Όλοι λένε τώρα ότι η Ελλάδα πάει καλά. Τόσο καλά ώστε να «εντυπωσιαστεί» η διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, ώστε να επαινούν την ελληνική κυβέρνηση οι ομόλογοι του Γιάννη Στουρνάρα, ώστε να «βλέπει» την έξοδο από την κρίση ο πρόεδρος του Eurogroup. «Έτσι είναι αν έτσι νομίζετε», λέγεται το έργο που παίζεται αυτό το καλοκαίρι, με τεράστιο σεβασμό στις προεκλογικές αγωνίες της Άνγκελα Μέρκελ. Μόνο που οι αριθμοί και οι πράξεις έχουν την κακή συνήθεια να διαψεύδουν τις δηλώσεις αισιοδοξίας που πληθαίνουν μέρα με τη μέρα: Τα ποσοστά της ύφεσης και της ανεργίας, όπως τα παρουσίασε χτες στις ζοφερές προβλέψεις του το ΙΟΒΕ, αλλά και η μισερή και υπό δρακόντειους όρους εκταμίευση της δόσης, όπως την αποφάσισε προχθές το Eurogroup.
Εν πάση περιπτώσει, μπορεί τη δόση να μην τη δίνουν ολόκληρη οι εταίροι μας και πιστωτές μας -καθώς είναι προφανές ότι δεν εμπιστεύονται την κυβέρνηση της Αθήνας ότι θα προχωρήσει στις μεταρρυθμίσεις, εντός και εκτός εισαγωγικών-, αλλά με τους επαίνους δεν τσιγκουνεύονται.
Εντυπωσιασμοί...
Χθες η Κριστίν Λαγκάρντ εξέφρασε την ικανοποίησή της για την πρόοδο της Ελλάδας, λέγοντας, μάλιστα, ότι είναι «εντυπωσιασμένη» από τις προσπάθειες που έχει καταβάλει η χώρα για τη δημοσιονομική εξυγίανση.
Σε συνέντευξή της στο αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο CNBC, η διευθύντρια του ΔΝΤ υποστήριξε ότι η Ελλάδα βρίσκεται στον δρόμο της ανάκαμψης.
«Όταν βλέπω την Ελλάδα, εντυπωσιάζομαι από τις προσπάθειες που έχει καταβάλει για την αποκατάσταση των δημοσιονομικών της χώρας. Είναι εξαιρετικά πιθανό στα τέλη του 2013 να διαθέτει πρωτογενές πλεόνασμα, γεγονός που αποτελεί ένα καταπληκτικό επίτευγμα», δήλωσε η κ. Λαγκάρντ, χωρίς ωστόσο να περιοριστεί στους επαίνους.
...και προαπαιτούμενα
Όπως όλοι -τρόικα, ΕΚΤ, Βερολίνο, Βρυξέλλες κ.λπ.-, έσπευσε να προσθέσει ότι «χρειάζεται να γίνουν ακόμη πολλά». Πρέπει να γίνουν πολλά, είπε, στον τομέα του φορολογικού συστήματος και του φορολογικού μηχανισμού, πρέπει να «γκαζώσει» το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων, πρέπει να προχωρήσουν οι μεταρρυθμίσεις στο δημόσιο τομέα. Αυτά τα πολλά που πρέπει να γίνουν πλανώνται και ως άφατη απειλή. Ως γνωστόν, το Διοικητικό Συμβούλιο του ΔΝΤ θα συνεδριάσει τον Αύγουστο για να αποφασίσει την εκταμίευση του δικού του μεριδίου στη δόση για την Ελλάδα και η απόφαση δεν είναι δεδομένη: «Υπάρχουν ορισμένες ακόμη προαπαιτούμενες δράσεις πριν υποβάλουμε το πρόγραμμα στο Διοικητικό Συμβούλιο στα τέλη Ιουλίου. Και τότε θα δούμε. Όπως είπα, το ένα βήμα μετά το άλλο», απάντησε η Λαγκάρντ στο ερώτημα τι θα κάνει το ΔΝΤ.
Βέβαια, η κυρίαρχη εκτίμηση είναι ότι το ΔΝΤ δεν πρόκειται να κάνει την έκπληξη το καλοκαίρι και να «παγώσει» τη δόση. Θα περιμένει κι αυτό να περάσουν οι γερμανικές εκλογές του Σεπτεμβρίου, ώστε να θέσει και πάλι επί τάπητος το θέμα της (μη) βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους, άρα την αναγκαιότητα για το κούρεμά του. Συνεπώς, το επόμενο «καυτό» Eurogroup για την Ελλάδα θα είναι το πρώτο του Οκτωβρίου.
Ντέισελμπλουμ: Έρχεται η ανάπτυξη
Τη φρασεολογία της Λαγκάρντ για τις «εντυπωσιακές» ελληνικές προόδους υιοθέτησε και ο πρόεδρος του Eurogroup, Γερούν Ντέισελμπλουμ. Ο Ολλανδός υπουργός Οικονομικών είπε ότι βλέπει την Ελλάδα να εξέρχεται σταδιακά από την κρίση, «καθώς ο προϋπολογισμός εκτελείται πολύ ικανοποιητικά, η οικονομία ανακάμπτει και υπάρχουν προσδοκίες για ανάπτυξη το 2014».
Σύμφωνα με τον Ντέισελμπλουμ, πρόκειται για «εντυπωσιακή ανάκαμψη», πλην όμως «θα απαιτηθούν περαιτέρω μεταρρυθμίσεις».
Προόδους και «βελτίωση» στην Ελλάδα βλέπει και η Αυστριακή υπουργός Οικονομικών, Μαρία Φέκτερ. Μάλιστα, η Φέκτερ θεωρεί ότι τα πράγματα πάνε καλύτερα από το αναμενόμενο, λόγω της ανάκαμψης του τουρισμού, και υποστηρίζει ότι «οι αριθμοί για την Ελλάδα δεν προκαλούν ανησυχία». Βεβαίως, και η «σκληρή» Φέκτερ δεν ξεχνά να υπογραμμίσει ότι τα χρήματα της δόσης συνδέονται με τις υποχρεώσεις που πρέπει να εκπληρώσει η Αθήνα μέχρι το τέλος Ιουλίου. Αλλά δηλώνει αισιόδοξη ότι η Αθήνα θα το κάνει, άρα θα πάρει και τα λεφτά από το ΔΝΤ.
Παραδόξως, η Φέκτερ επανέλαβε και χθες πως θα ήταν καλύτερα να δοθεί στην Αθήνα ολόκληρη η δόση - και τα 8,1 δισεκατομμύρια ευρώ- μια κι έξω, αν και χαρακτήρισε τελικά θετική τη συμφωνία του Eurogroup να δοθούν τα 6,8 δισ. με δόσεις.
Γαλλία: Οι ελληνικές τράπεζες στον ESM
Καλά λόγια, αλλά χωρίς «εντυπωσιασμούς», βρήκε να πει για την Ελλάδα και ο υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Γαλλίας, Τιερύ Ρεπεντάν. Σύμφωνα με τον Ρεπεντάν, η Ελλάδα δεν πρόκειται να οδηγήσει την Ευρωζώνη σε νέα κρίση, «καθώς, παρά τις όποιες καθυστερήσεις στην υλοποίηση του προγράμματος, σημειώνει πρόοδο». Άρα τα χειρότερα πέρασαν και «το κοινό νόμισμα δεν απειλείται πλέον». Ο Γάλλος υπουργός έκανε όμως κι ένα βήμα πιο πέρα και τάχθηκε υπέρ της άμεσης ανακεφαλαιοποίησης των ελληνικών τραπεζών από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό στήριξης (ESM), κάτι που δεν είναι καθόλου δεδομένο. Το αν η Γαλλία θα βάλει στ' αλήθεια πλάτη σε ένα από τα επόμενα Eurogroup για να γίνει αυτό -και να ελαφρώσει το δημόσιο χρέος-, είναι για την ώρα άγνωστο. Πάντως, η αναδρομική ενεργοποίηση του ESM στην Ελλάδα θα ήταν μια καλή διέξοδος, ώστε να συρθεί για το μέλλον η συζήτηση για τη βιωσιμότητα του χρέους.
ΔΝΤ: Φρενάρουν οι ατμομηχανές της παγκόσμιας οικονομίας
Οι προβλέψεις για την πορεία της οικονομίας δεν είναι παρά προβλέψεις: σε τακτικά χρονικά διαστήματα «διορθώνονται», τα τελευταία χρόνια συνήθως προς τα κάτω. Στην πρόβλεψή του τον Απρίλιο το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έβαζε τίτλο "η παγκόσμια οικονομία ανακάμπτει". Χθες, στη θερινή του πρόβλεψη, ο τίτλος είναι «η ανάκαμψη επιβραδύνεται». Και επιβραδύνεται στις περισσότερες βιομηχανικές χώρες, σε κάποιες, μάλιστα, στις λεγόμενες «ατμομηχανές» -Γερμανία, ΗΠΑ, Κίνα- σημαντικά. Η κύρια αιτία είναι η όλο και πιο βαθιά και μακρόχρονη ύφεση στην Ευρωζώνη, ενώ επιβαρύνει την κατάσταση και η υποχώρηση της ζήτησης σε κάποιες σημαντικές αναπτυσσόμενες χώρες. Επιπλέον, η διαφαινόμενη εγκατάλειψη της εξαιρετικά χαλαρής νομισματικής πολιτικής από την αμερικανική κεντρική τράπεζα, που θα έχει ως αποτέλεσμα να γίνει πιο ακριβό το χρήμα, φαίνεται ότι εγκυμονεί κινδύνους και κάνει τους αναλυτές του ΔΝΤ πιο επιφυλακτικούς. Εκτιμούν, λοιπόν, ότι η παγκόσμια οικονομία θα αναπτυχθεί με ρυθμό 3,1% φέτος -αντί του 3,3% που υπολόγιζαν πριν από τρείς μήνες- και 3,8% το 2014- αντί για 4% που ήταν η πρόβλεψη του Απριλίου.
Για τη μόνη «όρθια» οικονομία της Ευρωζώνης, τη Γερμανία, το ΔΝΤ μείωσε στο μισό τις προβλέψεις του για το 2013, θεωρώντας ότι μετά βίας θα έχει οριακή ανάπτυξη 0,3%. Η μείωση αυτή δεν εξέπληξε κανέναν, ήδη τις προηγούμενες μέρες ανακοινώθηκε σημαντική μείωση των γερμανικών εξαγωγών τον Μάιο.
Για το σύνολο της Ευρωζώνης το ΔΝΤ εκτιμά ότι θα έχει διπλάσια ύφεση απ' ό,τι έλεγε τον Απρίλιο, 0,6%, ενώ θεωρεί ότι θα χειροτερεύσουν αισθητά τα πράγματα στην Ισπανία και την Ιταλία. Για το 2014, το ΔΝΤ αισιοδοξεί ότι η Ευρωζώνη θα επιστρέψει στο μονοπάτι της ανάπτυξης, με ρυθμό 1%. «Ενώ όλοι οι παλιοί κίνδυνοι παραμένουν, έχουν προστεθεί και νέοι», υποστηρίζουν οι αναλυτές του ΔΝΤ, με σημαντικότερη την επιβράδυνση που διαφαίνεται στις μεγάλες αναπτυσσόμενες χώρες όπως η Ινδία, η Βραζιλία, το Μεξικό και η Ρωσία. Η Κίνα θα διατηρήσει τον σημερινό ρυθμό ανάπτυξής της, γύρω στο 8%, ποσοστό που θεωρείται οριακό για το «εργοστάσιο του πλανήτη», ενώ και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα κρατήσουν ένα 1,7%, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα αλλάξει άμεσα η πολιτική του φθηνού χρήματος της Fed.
Το ψαλίδισμα των προσδοκιών για την παγκόσμια οικονομία αναμένεται να συνεχιστεί, αφού στην έκθεσή του το ΔΝΤ δεν ξεχνάει να επισημάνει ότι ανά πάσα στιγμή μπορεί οι προοπτικές για την ανάπτυξη να επιδεινωθούν, εάν συνεχιστεί η μεταβλητότητα στις αγορές.
