Ο Παναγιώτης Τέτσης, σημαντικός χαράκτης και ζωγράφος, γοητευμένος από τη λαϊκή αγορά που στηνόταν κάθε Παρασκευή έξω από το εργαστήριό του στην οδό Ξενοκράτους, θα δημιουργήσει, δουλεύοντας από το 1979 ως το 1982, μια ζωφόρο, μήκους 58 μέτρων, στην οποία θα μεταφέρει αυτό το κοινωνικό δρώμενο, μεταδίδοντας μέσω της πανδαισίας των χρωμάτων του την κίνηση, την ένταση, την αλληλεπίδραση ανάμεσα στους ανθρώπους που κινούνται στον συγκεκριμένο χώρο.
Εμπνεόμενοι από το έργο του Τέτση, η Αργυρώ Πιπίνη και ο Αχιλλέας Ραζής δημιουργούν ένα βιβλίο για παιδιά στο οποίο αποκαλύπτουν πώς μπορείς να κάνεις Τέχνη με την Τέχνη. Μέσα από αυτόν τον διάλογο των δημιουργών με το έργο του Τέτση δίνεται η ευκαιρία στα παιδιά, και όχι μόνο, να κατανοήσουν ότι η Τέχνη δεν είναι παρά η διαρκής μετουσίωση της ζωής σε πίνακα, κείμενο, μουσική, εικόνα…
Γιορτή της καθημερινότητας
Η λαϊκή αγορά, ως θεσμός, έχει τις ρίζες της στην αρχαιότητα. Εκεί γίνονταν εμπορικές συναλλαγές αλλά ταυτόχρονα η Αγορά ήταν και ο τόπος στον οποίο οι αρχαίοι γνωρίζονταν, συζητούσαν τις πολιτικές εξελίξεις, τα κοινά και φιλοσοφούσαν. Στα χρόνια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας μετατρέπεται στο γνωστό «παζάρι» σε μεγάλα οικιστικά κέντρα μια καθορισμένη μέρα της εβδομάδας. Σήμερα σε πολλές περιοχές του κόσμου αυτός ο θεσμός θεωρείται πολιτιστική κληρονομιά και πόλος έλξης τουριστών.
Αυτό το οπτικό, ηχητικό, οσφρητικό και γευστικό μικροσύμπαν μεταφέρουν η Πιπίνη και ο Ραζής σε ένα βιβλίο που γιορτάζει τη ζωντάνια της καθημερινότητας, τη χαρά της απλότητας, τη φύση και την ανθρώπινη επαφή. Στην ανθρωπογεωγραφία τους ο μικρός Σπύρος γίνεται ο ξεναγός του αναγνώστη: «Ελάτε να σας δείξω τη χώρα μου. Είναι μια χώρα κινητή, χρωματιστή, μια χώρα ευτυχίας». Είναι μια χώρα όπου δεν υπάρχουν σκιές, όλα είναι στο φως. Και οι αναγνώστες ακολουθούν τον Σπύρο σε αυτή τη διαδρομή, που ξεκινά από το χώμα που μυρίζει βροχή, τα μποστάνια και τις εξοχές, τα αμπέλια και τις ελιές και καταλήγει σε μια πόλη… Εκεί όπου έχει καφάσια, φορτηγάκια, κιόσκια και ομπρέλες, άντρες με φανελάκια, μαμάδες με μωρά, μια κυρία που ψωνίζει κολοκυθάκια και «κεράσια, κερασάκια για χείλη κόκκινα και μαγουλάκια». Εκεί όπου ο Σπύρος συναντά την Αγνή, που μοιάζει με νεράιδα και η οποία τον ακούει να της μιλά για τη χώρα του, τις δυσκολίες του, την καθημερινότητά του.
Λόγος και εικόνα
Το βιβλίο μετατρέπεται σε ένα σύμπαν όπου λέξεις και χρώματα πλημμυρίζουν τον αναγνώστη. Είναι μια σπουδή στον λόγο και στην εικόνα. Η Αργυρώ Πιπίνη, τα κείμενα της οποίας αποτελούν υπόδειγμα λογοτεχνικού λόγου, για άλλη μια φορά επιβεβαιώνει την ποιητική διάσταση, την υποβλητικότητα και τη μουσικότητα της γραφής της. Μιας γραφής, που δεν λέει αλλά δείχνει. Που οι λέξεις της επιτρέπουν στον αναγνώστη να ακούσει, να μυρίσει, να γευτεί… «Η χώρα μου είναι φραουλένια την άνοιξη, πορτοκαλένια τον χειμώνα, χρυσοκολοκυθένια το φθινόπωρο, και το καλοκαίρι, α, το ολόχρυσο καλοκαίρι έχει όλα τα χρώματα…» Η ζωντάνια του λόγου της αναπαράγει αυτή τη θορυβώδη κινητή γιορτή της καθημερινότητας και τη μετουσιώνει σε μια ιστορία για «τα πιο χρωματιστά και αθώα πλάσματα, τα παιδιά».
Αξιος συνοδοιπόρος σε αυτή την πορεία, ο Αχιλλέας Ραζής. Η συνεργασία τους αποτελεί ιδανικό παράδειγμα αυτού που θεωρείται κομβικής σημασίας στα βιβλία για παιδιά, του τρόπου, δηλαδή, που το εικονιστικό κείμενο συμπληρώνει, προεκτείνει, επαναπροσδιορίζει το λεκτικό. Ο Ραζής, χωρίς να προσπαθεί να μιμηθεί τη ζωγραφική γλώσσα του Τέτση, αναδημιουργεί μέσα από τη δική του ματιά και τη δική του χρωματική παλέτα το σύμπαν της λαϊκής αγοράς. Μεταφέρει με το δικό του εικαστικό και χρωματικό βλέμμα την αξία του ταπεινού και την ποίηση που αναδύεται από την καθημερινότητα. Εστιάζει σε όσα περνούν απαρατήρητα, δίνει χρώμα σε εκείνα που οι άλλοι θεωρούν κοινά.
Στο τέλος του βιβλίου, όταν οι πάγκοι θα έχουν μαζευτεί, ο Σπύρος θα ξαναγυρίσει στο σπίτι του. Και με τρόπο ευρηματικό, μέσω του αναπτύγματος στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου, οι μικροί αναγνώστες θα βρεθούν στο έργο του Τέτση σε ένα απόσπασμα της δικής του λαϊκής αγοράς, στη δική του ανθρωπογεωγραφία.
Η Αργ. Πιπίνη και ο Αχ. Ραζής, χρόνια μετά το πολυβραβευμένο βιβλίο «Μελάκ, μόνος», επιβεβαιώνουν ότι αποτελούν ένα ισχυρό δίδυμο που οδηγεί τα παιδιά στο να προσεγγίζουν την Τέχνη αξιοποιώντας κάθε τους αίσθηση. Ο λόγος και τα χρώματα πάλλονται από το αγαπητικό βλέμμα με το οποίο αποδίδουν στιγμιότυπα μιας καθημερινότητας, γεμάτης φωνές, μυρωδιές, κίνηση… Μιας καθημερινότητας που πάλλεται από το φως της ζωής.
Info
«Κινητή γιορτή-Ενας περίπατος στη λαϊκή αγορά του Τέτση»
Συγγραφέας: Αργυρώ Πιπίνη
Εικονογράφηση: Αχιλλέας Ραζής
Εκδόσεις Παπαδόπουλος
Ηλικία: 4+ ετών
Τιμή: 14,39 ευρώ
