* To 50 % των δημοσιογραφικών πληροφοριών που παράγονται στην Ισπανία προέρχεται από ανεξάρτητους επαγγελματίες, δηλαδή από δημοσιογράφους χωρίς εξαρτημένη εργασία σε κάποιο συγκεκριμένο ΜΜΕ.
* Στην Ιταλία, ο αριθμός των ελεύθερων επαγγελματιών μεταξύ των δημοσιογράφων έχει αυξηθεί κατά 750% τα τελευταία 20 χρόνια. Το 2014 οι 7 στους 10 ελεύθερους επαγγελματίες δημοσιογράφους δήλωσαν ετήσιο εισόδημα ίσο ή χαμηλότερο από 10.000 ευρώ.
* Στη Γαλλία και τη Γερμανία το 60 % των δημοσιογράφων είναι ελεύθεροι επαγγελματίες.
* Στην Ιρλανδία πλήττονται από την καθίζηση των διαφημιστικών εσόδων λόγω της οικονομικής κρίσης.
* Στην Ελλάδα η κατάσταση είναι ακόμη χειρότερη, καθώς το 50% των δημοσιογράφων έχει χάσει τη δουλειά του.
* Στην Πορτογαλία υπήρξαν σημαντικές μειώσεις θέσεων εργασίας τόσο στη σύνταξη όσο και στις εξωτερικές αναθέσεις.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η δυσπραγία της βιομηχανίας των μέσων ενημέρωσης είναι εντυπωσιακή σε όλες τις χώρες. Προέρχονται από την Asociación de la Ρrensa de Madrid και αφορούν τις συνθήκες εργασίας των δημοσιογράφων στην Ευρώπη της οικονομικής ύφεσης: οι αίθουσες σύνταξης αποψιλώνονται, οι δημοσιογράφοι είναι κακοπληρωμένοι και εργάζονται ως ελεύθεροι επαγγελματίες (free lancers - ελληνιστί με Δελτίο Παροχής Υπηρεσιών ή «με το κομμάτι»), που σημαίνει ότι δεν έχουν τις εγγυήσεις των συμβάσεων πλήρους απασχόλησης. Αυτό σημαίνει ότι όχι μόνο δεν έχουν τα μέσα για τη διεξαγωγή ερευνών, αλλά και ότι βρίσκονται εκτός της νομικής προστασίας των οργανισμών Τύπου, καθώς απασχολούνται ως εξωτερικοί συνεργάτες ή ελεύθεροι επαγγελματίες.
Η ομάδα της Αριστεράς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο GUE/NGL διοργανώνει συνέδριο στις 7 Απριλίου με εκπροσώπους από χώρες που κλυδωνίζονται από την οικονομική κρίση: Ελλάδα, Ισπανία, Πορτογαλία, Γαλλία και Ιταλία. Το συνέδριο αποσκοπεί στη διερεύνηση των παραγόντων της κρίσης της δημοσιογραφίας σήμερα, εντοπίζοντας τα διαφορετικά χαρακτηριστικά που παίρνει σε κάθε χώρα, αλλά και τις επιπτώσεις της κρίσης της δημοσιογραφίας στη Δημοκρατία.
Είναι το Διαδίκτυο μια πρόκληση για τα παραδοσιακά Μέσα Ενημέρωσης ή είναι ευκαιρία για τη δημιουργία νέων κοινών; Είναι το κοινό λιγότερο διατεθημένο να αγοράζει εφημερίδες λόγω της ανάπτυξης του Ιnternet ή μήπως έχει άλλες ανάγκες, στις οποίες η δημοσιογραφία οφείλει να απαντήσει; Σε ποιο βαθμό οι επισφαλείς συνθήκες εργασίας των δημοσιογράφων και η έλλειψη προστασίας τους από εκδοτικά συγκροτήματα υπονομεύουν την ελευθερία της έκφρασης;
Σύμφωνα με την ευρωομάδα της Αριστεράς, η ελευθερία της έκφρασης βρίσκεται υπό απειλή στην Ε.Ε., καθώς η βιομηχανία των ΜΜΕ αγωνίζεται να ανακάμψει από την οικονομική κρίση και αντιμετωπίζει δυσκολίες να βρει τρόπους να παραμείνει οικονομικά βιώσιμη, σε μια περίοδο που ο κλάδος βιώνει δραματικούς μετασχηματισμούς. Σήμερα, παλιές ασθένειες, όπως η λογοκρισία ή η άμεση παρέμβαση στην ελευθερία του Τύπου, δεν εντοπίζονται, όμως βιώνουμε έναν «οικονομικό ζουρλομανδύα», ο οποίος επιβαρύνει αφόρητα την είδηση ήδη από το αρχικό στάδιο παραγωγής της. Αν και λιγότερο ορατή, αυτή η μορφή σιωπηρής λογοκρισίας εμποδίζει την πρόσβαση των πολιτών της Ευρώπης στην ενημέρωση και συγχρόνως αποδυναμώνει το βασικό δημοκρατικό τους όπλο για την υποχρέωση λογοδοσίας των ισχυρών, δηλαδή τον ποιοτικό, εναλλακτικό Τύπο.
ΑΓΓΕΛΑ ΝΤΑΡΖΑΝΟΥ
