Ο Βασίλης Παπαβασιλείου έχει ανοιχτό διάλογο με τον Γιάννη Ρίτσο. Η περίφημη «Ελένη» του σπουδαίου ποιητή, σκηνοθετημένη και ερμηνευμένη από τον στιβαρό σκηνοθέτη, παίχτηκε επί 10 χρόνια σε διαφορετικούς χώρους γνωρίζοντας τεράστια επιτυχία. Ο ίδιος τιμήθηκε με το βραβείο καλύτερης ανδρικής ερμηνείας «Κάρολος Κουν» από την Ένωση Ελλήνων θεατρικών και μουσικών κριτικών το 2001 γι' αυτή την παράσταση. Κι όποιος την είδε θυμάται με σαφήνεια το συγκλονιστικό κείμενο του Ρίτσου, απόσπασμα από την «Τέταρτη Διάσταση», και τον Βασίλη Παπαβασιλείου στίχο με στίχο να μετατρέπεται ο ίδιος στο κείμενο. «Το θέατρο του Ρίτσου είναι ένα θέατρο γλώσσας και ιδεών» σημείωνε τότε ο Παπαβασιλείου με αφορμή την «Ελένη» υπογραμμίζοντας ότι «το ανθρώπινο πάθος, είτε τη “γυναικεία” ψυχή αφορά είτε την “ανδρική”, φωτίζεται στοργικά και συνάμα ανελέητα ως έρμαιο μιας υπέρτερης διαπλοκής δυνάμεων, που φέρουν τα ωραία ονόματα Πόθος, Δόξα, Ομορφιά, και συνθέτουν το δίχτυ της Μοίρας μας».
Ο γνωστός σκηνοθέτης, ερμηνευτής, ξανασυναντιέται με τον Γιάννη Ρίτσο. Αυτή τη φορά με τον μονόλογο «Αίας», έναν από τους 17 μονολόγους της «Τέταρτης Διάστασης» που γράφτηκε στα χρόνια της εξορίας του ποιητή στη Λέρο και τη Σάμο (1967-1969). Ο Βασίλης Παπαβασιλείου σκηνοθετεί τον «Αίαντα» που κάνει πρεμιέρα στα Χανιά, στο αρχαίο θέατρο Άπτερας, στις 30 Ιουνίου και επαναλαμβάνεται την 1η και 2 Ιουλίου, ξεκινώντας από εκεί την καλοκαιρινή περιοδεία του σε Κρήτη και Αθήνα. Στη φετινή παραγωγή του ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης, τα σκηνικά και τα κοστούμια υπογράφει ο Άγγελος Μέντης, τους φωτισμούς ο Αλέκος Γιάνναρος και τη σύνθεση ηχοτοπίων ο Jan Van Angelopoulos, ενώ πρωταγωνιστεί ο Μανώλης Μαυροματάκης και συμμετέχει η Μάγδα Καυκούλα.
«Στους “μονολόγους” του Ρίτσου το πάθος δεν εκτίθεται ως άμεσο βίωμα αλλά ως αναδρομή» σημειώνει ο Βασίλης Παπαβασιλείου. «Όχημα αυτής της αναδρομής είναι η γλώσσα. Κάτι περισσότερο: η γλώσσα και το παιχνίδι της είναι η μόνη ταυτότητα των ηρώων του. Οι κατά συνθήκη ονομασίες Αίας, Ορέστης, Ελένη κ.λπ. δεν σηματοδοτούν ατομικές οντότητες αλλά κόμπους του Μύθου ή, μ' άλλα λόγια, της ακατάλυτης δύναμης του Απρόσωπου που εξυφαίνει, που πλέκει τη μικρή ζωή του καθενός μας. Τί άλλο έκανε η αρχαία τραγωδία;» υπογραμμίζει ο σκηνοθέτης.
«Το έργο του Γιάννη Ρίτσου από τη δική μεριά συνομιλεί με το κείμενο του Σοφοκλή διασταυρώνοντας τις αρετές της γλωσσικής εικονοπλασίας με τη δύναμη της θεατρικής συνθήκης. Ανήκει στην περίοδο της μεγάλης ωριμότητας του ποιητή όπως και τα υπόλοιπα κείμενα της “Τέταρτης Διάστασης"» επισημαίνει ο Βασίλης Παπαβασιλείου. Καταλήγοντας υπογραμμίζει και τούτο, ότι δηλαδή ο Ρίτσος «μέσα στον ζόφο της δικτατορίας πιάνεται από τους ήρωες του αρχαίου κόσμου, υπερασπιζόμενος την ισχύ και τη μαγεία της γλώσσας μας σε έναν καιρό που το εθνικό γλωσσικό μας όργανο δεχόταν μια συστηματική επίθεση από τους θεράποντες της ανοησίας και της πατριδοκαπηλείας».
Μετά την πρεμιέρα του στο αρχαίο θέατρο της Άπτερας, ο «Αίας» του Ρίτσου παρουσιάζεται στο Ηράκλειο (6,7/&), στο Ρέθυμνο (8/7), στη Σητεία (10/7) και στην Αθήνα, στου Παπάγου (26/7) και στον Βύρωνα (27/7).
