Ένα μικρό θαύμα συντελείται καθημερινά σ' ένα σχολείο, όπου πέρυσι το ποσοστό επιτυχίας στις Πανελλαδικές εξετάσεις ήταν 100%! Ένα θαύμα με πρωταγωνιστές νεαρούς κρατούμενους και τους δασκάλους τους, που έχουν καταφέρει να μετατρέψουν την εκπαίδευση σε όχημα διαφυγής κι έχουν ανοίξει το τεράστιο παράθυρο της γνώσης, πίσω από το οποίο τα κάγκελα της φυλακής γίνονται αόρατα.
Ο λόγος για το σχολείο που λειτουργεί στο Ειδικό Κατάστημα Κράτησης Νέων Αυλώνα (ΕΚΚΝΑ), εντός του οποίου μας "ξεναγεί" μέσω της συζήτησης ο διευθυντής του και "ψυχή" του εγχειρήματος από το 2000, οπότε άρχισε να λειτουργεί, Πέτρος Δαμιανός.
Πρόκειται για μια κανονική σχολική μονάδα που περιλαμβάνει Δημοτικό, Γυμνάσιο και Λύκειο, όπου το 80% των νεαρών παραβατών (περίπου 200 άτομα) λαμβάνει κάποιου είδους εκπαίδευση, όταν πανελλαδικά το αντίστοιχο ποσοστό για τους κρατούμενους στις υπόλοιπες φυλακές δεν ξεπερνά το 7% - 8%.
Όσο για τους μαθητές του σχολείου, αυτοί είναι ψηφίδες ενός πολυπολιτισμικού μωσαϊκού, στο οποίο συμμετέχουν σε ποσοστό 50% Έλληνες μαθητές και 50% αλλοδαποί από είκοσι διαφορετικές εθνικότητες, οι οποίοι καθημερινά παρακολουθούν τα μαθήματα ακριβώς όπως στα υπόλοιπα σχολεία.
Μεγάλο εργαλείο στα χέρια των εκπαιδευτικών ωστόσο, όπως λέει ο Π. Δαμιανός, είναι τα προαιρετικά προγράμματα (πολιτιστικά, αγωγή υγείας, περιβαλλοντικά κ.ά.). Κάθε χρόνο "τρέχουν" στον Αυλώνα περί τα 17 τέτοια προγράμματα από τους ίδιους τους καθηγητές, όταν στα υπόλοιπα σχολεία οι αντίστοιχες δράσεις δεν ξεπερνούν τις δυο - τρεις. "Έχουμε πολλά γιατί θέλουμε να περιλάβουμε και τους πιο δύσκολους μαθητές. Διαλέγουν την ομάδα της ψυχής τους, ανακατεύονται οι πληθυσμοί και οι κουλτούρες κι αρχίζουν να βγάζουν την ομορφιά τους" εξηγεί ο διευθυντής του σχολείου.
Στους άμεσους στόχους αυτή τη στιγμή βρίσκονται η δημιουργία επιτελικού φορέα στο υπουργείο Παιδείας για τη εκπαίδευση στις φυλακές και η ίδρυση μέσα σε κάθε φυλακή μιας ενιαίας διοίκησης για όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης.
Γιατί όμως να εκπαιδεύονται οι κρατούμενοι; Σύμφωνα με στοιχεία του Π. Δαμιανού από τη Νορβηγία, για κάθε ένα ευρώ που επενδύεται στην εκπαίδευση των κρατουμένων επιστρέφουν στην κοινωνία 17 ευρώ. Και μπορεί αυτό να είναι ένα μετρήσιμο αποτέλεσμα, όμως για τον διευθυντή του σχολείου υπάρχει κάτι πιο σημαντικό: "Αυτοί που είναι στην εκπαίδευση, πώς να το πω, γλυκαίνει η ψυχούλα τους. Αυτό είναι το κέρδος"...
