ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΑΡΓΥΡΗ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟ
Η Ευρώπη δεν αποτελεί πλέον για τον Νότο την καλή νεράιδα της ευημερίας, αλλά την κακιά μητριά της λιτότητας, που μπορεί να καταπολεμηθεί με την ενότητα και τις προτάσεις της Αριστεράς και του δημοκρατικού και προοδευτικού κόσμου, υπογραμμίζει στην «Αυγή» ο Γιοζέπ Μπορέλ, ο πρώην πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και πρώην γενικός γραμματέας του ισπανικού Σοσιαλιστικού Κόμματος PSOE. Ο Γ. Μπορέλ ήταν υπουργός Δημοσίων Έργων και υφυπουργός Οικονομικών των κυβερνήσεων του Γκονζάλεθ και διαδέχθηκε τον Χοακίν Αλμούνια στη θέση του γ.γ. του Σοσιαλιστικού Κόμματος. Το 2004 εξελέγη πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ενώ σήμερα έχει αναλάβει την προεδρία του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου της Φλωρεντίας. Πρόσφατα συναντήθηκε με τον Αλ. Τσίπρα, κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του τελευταίου στη Μαδρίτη.
* Η τελευταία δημοσκόπηση της Gallup έδειξε ότι έχει κλονιστεί η εμπιστοσύνη των πολιτών έξι μεγάλων ευρωπαϊκών χωρών προς την Ε.Ε. Στη Νότιο Ευρώπη και κυρίως στην Ελλάδα, την Ισπανία και την Πορτογαλία, η Ευρώπη δεν φαίνεται να διασφαλίζει τη δημοκρατία και την ευημερία, όπως την εποχή της κατάρρευσης των δικτατοριών…
Μέχρι την έκρηξη της οικονομικής κρίσης, η Ε.Ε. εμφανιζόταν στην Ισπανία σαν την καλή νεράιδα που μοίραζε χρήματα, βοήθεια και χρηματοδοτούσε τη δημιουργία υποδομών. Είχαμε δει την καλή πλευρά της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Μιας Ευρώπης που εμφανιζόταν με τεράστια ικανότητα ενσωμάτωσης. Σήμερα η Ευρώπη εμφανίζεται σαν μια κακιά μητριά που επιβάλλει την τάξη. Δεν είναι πλέον η καλή νεράιδα που βοηθάει και στηρίζει, αλλά μια κακιά μητριά που επιβάλλει άσχημα και σκληρά μέτρα. Το γεγονός αυτό αλλάζει τον τρόπο που αντιμετωπίζουν την Ευρώπη οι πολίτες. Δεν την βλέπουν σαν θετικό στοιχείο και αρκετοί αρχίζουν να σκέφτονται ότι θα ήταν καλύτερα να είσαι έξω παρά μέσα.
* Η μετατροπή της Ευρώπης σε κακιά μητριά ήταν απαραίτητη ή μπορούσε να ακολουθήσει άλλο δρόμο;
Από ό,τι φαίνεται, τα μέτρα που υιοθετήθηκαν για να βγούμε από την κρίση δεν ήταν τα κατάλληλα. Ορισμένα μέτρα επιδείνωσαν την κρίση αντί να την επιλύσουν. Σήμερα έφθασε να το αναγνωρίζει για την περίπτωση της Ελλάδας ακόμη και το ίδιο το ΔΝΤ. Στην περίπτωση της Ισπανίας, υιοθετήθηκαν περιοριστικά μέτρα με μεγάλη ταχύτητα, με αποτέλεσμα να οδηγήσουν σε φαύλο κύκλο ύφεσης και ανεργίας που αυτοτροφοδοτείται. Οι περικοπές οδηγούν σε ύφεση και η ύφεση σε νέες περικοπές. Είναι εμφανές ότι δεν έδωσαν τη σωστή απάντηση στην κρίση.
* Υπάρχουν οι δυνατότητες για αλλαγή πολιτικής; Στη Νότιο Ευρώπη αυξάνεται η διαμαρτυρία, καταστρέφεται το κοινωνικό κράτος και κατακερματίζονται οι κοινωνίες…
Το πρόβλημα είναι ότι το κοινωνικό κράτος θα πρέπει να χρηματοδοτηθεί. Δεν μπορούμε να ζητάμε να χρηματοδοτείται με ελλείμματα και χρέη το κοινωνικό κράτος. Πρέπει να σταματήσουμε να παίζουμε τους καλούς και του καλούς. Η Νότιος Ευρώπη δεν μπορεί να θέλει να έχει το κοινωνικό κράτος της Βορείου Ευρώπης χωρίς να έχουμε έσοδα ανάλογα με των χωρών του ευρωπαϊκού Βορρά. Στην Ισπανία η φορολογική πίεση φθάνει στο 30% του ΑΕΠ, ενώ στη Σουηδία φθάνει στο 50% του ΑΕΠ. Στη Νότιο Ευρώπη υπάρχει επίσης και τεράστιο ποσοστό φοροδιαφυγής. Πρέπει να επιλύσουμε το πρόβλημα των ελλειμμάτων και των χρεών. Σήμερα πληρώνουμε τα λάθη που κάναμε και τα λάθη της πολιτικής που μας επιβάλλουν, πολλές φορές από τον πανικό που δημιουργούν οι χρηματοοικονομικές αγορές. Οι απαντήσεις δόθηκαν με άξονα τον πανικό και τον φόβο της αντίδρασης των χρηματοοικονομικών αγορών. Από τη στιγμή που δεν έχουμε μια Κεντρική Τράπεζα που να μπορεί να αντιμετωπίζει τις κερδοσκοπικές κινήσεις των αγορών, προσπάθησαν να επιλύσουν το πρόβλημα με δραστικές περικοπές στους προϋπολογισμούς, για να κερδίσουν την εμπιστοσύνη των αγορών, αντί να αντιμετωπίσουν την κερδοσκοπία των αγορών. Κυρίως γιατί δεν είχαμε προβλέψει τα κατάλληλα εργαλεία.
* Τι εργαλεία χρειαζόμαστε όμως για να επιστρέψουμε σε τροχιά ανάπτυξης και αύξησης της απασχόλησης;
Η Νότιος Ευρώπη και κυρίως η Ελλάδα χρειάζονται τεράστια βοήθεια για να ενεργοποιήσουν και να κάνουν πιο δυναμικές τις οικονομίες τους. Οι περικοπές και οι νέες περικοπές το μόνο που κάνουν είναι να περιορίζουν την οικονομική δραστηριότητα, να αυξάνουν τα χρέη και να απαιτούν νέες αναδιαρθρώσεις. Η Νότιος Ευρώπη ή η Ελλάδα δεν μπορούν να βγουν μόνες του από την κρίση. Σήμερα φαίνεται ότι κάτι αρχίζουν να καταλαβαίνουν βλέποντας την ανεργία των νέων να εκτινάσσεται σε δυσθεώρητα επίπεδα. Η ανεργία και κυρίως αυτή των νέων αποτελούν βόμβες στα θεμέλια της Ευρώπης. Σήμερα ακόμη και η Μέρκελ άρχισε να εμφανίζεται ανήσυχη. Αντιμετωπίζω με σκεπτικισμό όμως αυτές τις πιθανές αλλαγές πολιτικής, γιατί το έχουμε ακούσει αρκετές φορές μέχρι σήμερα. Η εκτίμηση ότι θα λυθούν τα προβλήματα μειώνοντας τα ελλείμματα κάτω από το 3% του ΑΕΠ αποτέλεσε τεράστιο δογματικό λάθος, που προέρχεται από λανθασμένη ιδεολογική τοποθέτηση.
* Υπάρχουν οι προϋποθέσεις για τη διαμόρφωση συμμαχιών που να ανατρέψουν αυτή την πολιτική που εφαρμόζεται;
Θα έπρεπε να υπάρξει μια συμμαχία των προοδευτικών δυνάμεων. Πριν από λίγες ημέρες ήταν στην Ισπανία ο ηγέτης του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξης Τσίπρας, και υπήρξε κάποιος διάλογος με το Σοσιαλιστικό Κόμμα. Οι ισορροπίες δυνάμεων όμως στην Ευρώπη είναι πολύ αρνητικές για τις δυνάμεις της Αριστεράς. Θα πρέπει να περιμένουμε να δούμε τι θα γίνει με τις γερμανικές εκλογές. Οι ευρωεκλογές που θα πραγματοποιηθούν το 2014 θα μπορούσαν να αποτελέσουν μεγάλη ευκαιρία για να παρουσιαστεί η Αριστερά ενωμένη, με εναλλακτικές προτάσεις απέναντι στη λιτότητα. Θα ήταν μεγάλη ευκαιρία για όσους σαν εμάς πιστεύουμε στη δημοκρατία. Δεν είμαι όμως πολύ σίγουρος ότι θα γίνει κάτι τέτοιο.
* Αναφέρεστε στην Αριστερά συμπεριλαμβάνοντας τις δυνάμεις της σοσιαλδημοκρατίας, τη ριζοσπαστική Αριστερά, τους πράσινους και τις υπόλοιπες προοδευτικές δυνάμεις;
Ασφαλώς. Πρέπει να δείξουμε ότι είμαστε ικανοί να διαμορφώσουμε ένα κοινό πλαίσιο. Πρέπει να βρεθεί ισορροπία ανάμεσα στις επιμέρους θέσεις του καθενός και να εμφανιστεί συνολική εναλλακτική πρόταση. Υπάρχουν πολλά πράγματα που μας ενώνουν. Η επίσκεψη του Αλ. Τσίπρα στην Ισπανία έδειξε ότι μπορούμε να προχωρήσουμε σε αυτόν τον δρόμο. Φοβάμαι ότι εάν δεν το καταφέρουν οι αριστερές, δημοκρατικές και προοδευτικές δυνάμεις, θα έχουμε μια απάντηση από τις συντηρητικές και αντιευρωπαϊκές δυνάμεις.
