Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Τελικές αποφάσεις δεν πήρε το Eurogroup της Πέμπτης για το τι μέλλει γενέσθαι με την Ελλάδα μετά το τέλος του τρέχοντος Μνημονίου, αφού οι εταίροι θέλουν να διατηρήσουν αμείωτες τις πιέσεις στην Αθήνα για μια «επιτυχή» αξιολόγηση από την τρόικα.
«Επιτυχής» εν προκειμένω σημαίνει να υλοποιηθούν όλα τα προαπαιτούμενα για αυτή τη φάση, ακόμη και εκείνα τα «καυτά» που η ελληνική κυβέρνηση ευελπιστούσε να σπρώξει στο μέλλον. Γι' αυτό και ο πρόεδρος του Eurogroup, Γερούν Ντάισελμπλουμ, δήλωσε ότι η μέρα που... κληρώνει θα είναι η 8η Δεκεμβρίου, οπότε θα συγκληθεί πάλι το συμβούλιο των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης.
Ωστόσο, από τις δηλώσεις του αρμόδιου τρίο - πέραν του Ντάισελμπλουμ, ανήκουν σ' αυτό και ο νέος επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων Πιερ Μοσκοβισί καθώς και ο θησαυροφύλακας του ευρωπαϊκού μηχανισμού στήριξης ESM Κλάους Ρέγκλινγκ- έγινε σαφές ένα πράγμα: Οι εταίροι θάβουν οριστικά τα όνειρα για «καθαρή» έξοδο της Ελλάδας από το Μνημόνιο, ανάλογη με αυτή της Ιρλανδίας και της Πορτογαλίας, και είναι αποφασισμένοι να μην αφήσουν την Αθήνα δίχως επιτήρηση το επόμενο διάστημα -τουλάχιστον για ένα χρόνο ακόμη.
Η κυρίαρχη αντίληψη στην Εσπερία είναι, πρώτον, ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να σταθεί χωρίς δίχτυ ασφαλείας στην έξοδό της στις αγορές, όπως φάνηκε από την αντίδρασή τους, μόλις ο πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς ανακοίνωσε ότι θα διώξει πρόωρα το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, και, δεύτερον ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν είναι αξιόπιστη, δεν τιμά τις δεσμεύσεις της, όπως φαίνεται και από τις συνεχείς καθυστερήσεις στις αξιολογήσεις της πορείας του προγράμματος από την τρόικα.
Παρά τους μονότονους επαίνους που ακούει ο Σαμαράς μπροστά στις κάμερες από τους υψηλούς συνομιλητές του, την καγκελάριο Μέρκελ, τον νέο πρόεδρο της Κομισιόν Γιούνκερ κ.λπ., όλοι κάνουν τις συγκρίσεις με την Ιρλανδία και την Πορτογαλία, ακόμη και με την Κύπρο, και τον δικό τους πιο «αξιόπιστο» τρόπο υλοποίησης των συμφωνηθέντων.
Γι' αυτό και το τελευταίο Eurogroup φάνηκε να προκρίνει την πιο δεσμευτική εκδοχή μεταμνημονιακού Μνημονίου από τα -αδοκίμαστα ακόμη- εργαλεία που έχει στη διάθεσή του ο μηχανισμός στήριξης ESM. Αυτή η προληπτική γραμμή πίστωσης (ECCL), που θα τεθεί στη διάθεση της Ελλάδας στην περίπτωση που τη ζορίσουν οι αγορές, θα συνοδεύεται από προϋποθέσεις που θα πρέπει να τηρηθούν βρέξει - χιονίσει, ώστε να διατηρηθεί αμείωτη η «μεταρρυθμιστική πίεση», όπως δεν κουράζονται να λένε οι Γερμανοί και όχι μόνο.
Αν και τίποτε δεν έχει κριθεί οριστικά -μένει να συζητηθούν οι «τεχνικές λεπτομέρειες», δήλωσε τις προάλλες ο Ντάισελμπλουμ, και όπως πάντα στις λεπτομέρειες κρύβεται ο διάβολος- φαίνεται ότι στην επόμενη συμφωνία θα είναι μέσα και το ΔΝΤ. Αυτό ξέρουν, αυτό εμπιστεύονται οι Ευρωπαίοι, ακόμη κι αν έχει παραδεχτεί επανειλημμένα τα λάθη που έκανε με το ελληνικό πρόγραμμα, μεταξύ πολλών άλλων.
Εάν το ΔΝΤ παραμείνει, είτε με τον σημερινό του ρόλο είτε ως... τεχνικός σύμβουλος, τουλάχιστον το Βερολίνο πιστεύει ότι θα έχει το κεφάλι του ήσυχο και σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, αλλά και όσον αφορά το κοινοβούλιό του.
Στις ελληνικές καλένδες η ελάφρυνση του χρέους
Σημειώνεται, άλλωστε, ότι εκεί που... ενοχλούσε το ΔΝΤ τους Ευρωπαίους, αμφισβητώντας συνεχώς τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους και ζητώντας ουσιαστικά την ελάφρυνσή του με κάποιου είδους κούρεμα -αποκλειστικά στα δάνεια που έδωσαν τα κράτη μέλη της Ευρωζώνης κι όχι το ίδιο-, σταμάτησε το τελευταίο διάστημα να κάνει πολλή φασαρία.
Την ίδια ώρα, τόσο η ελληνική κυβέρνηση, όσο και αρμόδιοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, όπως ο Ρέγκλινγκ, επιμένουν ότι το χρέος είναι βιώσιμο, οπότε η πίεση για ελάφρυνση μειώνεται συνεχώς και το ραντεβού για τη σχετική συζήτηση αναβάλλεται από μήνα σε μήνα κι από Eurogroup σε Eurogroup. Δεν πρέπει να θεωρηθεί τυχαία η... διαρροή στο πρακτορείο Reuters την περασμένη εβδομάδα ότι «έχει αλλάξει η πραγματικότητα στην ελληνική οικονομία, οπότε δεν έχει νόημα να πει κανείς ότι το ελληνικό χρέος δεν είναι βιώσιμο».
Και τώρα τι γίνεται; Η ελληνική κυβέρνηση θα υποχρεωθεί αμέσως να ανοίξει τα καυτά μέτωπα που ήθελε να κρατά κλειστά και να κάνει τα «περισσότερα», που της ζήτησε στο Eurogroup ο Ντάισελμπλουμ, ώστε να στρώσει τον δρόμο για την επιστροφή της τρόικας στην Αθήνα το ταχύτερο δυνατόν. Ως πιθανή, αλλά όχι κλεισμένη, ημερομηνία ανέφερε τις προάλλες ο Μοσκοβισί τη 14η Νοεμβρίου. Μετά βλέπουμε...