Διαβάζουν οι Έλληνες ηλεκτρονικά βιβλία; Διαθέτουν οι ελληνικές βιβλιοθήκες τίτλους για ηλεκτρονική ανάγνωση; Τι γίνεται στον υπόλοιπο κόσμο; Αυτά και άλλα πολλά ερωτήματα θα κληθούν να απαντήσουν οι εισηγητές στην ημερίδα που διοργανώνεται από κοινού από την Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδας, την Παγκόσμια Συνομοσπονδία Ενώσεων Βιβλιοθηκών (IFLA) και το πρόγραμμα KnowledgeRights21 στις 13 Δεκεμβρίου 2024, στον Πύργο των Βιβλίων.
Στην αρχή θα γίνει μία επισκόπηση του διεθνούς πεδίου, όπου η πρόεδρος της IFLA Βίκυ Μακντόναλντ, η οποία τιμά με την παρουσία της την εκδήλωση και τη χώρα, θα αναλύσει το έργο και τους σκοπούς της οργάνωσης προς ένα βιώσιμο μέλλον για όλους μέσω της γνώσης και της πληροφόρησης. Στη συνέχεια, η γενική γραμματέας Σάρον Μέμις θα αναφερθεί στο πώς η αλλαγή προοπτικής μπορεί να οδηγήσει τις βιβλιοθήκες να μεγιστοποιήσουν την επίδραση που έχουν στις κοινότητές τους. Τέλος, ο εκπρόσωπος του προγράμματος KR21 Στίβεν Βάιμπερ θα αναλύσει τα βασικά του στοιχεία.
Θα ακολουθήσει η παρουσίαση μίας πρωτότυπης έρευνας, η οποία χρηματοδοτήθηκε από το πρόγραμμα KR21, για τη σχέση των ελληνικών βιβλιοθηκών με τα ηλεκτρονικά βιβλία. Την έρευνα θα παρουσιάσουν ο υπογράφων το άρθρο, ο καθηγητής του ΕΚΠΑ Νίκος Παναγιωτόπουλος και ο Μιχάλης Καλαμαράς.
Διαφορετικές οπτικές γωνίες του ζητήματος των νέων τεχνολογιών και της ηλεκτρονικής ανάγνωσης θα παρουσιάσουν οι επόμενοι ομιλητές. Ο νομικός Μαρίνος Παπαδόπουλος θα ανιχνεύσει τη σχέση της Τεχνητής Νοημοσύνης με το παραγόμενο αποτέλεσμα και αν αυτό στοιχειοθετεί την έννοια του «συγγραφέα» σύμφωνα με το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας. Η αναπληρώτρια διευθύντρια του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας Μαρία-Δάφνη Παπαδοπούλου θα ασχοληθεί με τα ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας που αφορούν την εκπαίδευση μοντέλων ΤΝ από τις βιβλιοθήκες. Η βιβλιοθηκονόμος στη Βιβλιοθήκη της Βουλής Ρωξάνα Θεοδώρου θα παρουσιάσει τα ζητήματα που αφορούν τη λογοκρισία και την ΤΝ. Ο καθηγητής του ΠΑΔΑ Δημήτρης Κουής θα παρουσιάσει βιώσιμα μοντέλα ηλεκτρονικών βιβλίων για τη διάδοση της επιστημονικής γνώσης και, τέλος, ο προϊστάμενος Καταλόγων της Εθνικής Βιβλιοθήκης Μιχάλης Γερόλιμος την υπηρεσία της ΕΒΕ για τους εντυποανάπηρους.
Η εκδήλωση θα κλείσει με συζήτηση στην οποία θα συμμετέχουν η δημοσιογράφος και κριτικός Λαμπρινή Κουζέλη, ο συγγραφέας Θοδωρής Γεωργακόπουλος, ο εκδότης Νίκος Αργύρης και η βιβλιοθηκονόμος Κωνσταντία Κάκαλη. Τον συντονισμό της εκδήλωσης θα κάνει η Εύα Σεμερτζάκη.
Μία ιδιαίτερης σημασίας εκδήλωση, καθώς διάφορα ζητήματα που σχετίζονται με τις τεχνολογικές αλλαγές επηρεάζουν βαθύτατα τόσο τη λειτουργία των βιβλιοθηκών (λαϊκών και ακαδημαϊκών) όσο και τον τρόπο με τον οποίο διαβάζουμε, τις αναγνωστικές μας συνήθειες και πρακτικές. Ποιο είναι το νέο τοπίο που διαμορφώνεται; Πώς θα καθορίζεται στο μέλλον η έννοια της βιβλιοθήκης; Ζητήματα κρίσιμα που χρειάζονται μελέτη και δημόσια συζήτηση. Από τις απαντήσεις που θα δοθούν τόσο στην ημερίδα όσο και στη συνέχεια του διαλόγου η Πολιτεία μπορεί να καθορίσει τον τρόπο με τον οποίο θα παρέμβει για την ανάπτυξη της αναγνωστικής κουλτούρας των πολιτών, την πρόσβαση στην επιστημονική γνώση και πληροφορία, στη συγκρότηση βιώσιμων μοντέλων πρόσβασης για όλους τους πολίτες.
Η ποικιλία των ομιλητών και τα διαφορετικά επιστημονικά και επαγγελματικά πεδία που θεραπεύουν καταδεικνύουν την πολύπλευρη και πολυεπίπεδη συζήτηση που οφείλει να γίνει προς όφελος των πολιτών και ενός μέλλοντος όπου η γνώση δεν θα είναι κλειδωμένη και διαθέσιμη σε λίγους, αλλά, με το ανάλογο νομικό πλαίσιο, θα είναι κτήμα όλων, διασφαλίζοντας τη δημοκρατική συμμετοχή και βιώσιμη κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη.
* Ο Γιώργος Γλωσσιώτης είναι εθνικός συντονιστής για το πρόγραμμα KnowledgeRights21 στην Ελλάδα
