Το Παγκόσμιο Κύπελλο 2026, που θα διεξαχθεί από τις 11 Ιουνίου έως τις 19 Ιουλίου, θα γράψει ιστορία καθώς για πρώτη φορά θα φιλοξενηθεί από τρεις χώρες: τις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά και το Μεξικό.
Η 23η διοργάνωση του θεσμού θα απλωθεί σε 16 πόλεις και θα περιλαμβάνει δεκάδες αναμετρήσεις υψηλού επιπέδου, με τους προημιτελικούς, τους ημιτελικούς και τον τελικό να διεξάγονται στις ΗΠΑ. Ο Καναδάς και το Μεξικό θα φιλοξενήσουν από δέκα αγώνες η καθεμία, συμμετέχοντας ενεργά στη μεγαλύτερη ποδοσφαιρική γιορτή του πλανήτη.
Παράλληλα, το ενδιαφέρον στρέφεται και στις σημαντικές αλλαγές στους κανονισμούς του παιχνιδιού, οι οποίες θα εφαρμοστούν κατά τη διάρκεια της διοργάνωσης και αναμένεται να επηρεάσουν συνολικά το παγκόσμιο ποδόσφαιρο από την επόμενη αγωνιστική περίοδο.
Λίγες ημέρες πριν από τη σέντρα, η Διεθνής Επιτροπή Ποδοσφαιρικών Κανόνων (IFAB) ανακοίνωσε σειρά νέων ρυθμίσεων που αφορούν τη λειτουργία του VAR, τη διαχείριση των καθυστερήσεων, τις αλλαγές παικτών, τη συμπεριφορά εντός αγωνιστικού χώρου, αλλά και την αξιοποίηση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης.
Οι νέοι έξι κανονισμοί
Μία από τις πιο εντυπωσιακές αλλαγές αφορά την απαγόρευση στους παίκτες να καλύπτουν το στόμα τους κατά τη διάρκεια αντιπαράθεσης με αντίπαλο. Όποιος ποδοσφαιριστής καλύψει το στόμα του με το χέρι, το μπράτσο ή τη φανέλα του σε τέτοια συνθήκη, μπορεί να τιμωρηθεί με κόκκινη κάρτα.
Ο κανόνας θεσπίζεται με στόχο να αποτραπεί η απόκρυψη πιθανών ρατσιστικών σχολίων, μετά και από πρόσφατα περιστατικά που προκάλεσαν συζητήσεις στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο. Εφόσον η συνομιλία είναι φιλική, οι παίκτες θα μπορούν να το κάνουν, όμως σε περίπτωση έντασης ή αντιπαράθεσης ο διαιτητής θα έχει δικαίωμα να παρέμβει αυστηρά.
Αλλαγές έρχονται και στη λειτουργία του VAR, το οποίο θα μπορεί πλέον να επανεξετάζει περισσότερες διαιτητικές αποφάσεις. Μεταξύ άλλων, θα μπορεί να παρεμβαίνει όταν έχει δοθεί λανθασμένα κόρνερ, εφόσον αυτό δεν καθυστερεί την επανέναρξη του αγώνα, αλλά και σε περιπτώσεις επιθετικού φάουλ πριν από την εξέλιξη μιας φάσης που οδηγεί σε γκολ, πέναλτι, κόρνερ ή φάουλ.
Το VAR θα έχει επίσης τη δυνατότητα να ελέγχει περιπτώσεις στις οποίες δίνεται κόκκινη κάρτα ως συνέπεια λανθασμένης δεύτερης κίτρινης, καθώς και περιπτώσεις στις οποίες παίκτης τιμωρείται με κάρτα για παράβαση που έκανε άλλος ποδοσφαιριστής.
Νέος κανονισμός προβλέπεται και για τις αλλαγές. Οι παίκτες που αντικαθίστανται θα έχουν στη διάθεσή τους 10 δευτερόλεπτα για να αποχωρήσουν από τον αγωνιστικό χώρο από το πλησιέστερο σημείο. Αν δεν το κάνουν, ο παίκτης που πρόκειται να περάσει στο παιχνίδι θα πρέπει να περιμένει τουλάχιστον ένα λεπτό και την επόμενη διακοπή, αφήνοντας την ομάδα του προσωρινά με 10 παίκτες.
Αυστηρότερο πλαίσιο μπαίνει και στις καθυστερήσεις σε πλάγιο και άουτ. Αν ο διαιτητής θεωρήσει ότι ένας παίκτης καθυστερεί σκόπιμα, θα ξεκινά αντίστροφη μέτρηση πέντε δευτερολέπτων. Αν η μπάλα δεν μπει στο παιχνίδι εγκαίρως, η κατοχή θα αλλάζει. Σε περίπτωση πλαγίου, θα δίνεται πλάγιο στην αντίπαλη ομάδα, ενώ σε περίπτωση άουτ θα δίνεται κόρνερ.
Αλλαγές υπάρχουν και για τους τραυματισμούς. Ποδοσφαιριστής που δέχεται ιατρική περίθαλψη από το ιατρικό επιτελείο θα πρέπει να αποχωρεί από τον αγωνιστικό χώρο για ένα λεπτό. Εξαιρέσεις θα ισχύουν για τραυματισμούς τερματοφυλάκων, σοβαρούς τραυματισμούς και συγκρούσεις.
Παράλληλα, μπαίνει τέλος στα τακτικά «time out» όταν τραυματίζεται ένας τερματοφύλακας. Οι παίκτες δεν θα μπορούν να πηγαίνουν στην άκρη του γηπέδου για οδηγίες από τους προπονητές τους και θα πρέπει να παραμένουν στις θέσεις τους, χωρίς πάντως να προβλέπονται πειθαρχικές κυρώσεις για παραβίαση του κανόνα.
Αυστηρή θα είναι και η αντιμετώπιση παικτών που αποχωρούν από τον αγωνιστικό χώρο ως ένδειξη διαμαρτυρίας για απόφαση διαιτητή. Σε τέτοια περίπτωση θα προβλέπεται κόκκινη κάρτα, ενώ το ίδιο θα ισχύει και για μέλη του τεχνικού επιτελείου που προτρέπουν τους παίκτες να εγκαταλείψουν το γήπεδο.
Λόγω των υψηλών θερμοκρασιών στις χώρες που φιλοξενούν το τουρνουά, θα υπάρχουν και cooling breaks διάρκειας τριών λεπτών σε κάθε ημίχρονο, περίπου στο 22ο λεπτό, ώστε οι ποδοσφαιριστές να δροσίζονται.
Σημαντικό ρόλο στο Μουντιάλ 2026 θα έχει και η τεχνητή νοημοσύνη. Η FIFA έχει ανακοινώσει συνεργασία με τη Lenovo, με στόχο την απλοποίηση της λειτουργίας του VAR μέσω ψηφιακών avatar και προηγμένων συστημάτων ανάλυσης.
Οι ποδοσφαιριστές θα σκαναριστούν ώστε να δημιουργηθούν λεπτομερή τρισδιάστατα μοντέλα του σώματός τους, τα οποία θα αξιοποιηθούν στο ημιαυτόματο σύστημα οφσάιντ. Με αυτόν τον τρόπο, το σύστημα θα μπορεί να καταγράφει με μεγαλύτερη ακρίβεια τις κινήσεις των παικτών, περιορίζοντας τα λάθη και μειώνοντας τον χρόνο ελέγχου των φάσεων.
Στη διοργάνωση θα κάνει ντεμπούτο και η πλατφόρμα Football AI Pro, ένα ψηφιακό εργαλείο για την ανίχνευση παικτών και ομάδων, την ανάλυση δεδομένων και τη μελέτη της τακτικής πριν και μετά τους αγώνες.
Οι τηλεθεατές θα έχουν επίσης πρόσβαση σε πλάνα από την κάμερα σώματος του διαιτητή, με εικόνα που θα σταθεροποιείται μέσω ειδικού λογισμικού βασισμένου σε AI. Παράλληλα, η τεχνητή νοημοσύνη θα αξιοποιηθεί και στον τομέα της ασφάλειας, με τη χρήση ρομποτικών σκύλων για την επιτήρηση εξωτερικών ζωνών γύρω από τα στάδια.
Το Μουντιάλ 2026 θα είναι το μεγαλύτερο στην ιστορία, καθώς για πρώτη φορά θα συμμετάσχουν 48 εθνικές ομάδες, οι οποίες θα χωριστούν σε 12 ομίλους. Στα προηγούμενα Παγκόσμια Κύπελλα συμμετείχαν 32 ομάδες, χωρισμένες σε 8 ομίλους.
Στην επόμενη φάση θα προκρίνονται οι δύο πρώτες ομάδες κάθε ομίλου, καθώς και οι 8 καλύτερες τρίτες, με το νέο format να διευρύνει σημαντικά τη διοργάνωση και να αυξάνει τον αριθμό των ομάδων που θα διεκδικήσουν θέση στα νοκ άουτ.
