Η προκαταρκτική έκθεση που δόθηκε στη δημοσιότητα από το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών ως πρώτη εκτίμηση των αιτιών που οδήγησαν στο σιδηροδρομικό δυστύχημα αναφέρουν την ταχύτητα που είχε αναπτύξει η αμαξοστοιχία, η οποία μάλιστα, σύμφωνα με τον ταχογράφο του τρένου, έφθανε στα 140,3 και 144,3 km/h, όταν στο συγκεκριμένο σημείο του σιδηροδρομικού δικτύου θα έπρεπε το τρένο να έχει ρίξει την ταχύτητα στα 60 km/h.
“Η επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψιν τα διαθέσιμα στοιχεία και με την επιφύλαξη των επιπλέον στοιχείων που θα προκύψουν όσον αφορά την έκταση και το μέγεθος των ζημιών, εκτιμά ότι το αίτιο της εκτροχίασης της αμαξοστοιχίας 58 της 13/05/2017, είναι η ταχύτητα που είχε αναπτύξει. Με βάση την επίσημη ανάλυση των στοιχείων του ταχογράφου (Τeloc) που έγινε από την ΤΡΑΙΝΟΣΕ, κατά την ώρα της εκτροχίασης η ταχύτητά της ήταν 144,343 km/h, ενώ η επιτρεπόμενη ταχύτητα διέλευσης από την 1η γραμμή (παρακαμπτήριος) του Σ.Σ. Άδενδρου ήταν 60 km/h. Από τα στοιχεία αυτά δεν φαίνεται να έχει γίνει εφαρμογή πέδης» αναφέρουν χαρακτηριστικά οι τρεις εμπειρογνώμονες στην προκαταρκτική τους έκθεση.
Σημειώνουν, επίσης, ότι «ενδεχόμενα ερωτήματα, που σχετίζονται με την αντοχή της σιδηροτροχιάς και έχουν επίσης σχέση με τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά της θραύσης, θα απαντηθούν μετά το πόρισμα του Εργαστηριακού Ελέγχου του δείγματος της σιδηροτροχιάς (από πιστοποιημένο πανεπιστημιακό εργαστήριο). Οι εμπειρογνώμονες καταλήγουν ότι θα πρέπει να εξεταστούν μέτρα που θα απέτρεπαν ή θα μείωναν δραστικά την υπέρβαση του εκάστοτε ορίου ταχύτητας στο σημείο, το διάστημα αυτό που η κατάσταση του δικτύου κρίνεται «ορθή μεν κανονιστικά, αλλά επιβαρυμένη λειτουργικά».
Εντύπωση πάντως προκαλεί το ότι οι τρεις τραυματίες από το δυστύχημα που νοσηλεύονται σε νοσοκομείο της Θεσσαλονίκης και είναι μέλη του προσωπικού της αμαξοστοιχίας δεν έθιξαν καθόλου το θέμα της ταχύτητας. Αντίθετα ανέφεραν κάποιες «μικρές ανωμαλίες στο τροχαίο υλικό», «κάποια μικρά προβλήματα με τις εσωτερικές πόρτες» και ότι την ώρα του εκτροχιασμού συζητούσαν την καταγραφή των επισκευών στο επισκευολόγιο.