Του ΑΝΔΡΕΑ ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΥ
Στην τελική ευθεία μπαίνει το ασφαλιστικό, καθώς, μετά τις διαδοχικές συζητήσεις στα τεχνικά κλιμάκια και τη συνάντηση του υπουργού Εργασίας με τους θεσμούς την περασμένη εβδομάδα, η κυβέρνηση θα προχωρήσει στη διαμόρφωση της τελικής πρότασης.
Συγκεκριμένα την ερχόμενη Τετάρτη (και όχι την Τρίτη, όπως ήταν ο αρχικός προγραμματισμός) θα συνεδριάσει το Κυβερνητικό Συμβούλιο Κοινωνικής Πολιτικής (ΚΥΣΚΟΙΠ), υπό τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Γ. Δραγασάκη, με τη συμμετοχή πιθανότατα και του πρωθυπουργού Αλ. Τσίπρα, ενώ θα ακολουθήσουν διαδοχικές συνεδριάσεις στο υπουργικό συμβούλιο και στην Πολιτική Γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ.
Στην κυβέρνηση, έχοντας δεδομένο ότι το ασφαλιστικό είναι (μαζί με το αγροτικό) ένα από τα δύο κορυφαία θέματα τα οποία θα πρέπει να έχουν ψηφιστεί μέχρι τη συζήτηση (και ψήφιση) του προϋπολογισμού στα μέσα Δεκεμβρίου, επιδιώκουν την καλύτερη δυνατή προετοιμασία, ενώ ταυτόχρονα δίνουν ιδιαίτερη σημασία στον κοινωνικό διάλογο που θα πραγματοποιηθεί αμέσως μετά τη δημοσιοποίηση της πρότασης.
"Θα επιδιώξουμε διάλογο για να βάλουμε τα θεμέλια της συνεννόησης με τους φορείς και την κοινωνία" υποστήριξε στην "Αυγή" της Κυριακής κορυφαίος κυβερνητικός παράγοντας, προσθέτοντας με νόημα ότι "η κυβέρνηση θα δώσει το στίγμα και την πολιτική κατεύθυνση της μεταρρύθμισης".
Σύμφωνα με πληροφορίες η διατήρηση του αναδιανεμητικού χαρακτήρα της κοινωνικής ασφάλισης, σε συνδυασμό με τις οργανωτικές αλλαγές που σχεδιάζονται, βρίσκεται στο επίκεντρο της μεταρρύθμισης που σχεδιάζει η κυβέρνηση, ενώ η σύνδεση του ασφαλιστικού με την ανάπτυξη και την απασχόληση θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό τη βιωσιμότητα του συστήματος και την αποφυγή διαδοχικών περικοπών τα επόμενα χρόνια.
Χάσμα με τους θεσμούς
Σε επίπεδο διαλόγου με τους θεσμούς υπάρχει ακόμα πολύς δρόμος, καθώς έχουν σημειωθεί σημαντικές αποκλίσεις σε μια σειρά από θέματα κατά τις συζητήσεις με το υπουργείο Εργασίας.
Κατά τη διάρκεια της τελευταίας συνάντησης ο υπουργός Εργασίας Γ. Κατρούγκαλος παρουσίασε το οργανωτικό σχήμα του νέου συστήματος κοινωνικής ασφάλισης με τη δημιουργία ενός υπερταμείου με ξεχωριστές διευθύνσεις ή λογαριασμούς επικούρησης και εφάπαξ. Παράλληλα επέμεινε στη σταδιακή αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών με στόχο τον περιορισμό των δαπανών, κάτι με το οποίο διαφωνεί κυρίως το ΔΝΤ, ενώ διευκρίνισε ότι "δεν πρόκειται να υπάρξουν μειώσεις των συντάξεων αν δεν υπάρξει συνολική ασφαλιστική μεταρρύθμιση που θα οδηγεί σε ένα δίκαιο ασφαλιστικό σύστημα".
Παρά το γεγονός ότι η συζήτηση που πραγματοποιήθηκε είχε γενικότερο πολιτικό χαρακτήρα, οι θεσμοί έδειξαν ιδιαίτερα επιθετικοί ζητώντας περικοπές συντάξεων, ακόμα και στα κατώτερα όρια, ενώ συνολικά τις δύο πλευρές έδειξε να χωρίζει σοβαρή απόσταση σε οργανωτικά, δημοσιονομικά, αλλά και σε ζητήματα παροχών.
Συγκεκριμένα οι δύο πλευρές διαφώνησαν:
* Στον αριθμό των ταμείων που θα προκύψει από την ενοποίηση, με την ελληνική πλευρά να επιμένει στη δημιουργία ενός υπερ-ταμείου στο οποίο θα ενταχθούν ως ξεχωριστός λογαριασμός η επικουρική ασφάλιση και το εφάπαξ προκειμένου να διατηρηθούν και να έχουν διακριτό χαρακτήρα.
* Στο δημοσιονομικό σκέλος οι θεσμοί ζήτησαν στοιχεία όσον αφορά τη μείωση των πόρων του ασφαλιστικού κατά 1% του ΑΕΠ για το 2016, με την πλευρά του υπουργείου Εργασίας να απαντάει ότι αυτό θα περιλαμβάνεται και θα αποτελεί μέρος της μεταρρύθμισης διευκρινίζοντας ότι δεν μπορεί να συζητηθεί ξεχωριστά. Με άλλα λόγια η μείωση κατά 900 εκατ. ευρώ θα είναι αντικείμενο διαπραγμάτευσης του επόμενου διαστήματος, με την ελληνική πλευρά να επιμένει ότι μέρος του δημοσιονομικού κενού μπορεί και πρέπει να καλυφθεί με αύξηση των εισφορών εργοδοτών και εργαζομένων.
Ειδικότερα μια άμεση αύξηση κατά 0,5% στις εισφορές εργοδοτών και εργαζομένων στην επικουρική ασφάλιση υπολογίζεται ότι θα καλύψει 250 εκατ. ευρώ, απομακρύοντας σε έναν βαθμό την εφαρμογή της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος, ενώ μια σταδιακή αύξηση την επόμενη τριετία στις εισφρορές για την κύρια ασφάλιση θα αποτρέψει μικρές ή μεγαλύτερες μειώσεις στις μεσαίες συντάξεις με δεδομένη τη δέσμευση της κυβέρνησης ότι θα προστατευτούν πλήρως οι χαμηλοσυνταξιούχοι.
Η πρόταση για αύξηση των εισφορών δεν συναντάει την κάθετη αντίθεση των θεσμών, που φαίνεται ότι υπό προϋποθέσεις τη συζητούν, ωστόσο έχει προκαλέσει την αντίδραση των εργοδοτικών οργανώσεων, που τουλάχιστον σε αυτή τη φάση επιχειρούν να παρέμβουν στις διαπραγματεύσεις με το επιχείρημα ότι ένα τέτοιο μέτρο θα μειώσει ακόμα περισσότερο την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων. Όμως, από την άλλη πλευρά οι θεσμοί έχουν ζητήσει προβλέψεις για τις επιπτώσεις που θα έχει στα φορολογικά έσοδα και την κατανάλωση τυχόν νέα μείωση των συντάξεων. Αυτό συμβαίνει πρώτη φορά από την εφαρμογή των μνημονιακών προγραμμάτων και του τροϊκανού σχεδίου της εσωτερικής υποτίμησης!
* Οι θεσμοί διαφωνούν ακόμα και με την καταβολή της λεγόμενης εθνικής (ή βασικής, ανάλογα με το μοντέλο που θα υιοθετηθεί) σύνταξης. Συγκεκριμένα ζητούν σύνδεση της εθνικής σύνταξης με εισοδηματικά κριτήρια. Η πλευρά του υπουργείου Εργασίας επέμεινε στην πάγια θέση της, σύμφωνα με την οποία η εθνική σύνταξη (384 ευρώ) να χορηγείται ανεξαρτήτως κριτηρίων (εισοδηματικών ή περιουσιακών) σε όλους, ενώ επιδιώκει τη σύνδεσή της με ρήτρα ανάπτυξης.
