Το μεγάλο πλήθος των παραστάσεων με υποχρεώνει σήμερα να συμπεριλάβω εκτάκτως τέσσερις κρίσεις σε ένα σημείωμα.
Στο πανέμορφο θέατρο της Κυψέλης Ελεύθερη Έκφραση της Μαίρης Ιγγλέση παρακολουθήσαμε ένα νέο έργο, του νέου συγγραφέα και ηθοποιού Γιάννη Κωσταρά, με τίτλο: «Εις το όνομα του πατρός». Πρόκειται για ένα ψυχολογικό θρίλερ όπου θίγεται το πάντα επίκαιρο θέμα της ενδοοικογενειακής και εν γένει βίας. Η σύλληψη είναι πρωτότυπη και ο χειρισμός σπουδαίος. Ένας οπλισμένος άνδρας, εκτελεστής συμβολαίων θανάτου, εισβάλλει σε ένα ναό και ζητά από τον ιερέα να του βρει έστω έναν λόγο για να μην πραγματοποιήσει το τελευταίο συμβόλαιο θανάτου που έχει αναλάβει. Δεν θα αποκαλύψω εδώ το τέλος του έργου. Ποιος είναι εντέλει αθώος, ποιος ένοχος; Ποιος ο θύτης, ποιος το θύμα; Ο συγγραφέας σκοπίμως δεν δίνει απάντηση, αφήνοντας την απόφαση στον θεατή.
Η παράσταση, που σκηνοθέτησε η πρωτοεμφανιζόμενη στον σκηνοθετικό χώρο Ειρήνη Φ. Κουτσάφτη, είναι στιβαρή και σφιχτοδεμένη, στην πρώτη ήδη σκηνοθετική δουλειά της! Οι τρεις ηθοποιοί, Γιάννης Κωσταράς, Γιώργος Πασσάκος, Μαίρη Ιγγλέση, και ο επί σκηνής μουσικός Δημήτρης Τσάρνος φτιάχνουν ένα άρτιο θεατρικό τετράγωνο. Τα σκηνικά-κοστούμια είναι του έμπειρου Κωνσταντίνου Λίτσα και οι φωτισμοί του Αντώνη Παναγιωτόπουλου.
Στο βραβευμένο Θέατρο Εκστάν, στα Πατήσια, με πρόσφατο τον πρόωρο χαμό του ιδρυτή του, εξαίρετου ηθοποιού Γιάννη Σταματίου, παρακολουθήσαμε το έργο του δόκιμου συγγραφέα Θανάση Τριαρίδη «Ζωτικός χώρος». Πρόκειται για μια εμπεριστατωμένη ανάλυση του φαινομένου του ναζισμού, που, παρά την στρατιωτική του ήττα στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, εξακολουθεί να ταλαιπωρεί τις κοινωνίες με το πρόσχημα του «ζωτικού» χώρου που διεκδικεί, εν ονόματι της τεχνολογικής υπεροχής και της πολεμικής ισχύος του, με το δίκαιο του δυνατότερου. Η μεγάλη πρωτοτυπία του έργου είναι ότι διακρίνει σωστά τον σήμερα αιτούμενο «ζωτικό χώρο» από τους νικητές του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, όχι απαραιτήτως ως γεωγραφικό, αλλά ως τον χώρο της διάνοιας και του πνεύματός μας, που επιδιώκουν με κάθε μέσο να αλώσουν οι ορκισμένοι εχθροί του Πολιτισμού.
Η παράσταση, που σκηνοθέτησε ο Σήφης Πολυζωίδης, είναι απλή στη συνθετότητά της, εύστοχη, ευθύβολη και βρίσκει την καρδιά του στόχου. Δύο άνθρωποι συναντιούνται στην ανοιχτή σκηνή ενός θεάτρου, ο πειραματιστής και το εθελούσιο πειραματόζωο, σε ένα πείραμα εντεταλμένης βίας. Όλα βαδίζουν κανονικά, μέχρι που το «πειραματόζωο» έρχεται αντιμέτωπο με τη συνείδησή του. Πόση βία τού είναι επιτρεπτή; Και για πόσο χρόνο οι «θεατές» (εμείς) θα παραμένουμε αδρανείς; Αυτό είναι το κρίσιμο ερώτημα του έργου και ο συγγραφέας δίνει την πολιτικά κατάλληλη απάντησή του. Οι δύο ηθοποιοί Αλέξανδρος Γεροκομής και Σήφης Μανταδάκης ανταποκρίνονται άμεσα στη συγγραφική και σκηνοθετική πρόκληση, κάτω από την πρωτότυπη μουσική του Φίλιππου Περιστέρη.
Στο Θέατρο Αλάμπρα είδαμε μια ενδιαφέρουσα παράσταση ενός ψυχολογικού-ερωτικού δράματος, «Η Μαντόνα με το γούνινο παλτό», του Τούρκου δολοφονημένου προοδευτικού συγγραφέα Σαμπαχατίν Αλί (1907-1948) που βασίζεται στο ομώνυμο αυτοβιογραφικό μυθιστόρημά του. Η πολύ καλή μετάφραση και η εξίσου καλή θεατρική διασκευή της σημαντικής ηθοποιού και συγγραφέως Έφης Βενιανάκη είναι το κύριο προτέρημα της δουλειάς, μαζί με την άρτια σκηνοθεσία της Ρουμπίνης Μοσχοχωρίτη (κίνηση Ματίνας Κώστιανη) και τις «στρογγυλές» ερμηνείες της Βίκυς Διαμαντοπούλου, του Βασίλη Τριανταφύλλου, του Φώτη Καράλη, με την πρωτότυπη μουσική του Κώστα Νικολόπουλου ζωντανά εκτελεσμένη από τον Ανδρέα Γυφτάκη.
Θα μνημονεύσω επίσης την παράσταση του έργου του Τζον Μπιούκαν «39 σκαλοπάτια» στο Θέατρο Eliart, ένα χορταστικό κατασκοπευτικό θρίλερ που ξεκίνησε από μυθιστόρημα, έγινε αγγλόφωνο κόμικ και έκανε καριέρα ως ταινία από τον Άλφρεντ Χίτσκοκ. Έχουμε μια άρτια παράσταση σε μετάφραση-σκηνοθεσία της Αννέτας Παπαθανασίου, με τους καλούς ηθοποιούς Χριστόφορο Μπαρμπαγιάννη, Στυλιανή Κλείδωνα, Στάθη Λαγκαδά να ερμηνεύουν 100 χαρακτήρες και με τον χαρισματικό Σαράντο Γεωγλερή να χτίζει άψογα τον μοναδικό πρωταγωνιστικό ρόλο ενός κυνηγού-θηράματος, σε ύφος μεικτό, ρεαλιστικό-γκροτέσκο, αποδεικνύοντας για άλλη μια φορά τις ιδιαίτερες συνθετικές δυνατότητές του.
