Βιαστής είναι». «Rapists must be in Jail». Σκηνές πρωτόγνωρες εκτυλίχθηκαν σε ανοιχτά θέατρα και χώρους πολιτισμού την περασμένη Παρασκευή και το σαββατοκύριακο. Καλλιτέχνες και πολίτες, σαν ευθυγραμμισμένοι από καιρό, αντέδρασαν σε μια απόφαση που θεωρούν ταξική και τοξική. Από το Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας μέχρι τον αρχαιολογικό χώρο της Τύρινθας και το Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου και από το Δίον, την Εύβοια μέχρι τη Σαντορίνη και την Κρήτη καλλιτέχνες και θεατές ένωσαν τη φωνή τους, με αποκορύφωμα το Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου. Στο ίδιο μήκος κύματος, με το πανό που κράτησε την Παρασκευή ο χορευτής Πάνος Μαλακτός στην πρεμιέρα του Διεθνούς Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας που έγραφε «Οι βιαστές πρέπει να είναι φυλακή», το Σάββατο πριν ξεκινήσει η παράσταση των «Περσών» του Αισχύλου σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καραντζά, θεατές άπλωσαν στις κερκίδες ένα μεγάλο πανό που έγραφε «Βιαστής είναι».
Η κοινωνία σαν να βρήκε την ψυχή της στη φωνή των καλλιτεχνών. Στην πλειονότητα των χώρων που δόθηκαν παραστάσεις το περασμένο παρασκευοσαββατοκύριακο διαβάστηκε η ανακοίνωση του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών. «Από τις 13 Ιουλίου και για κάθε μέρα που ο Δημήτρης Λιγνάδης κυκλοφορεί ελεύθερος, όχι μόνο εμείς, αλλά ολόκληρη η ελληνική κοινωνία κλείνεται φυλακή». Ένα κείμενο ζυγιασμένο και απόλυτα εναρμονισμένο με το κοινό περί δικαίου αίσθημα, έπιασε τον κοινωνικό παλμό και απλώθηκε ως πολιτική πράξη υψίστης σημασίας. Από την ώρα της χορήγησης αναστολής στον πρώην καλλιτεχνικό διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου Δημήτρη Λιγνάδη, καταδικασμένο πρωτόδικα σε 12 χρόνια κάθειρξης για δύο βιασμούς ανηλίκων, η κοινωνία μιλάει, αντιδράει, θυμώνει και το δείχνει. Η θεατρική κοινότητα έπιασε πρώτη το νήμα των εξελίξεων. Και είναι τόσο δυνατή η φωνή των καλλιτεχνών, που τρόμαξε την εξουσία.
Σαν κυνηγημένη έφυγε η υπουργός
Σαν κυνηγημένη έφυγε από το Μέγαρο Χορού Καλαμάτας η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και μαζί της ο υφυπουργός Νικόλας Γιατρομανωλάκης την περασμένη Παρασκευή, χωρίς να παρακολουθήσει την πρεμιέρα του 28ου Διεθνούς Φεστιβάλ Καλαμάτας, εκεί απ’ όπου ξεκίνησε το τσουνάμι αντιδράσεων για την αποφυλάκιση Λιγνάδη. Με ανάρτησή του στα social media έκανε γνωστό ευρέως το γεγονός ο βουλευτής Μεσσηνίας του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. Αλέξης Χαρίτσης.
Φοβισμένη το έβαλε στα πόδια η υπουργός, ανίκανη να αντιμετωπίσει την πραγματικότητα και να κοιτάξει κατάματα καλλιτέχνες και πολίτες. Ένοχη για τις επιλογές της, εντολοδόχος μιας κυβέρνησης που καταργεί θεσμισμένες αποφάσεις, παρακάμπτει το δίκαιο για χάρη των εκλεκτών. Χωρίς ντροπή και καθόλου ντροπιασμένη, το έβαλε στα πόδια η Λ. Μενδώνη, σαστισμένη, αδύναμη και ανίκανη να αντιμετωπίσει την απάντηση που προκάλεσε η ύβρις των επιλογών της κυβέρνησης που υπηρετεί. Και πώς αλλιώς μπορούσε να γίνει άλλωστε από μια υπουργό που η σχέση και η θέση της για τους καλλιτέχνες και τους ανθρώπους του πολιτισμού έχει καταγραφεί στην γκριμάτσα της, την περίφημη γκριμάτσα απαξίωσης στον Σταύρο Ξαρχάκο. Στη σιωπή της όταν ξέσπασε η υπόθεση Λιγνάδη, στο επιχείρημά της ότι η υποκριτική του δεινότητα την παραπλάνησε μετά την καταλυτική πρώτη δημόσια μαρτυρία θύματος του εκλεκτού της κυβέρνησης για το τιμόνι του Εθνικού Θεάτρου.
Δεν μπορώ να καμώνομαι πως δεν ξέρω
«Rapists must be in jail» έγραφε το πανό που άνοιξε ο Κύπριος χορευτής Πάνος Μαλακτός, που ζει στις Βρυξέλλες και συμμετείχε στην παράσταση «Triptych: The Missing Door, The Lost Room, The Hidden Floor» της ομάδας Peeping Tom. «Η Υπουργός γιατί φοβήθηκε και έφυγε; Μήπως αυτό δείχνει ενοχή; Θα ήταν υποκρισία για μένα να βγω στην σκηνή και να μην κάνω αυτό που μου υπαγορεύουν οι δικές μου αρχές και η δική μου συνείδηση. Η θεατρική ομάδα δεν είναι ούτε πολιτική, ούτε ακτιβιστική. Όμως εγώ, ο δημιουργός Πάνος, είμαι ακτιβιστής και δεν μπορώ να καμώνομαι πως δεν ξέρω τι συμβαίνει στον θεατρικό κόσμο της Ελλάδας» δήλωνε ο Πάνος Μαλακατός στο avgi.gr λίγες ώρες μετά.
Περί εργαλειοποίησης και λαϊκών δικαστηρίων
Γεγονός είναι ότι η Λ. Μενδώνη στην Καλαμάτα γύρισε την πλάτη και στους καλλιτέχνες, και στην κοινωνία, παρά τις προσπάθειες από το Γραφείο Τύπου του ΥΠΠΟΑ να αποδοθεί η απόφαση της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού να μην παραστεί στην πρεμιέρα του Διεθνούς Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας σε «απολύτως συνειδητή επιλογή προκειμένου να μην νομιμοποιήσει με την παρουσία της την εργαλειοποίηση του πολιτισμού». Στην ίδια ανακοίνωση μάλιστα υποστηρίζει ότι «ο ΣΥΡΙΖΑ επιχειρεί να μετατρέψει τις θεατρικές σκηνές σε λαϊκά δικαστήρια. Σε αυτόν τον κατήφορο δεν πρόκειται να τους ακολουθήσουμε».
«Η ελληνική Δικαιοσύνη έχει αποφανθεί ότι ο Λιγνάδης είναι ένοχος για δύο βιασμούς ανηλίκων» απάντησε ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. στην υπουργό, υπογραμμίζοντας ότι «ο ελληνικός λαός έχει επίσης αποφανθεί ότι Μητσοτάκης και Μενδώνη προσπάθησαν να συγκαλύψουν την υπόθεση από τα πρώτα της βήματα. Το ότι η Ν.Δ. και η κυρία Μενδώνη, τυφλωμένοι από την αλαζονεία τους, επιμένουν ακόμα και σήμερα να εστιάζουν στις υπερκομματικές και εύλογες αντιδράσεις πολιτών και καλλιτεχνών είναι δείγμα της σταθερής τους απόφασης να καλύπτουν τον εκλεκτό τους».
Εκλεκτοί της υπουργού και ενοχλητικοί
Προφανώς η υπουργός πέρασε από τον πολιτισμό και δεν τον άγγιξε, διαφορετικά θα ήξερε καλά ότι οι άνθρωποι του πολιτισμού είναι αυτόφωτες προσωπικότητες, με ταλέντα, έμπνευση, αίσθηση της δημοκρατίας και έντονο το αίσθημα δικαίου. Και στην προκειμένη περίπτωση οι άνθρωποι του θεάτρου αν σε κάτι συντάχθηκαν, αυτή είναι η κοινή λογική, η έννοια της δικαιοσύνης και το κείμενο του σωματείου τους, του ΣΕΗ. Όσο για την εργαλειοποίηση του πολιτισμού, αναμφίβολα δεν μπορεί να την επικαλείται η υπουργός μιας κυβέρνησης που επί τρία χρόνια έχει αποδείξει ότι εκλαμβάνει τον πολιτισμό ως δική της υπόθεση και όχι ως δημόσιο αγαθό, η οποία φροντίζει σε κάθε περίσταση να προσθέτει ταξικό πρόσημο στους ανθρώπους του πολιτισμού διαχωρίζοντάς τους σε εκλεκτούς-άριστους-αρεστούς και ενοχλητικούς.
Κι αν κάτι δεν αμφισβητείται επίσης είναι οι τριγμοί που προκαλεί όλη αυτή η υπόθεση εντός της κυβέρνησης. Στον αντίποδα της υπουργού Πολιτισμού, που γύρισε την πλάτη στην κοινωνία, ο αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών Στέλιος Πέτσας αναγνώρισε σε τηλεοπτικές δηλώσεις του ότι «θέλει δεν θέλει κανείς να το πιάσει, αυτό το ζήτημα είναι πολιτικό θέμα. Όταν έχεις ένα ζήτημα το οποίο απασχολεί όλη την κοινωνία», υπογραμμίζοντας ότι «η ελληνική κοινωνία δεν μπορεί να αποδέχεται καταδικασμένους βιαστές να είναι εκτός φυλακής. Αυτό είναι ξεκάθαρο όποιον και να ρωτήσετε γύρω σας».
Όποιον κι αν ρωτήσει κανείς γύρω του όλες αυτές τις ημέρες, ένα θα ακούσει: «Είναι καταδικασμένος για δύο βιασμούς ανηλίκων».
