Το ξεπούλημα των ομολόγων (κρατικών και ιδιωτικών) στις διεθνείς αγορές το τελευταίο δεκαπενθήμερο και η συνακόλουθη πτώση της αξίας τους, η πολύ μεγάλη άνοδος της τιμής του χρυσού αλλά και η ηθελημένη ως έναν βαθμό διολίσθηση του δολαρίου κατά περίπου 16% έναντι του ευρώ το τελευταίο εξάμηνο, υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ, προοιωνίζονται μια νέα μεγάλη κρίση για την αμερικανική και ίσως ευρύτερα τη δυτική οικονομία.
Παρά τις κραυγές πολλών Αμερικανών οικονομολόγων πριν από την εκλογή Τραμπ ότι η πολιτική του θα συνθλίψει το ευρώ και τις εξαγωγές των ευρωπαϊκών αλλά και των άλλων χωρών, όπως η Κίνα, προς τις ΗΠΑ, τα αποτελέσματα είναι αντίθετα του αναμενόμενου. Μάλιστα, η πίεση του Αμερικανού Προέδρου για περαιτέρω μείωση των επιτοκίων από την ομοσπονδιακή τράπεζα των ΗΠΑ και η διαμάχη του με την ηγεσία της FED ως προς την ταχύτητα αποκλιμάκωσης των επιτοκίων δημιουργούν νέες αβεβαιότητες, οι οποίες μεταφράζονται σε πτώση των ισοτιμιών του δολαρίου και σε μαζικό ξεπούλημα (shell off) αμερικανικών ομολόγων.
Η Bank of America, σε έκθεση που δημοσιεύτηκε στις 20/8/2025, αναθεώρησε την πρόβλεψή της για το δολάριο ΗΠΑ και σύμφωνα με αυτή θα υπάρξει περαιτέρω πτώση και η ισοτιμία ευρώ /δολαρίου, από την περιοχή του 1 προς 1,16, θα φτάσει το 1,2 μέχρι το τέλος του 2025 και το 1,25 μέχρι το τέλος του 2026, δημιουργώντας στασιμοπληθωριστικούς κινδύνους. Για την αμερικανική οικονομία το μείζον θέμα που προκύπτει είναι ότι οι προοπτικές νέας υποχώρησης του δολαρίου υπονομεύουν την ομαλή χρηματοδότηση του τεράστιου αμερικανικού χρέους, και μάλιστα σε επίπεδα χαμηλότερων επιτοκίων. Κάτι που θυμίζει την πολιτική Ερντογάν και μάλλον είναι πολύ δύσκολο να μακροημερεύσει.
Τα κεφάλαια πάνε στον χρυσό
Ο χρυσός έχει εκτοξευθεί κατά 35% από την αρχή του 2025, φτάνοντας τα 3.500 δολάρια ανά ουγγιά. Στο πολύτιμο μέταλλο, το οποίο θεωρείται αξία-καταφύγιο σε συνθήκες κρίσης, ιδιαίτερα δε πληθωρισμού, στρέφονται όχι μόνο οι ιδιώτες επενδυτές αλλά και πολλές εκ των κρατικών κεντρικών τραπεζών παγκοσμίως ξεπουλώντας ομόλογα σε δολάρια και αντικαθιστώντας τα με χρυσό. Σύμφωνα μάλιστα με την κορυφαία αμερικανική επενδυτική τράπεζα Goldman Sachs, η τιμή του χρυσού θα μπορούσε να ξεπεράσει ακόμα και τις 5.000 δολάρια ανά ουγγιά αν οι επιθέσεις του Αμερικανού Προέδρου στην κεντρική ομοσπονδιακή τράπεζα της χώρας συνεχιστούν ως προς την πολιτική των επιτοκίων.
Παλινωδίες και γελοιοποίηση
Οι συνεχείς παλινωδίες του Ντόναλντ Τραμπ τόσο στο μέτωπο της οικονομικής πολιτικής όσο και της γεωπολιτικής έχουν την εξήγησή τους ακριβώς στην πορεία του δολαρίου και στις προοπτικές του, συνεπώς και στις δυνατότητες ομαλής χρηματοδότησης του ογκώδους αμερικανικού δημόσιου χρέους, για την εξυπηρέτηση του οποίου χρειάζεται σχεδόν 1 τρισ. δολάρια ετησίως!
Πέρα από τις παλινωδίες στο εσωτερικό μέτωπο, οι συνεχείς μετατοπίσεις ως προς την εξωτερική οικονομική πολιτική του έχουν οδηγήσει σε σημαντικές ήττες και σε ορισμένες περιπτώσεις σε γελοιοποίηση του Αμερικανού Προέδρου. Πλέον χαρακτηριστική, η περίπτωση της επιβολής δασμών 115% στα κινεζικά προϊόντα, κάτι το οποίο αναιρέθηκε εν μία νυκτί όταν η Κίνα ανακοίνωσε ότι διακόπτει τις εξαγωγές σπάνιων γαιών. Η Κίνα έχει σχεδόν το μονοπώλιο στις σπάνιες γαίες, μιας και ακόμα και τα κοιτάσματα που βρίσκονται εκτός της χώρας, όπως για παράδειγμα στην Τουρκία αλλά και σε περιοχές της Αφρικής, ουσιαστικά τα εκμεταλλεύονται κινεζικές εταιρείες οι οποίες έχουν την απαραίτητη τεχνογνωσία για να εξορύσσουν και να διυλίζουν τη σχετική πρώτη ύλη. Οι σπάνιες γαίες είναι απαραίτητες τόσο στην πολεμική βιομηχανία, παραδείγματος χάρη στην κατασκευή των F-35, όσο και στην κατασκευή ηλεκτρονικών συσκευών, ηλεκτρικών αυτοκινήτων, κινητών τηλεφώνων, βαλλιστικών πυραύλων κ.ά. Η απαγόρευση αυτή ανάγκασε τον Ντόναλντ Tραμπ να καταργήσει μέσα σε μια μέρα τους επιπλέον δασμούς και να επαναφέρει το μεγαλύτερο μέρος τους στο 15%.
Από την άλλη, τα περί συντριβής της Ευρώπης και του ευρώ αποδείχθηκαν μάλλον κούφια λόγια, καθώς μεγάλο μέρος των κεφαλαίων που φεύγουν από το δολάριο κατευθύνονται στο ευρωπαϊκό νόμισμα ή σε νομίσματα τρίτων αναδυόμενων οικονομιών.
Χέρι-χέρι Πούτιν και Κινέζοι
Οι συνεχείς προσπάθειες Τραμπ να πείσει τον Ρώσο Πρόεδρο να μπει τέλος στον πόλεμο της Ουκρανίας ουσιαστικά είχαν ως στόχο, όπως είχαμε σημειώσει και σε παλιότερο άρθρο μας στην ΑΥΓΗ της Κυριακής, να δεσμεύσει τον Πούτιν ως προς τη συνεργασία του με την Κίνα και κυρίως ως προς την πιθανότητα έκδοσης κοινού νομίσματος των BRICS, χωρών οι οποίες κατοικούνται από το 50% του παγκόσμιου πληθυσμού και καλύπτουν το αντίστοιχο ποσοστό σε επίπεδο εμπορικών συναλλαγών.
Οι εξελίξεις ωστόσο αποδεικνύουν ότι δεν έχει αναλάβει καμία παρόμοια δέσμευση ο Ρώσος Πρόεδρος, ο οποίος έδωσε με τον πλέον επίσημο τρόπο το «παρών» στην πρόσφατη παρουσία σαράντα και πλέον ηγετών από όλο τον κόσμο στις εκδηλώσεις για τα 80 χρόνια της αντιφασιστικής νίκης κατά των Γιαπωνέζων που πραγματοποιήθηκαν στο Πεκίνο. Ακόμα χειρότερη εξέλιξη για τις ΗΠΑ ήταν η παρουσία εκεί του Ινδού Προέδρου Μόντι, τον οποίο μέχρι πρόσφατα οι διεθνείς αναλυτές θεωρούσαν προσκείμενο στον Τραμπ. Η εικόνα των εορτασμών, που μεταδόθηκε παγκοσμίως, έδειξε ότι η Κίνα έχει επιτύχει τεράστια συσπείρωση γύρω από την οικονομική της πολιτική και όχι μόνο. Αποτελεί τον βασικό εμπορικό εταίρο της Ρωσίας, η οποία, παρά τις κυρώσεις εναντίον της, έχει σημειώσει τη μεγαλύτερη αύξηση του ΑΕΠ από όλες τις ευρωπαϊκές χώρες και πολύ δύσκολα θα κόψει τον ομφάλιο λώρο με τον διπλανό της γίγαντα, δηλαδή την Κίνα. Η πρόσφατη συμφωνία για τον υπερσιβηρικό αγωγό μεταφοράς αερίου από τη Ρωσία προς την Κίνα αποδεικνύει του λόγου το αληθές και το φρούδο των ελπίδων του Τραμπ. Οι εξελίξεις αυτές αποτελούν ακόμα ένα κομμάτι της παγκόσμιας ανισορροπίας στο οικονομικό μέτωπο και βάσιμα διατυπώνεται η άποψη ότι θα υπονομεύσουν περαιτέρω το δολάριο.
