτο», έσπευσε να δηλώσει ο εκπρόσωπος της Μέρκελ. «Αυτό το μοντέλο που αποφασίστηκε δεν ήταν η δική μας εισήγηση», τόνισε από κοντά και ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ενώ η συνήθως λαλίστατη καγκελάριος, όταν πρόκειται για επιχειρήσεις «διάσωσης», τηρεί σιωπή ισχύος και διαμηνύει ότι τις διαπραγματεύσεις με την Κύπρο τις κάνει η τρόικα.
Να σημειωθεί ότι αυτή η... διαφοροποίηση δεν έχει να κάνει γενικά με την αναγκαστική δήμευση μέρους των καταθέσεων -η Γερμανία δεν έκρυψε ποτέ ότι προαπαιτούμενο για να δώσει το πράσινο φως στη δανειακή βοήθεια προς την Κύπρο ήταν να συρρικνωθεί ο κυπριακός τραπεζικός τομέας-, αλλά μόνο με το σπάσιμο του ταμπού των εγγυημένων 100.000 ευρώ. Κι αυτό διότι ακόμη και στη Γερμανία οι καταθέτες στις τράπεζες άρχισαν να ανησυχούν ότι αφού το ταμπού έσπασε μία φορά, δεν αποκλείεται να σπάσει και δεύτερη.
Γι' αυτό και η καγκελάριος Μέρκελ έσπευσε να υπενθυμίσει την Κυριακή ότι η γερμανική κυβέρνηση εγγυάται τις καταθέσεις έως 100.000 ευρώ στις γερμανικές τράπεζες, ενώ ο εκπρόσωπός της επανέλαβε μερικές δεκάδες φορές ότι η Κύπρος είναι μια «ειδική» περίπτωση.
Σόιμπλε: Ας μην ήταν... παράδεισος
Μάλιστα, ο Σόιμπλε επανέλαβε χτες τη γνωστή επιχειρηματολογία του για την Κύπρο - φορολογικό παράδεισο, δηλώνοντας ότι «όποιος τοποθετεί τα χρήματά του σε χώρες όπου καταβάλλει λιγότερους φόρους», πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες του. Μιλώντας στο ραδιόφωνο, ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών υποστήριξε ότι «το κυπριακό οικονομικό μοντέλο», που βασίζεται σε ένα ευνοϊκό φορολογικό σύστημα, το οποίο επί σειρά ετών προσέλκυσε ξένα κεφάλαια, «χρεωκοπεί». Κι ότι είναι «ανεύθυνο» να κληθούν να διασώσουν οι Ευρωπαίοι φορολογούμενοι τις «ξένες επενδύσεις δισεκατομμυρίων στην Κύπρο».
Εσωτερικές αντιδράσεις
Οι εντονότερες αντιδράσεις στην απόφαση του Eurogroup ήρθαν από τους κυβερνητικούς εταίρους της Μέρκελ, τους Φιλελεύθερους. Τόσο ο υπουργός Εξωτερικών Γκίντο Βέστερβελε, όσο και ο υπουργός Υγείας Ντάνιελ Μπαρ άσκησαν κριτική στον υπουργό Οικονομικών, έστω κεκαλυμμένα. «Είναι απαράδεκτο να ρίχνεται η ευθύνη για την κρίση χρέους στους μικροκαταθέτες», είπε ο Μπαρ, ενώ ο Βέστερβελε εξέφρασε στα όργανα του κυβερνητικού συνασπισμού την αντίθεσή του στην απόφαση.
Οι αντιδράσεις της αντιπολίτευσης, πάλι, ήταν επί της διαδικασίας και όχι επί της ουσίας. Δηλαδή, το πρόβλημα των Σοσιαλδημοκρατών δεν ήταν η αναγκαστική συμμετοχή των καταθετών στο κόστος του «πακέτου διάσωσης», αλλά η «προχειρότητα» με την οποία ελήφθη αυτή η απόφαση: «Είναι τρομακτικός ο απίστευτος ερασιτεχνισμός που επιδείχτηκε και τινάζει στον αέρα την εμπιστοσύνη στο χρηματοπιστωτικό σύστημα», δήλωσε χτες ο επικεφαλής της επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων του SPD, Κάρστεν Σνάιντερ, και κατηγόρησε τον Σόιμπλε ότι έχει «σημαντική ευθύνη» σ' αυτή την απόφαση.
Μπόφινγκερ: «Κλονίζεται η εμπιστοσύνη στην Ευρώπη»
Επί της ουσίας, αντίθετα, ήταν οι αντιδράσεις πολλών Γερμανών οικονομολόγων, μεταξύ των οποίων και δύο «σοφών» συμβούλων της γερμανικής κυβέρνησης. Ο Πέτερ Μπόφινγκερ σήμανε συναγερμό, τονίζοντας ότι «οι πολίτες της Ευρώπης θα φοβούνται από δω και πέρα για τα λεφτά τους». Χαρακτήρισε την απόφαση του Eurogroup τη «χειρότερη δυνατή» στρατηγική για τη διάσωση της Κύπρου, λέγοντας ότι «κλονίζει την εμπιστοσύνη των επενδυτών σε όλη την ήπειρο». Ο Γερμανός οικονομολόγος υποστηρίζει ότι η απόφαση συνδαυλίζει τον φόβο στην Ισπανία, την Ιταλία, την Πορτογαλία: «Κάθε φορά που θα κλιμακώνεται σε μια χώρα η κρίση, οι πολίτες θα θυμούνται το προηγούμενο της Κύπρου. Θα προσπαθούν να σώσουν τις καταθέσεις τους με μαζικές αποσύρσεις, κλιμακώνοντας ακόμη περισσότερο την κρίση. Αυτός είναι ένας φαύλος κύκλος».
Μάλιστα, ο Μπόφιγκερ θεωρεί ότι με τη μείωση της αναγκαστικής εισφοράς στις καταθέσεις κάτω από 100.000 ευρώ δεν σώζεται η παρτίδα: «Όταν ζεις σε ένα σπίτι, θέλεις 100% ασφάλεια. Αν κάποιος σου πει ότι θα πέσει το 3% της στέγης σου, δεν θέλεις πια να μένεις σ' αυτό το σπίτι». Για τον Γερμανό οικονομολόγο θα ήταν «στην τελική καλύτερο» να χαριστούν κάποια λεφτά στην Κύπρο από τους εταίρους, παρά να τεθεί σε κίνδυνο η σταθερότητα του Ευρωσυστήματος.
Στο ίδιο μήκος κύματος και ο έτερος «σοφός» Γκούσταβ Χορν, που χαρακτήρισε την απόφαση για την Κύπρο «ένα εξαιρετικά επικίνδυνο παιχνίδι». Μάλιστα, στο ερώτημα εάν το προσωρινό κλείσιμο των τραπεζών μπορεί να αποτρέψει τη μαζική απόσυρση κεφαλαίων, ο Χορν απαντά: «Ναι, αυτό λειτουργεί, αλλά μόνο μια φορά. Αυτό έγινε στην Κύπρο που οι καταθέτες πιάστηκαν στον ύπνο. Την επόμενη φορά και μόνο στην ιδέα ότι θα συγκληθεί ένα Eurogroup να συζητήσει κάτι τέτοιο σε οποιαδήποτε χώρα, τα λεφτά θα κάνουν φτερά - και το τραπεζικό σύστημα θα καταρρεύσει».
