Μια δασκάλα με καταγωγή από την Καρδίτσα, που όμως πολύ νωρίς, από το 1985, παράλληλα τραγουδούσε σε μουσικές σκηνές της Θεσσαλονίκης όπου έζησε τα περισσότερα χρόνια της ζωής της και συνεχίζει να κατοικεί. Μια τραγουδίστρια που ντεμπούταρε δισκογραφικά αρκετά μεγάλη το 2004 και αφοσιώθηκε στη μουσική μόνον όταν συνταξιοδοτήθηκε από την εκπαίδευση. Μια ξεχωριστή, διαφορετική από τους/τις περισσότερους/ες άλλους/ες ερμηνεύτρια που κέρδισε αμέσως την προσοχή και την αγάπη του κοινού και την εκτίμηση των ομοτέχνων της. Μια γήινη, λιτή, «αυστηρή» αυθεντική λαϊκή φωνή που έγινε γνωστή κυρίως μέσα από τις πολλές συμμετοχές της σε δουλειές άλλων -όπως το πασίγνωστο «Μέλισσες» στο Τα παιδιά της άλλης όχθης του Γιώργου Καζαντζή, το '11, το οποίο και τη γνώρισε και ταυτόχρονα την καθιέρωσε σε ευρύτερο κοινό- παρά με τους ελάχιστους δικούς της δίσκους, ώσπου ήρθε πριν από λίγους μήνες η στιγμή να σταθεί μόνο στα δικά της πόδια και να επιβληθεί και έτσι με το Είδα του τρελού τα κλάματα του Μίνωα Μάτσα σε στίχους Ελένης Φωτάκη. Πάνω από όλα όμως η Φωτεινή Βελεσιώτου είναι ένας απλός, ειλικρινέστατος και γέματος ευαισθησίες ανέντακτος αριστερός άνθρωπος, που προσεγγίζει τα πάντα, ακόμα και το τραγούδι, όχι σαν δουλειά αλλά μέσα από την ανεξάντλητη ανθρωπιά της.
Συνέντευξη στον Θάνο Μαντζάνα
* Σας δυσκόλεψαν αυτά τα τραγούδια του Μίνωα Μάτσα;
Από αρκετά μέχρι πολύ μπορώ να πω... Ο Μίνως δεν γράφει συνηθισμένα λαϊκά τραγούδια και υπήρχαν πολλά πράγματα, ρυθμικά και άλλα, τα οποία δεν γνώριζα μέχρι τότε και έπρεπε να τα μάθω. Είναι όμως και πολύ ιδιαίτερος συνθέτης και πολύ υπομονετικός σαν άνθρωπος και με βοήθησε πάρα πολύ. Το αποτέλεσμα με ικανοποιεί απόλυτα και δικαιώνει την επιλογή μου να εμπιστευτώ την Ελένη Φωτάκη, της οποίας στίχους έχω ερμηνεύσει και στο παρελθόν και ήταν εκείνη που μου σύστησε τον Μίνωα. Και παρ' ότι πρόκειται για δύσκολα στην εκτέλεση τραγούδια, έχω ήδη εντάξει δύο από αυτά στο ρεπερτόριο των ζωντανών εμφανίσεών μου και σκοπεύω να προσθέσω και άλλα στο εγγύς μέλλον.
*Φυσικά ένα καλό τραγούδι αποτελείται από ισοδύναμο στίχο και μουσική αλλά, στην περίπτωση που δεν συμβαίνει αυτό, ποιο θα σας έλξει περισσότερο, η μουσική ή ο στίχος;
Eίναι παράξενο, γιατί την πρώτη φορά που θα ακούσω ένα τραγούδι, στο ραδιόφωνο ή οπουδήποτε αλλού, εκείνο το οποίο θα με κερδίσει ή όχι είναι η μουσική του. Όταν όμως πρόκειται να κρίνω αν θα το ερμηνεύσω η ίδια ή πολύ περισσότερο για ένα καινούργιο τραγούδι που μου προτείνουν, πρώτα θα διαβάσω προσεχτικά τον στίχο. Αν μου αρέσει, αν βρω κάτι σε αυτόν που να μου «μιλήσει», τότε θα το ερμηνεύσω, εκτός πια και αν η μουσική είναι τόσο τρομερά κακή, κάτι που ευτυχώς δεν έχει συμβεί ποτέ μέχρι τώρα.
* Εκτός από τη Σωτηρία Μπέλλου, από ποιες άλλες γυναικείες φωνές θεωρείτε ότι δεχτήκατε τόσο έντονη επιρροή ώστε να διαμορφώσουν το προσωπικό σας ύφος;
Έχω επηρεαστεί από όλες τις μεγάλες φωνές του ελληνικού τραγουδιού ανεξαρτήτως φύλου. Να πω δηλαδή ότι δεν με επηρέασαν ο Καζαντζίδης και ο Μπιθικώτσης με τους οποίους μεγάλωσα; Αστεία πράγματα... Από εκεί και πέρα οι συγκρίσεις με τη Σωτηρία Μπέλλου -όσο και αν αγαπώ πάρα πολύ τη φωνή της και γνωρίζω το ρεπερτόριο της- οφείλεται στο ότι τραγουδάμε ακριβώς στον ίδιο τόνο. Υπάρχει όμως και η Βίκυ Μοσχολιού, η οποία στάθηκε πολύ μεγάλο «σχολείο» για εμένα, στη γλυκύτητα της ερμηνείας της οφείλω την άλλη, πιο «εσωτερική» μου φωνή η οποία έχει ακουστεί ελάχιστα μέχρι τώρα. Για πρώτη φορά βγήκε λίγο σε αυτό τον τελευταίο δίσκο...
* Πιστεύετε ότι γράφονται και σήμερα καλά τραγούδια, ανάλογα και ισάξια των παλαιών;
Πολλά και εξαιρετικά, πιστεύω πάρα πολύ στα νέα παιδιά, τους νέους δημιουργούς. Αν αυτή η χώρα παράγει σταθερά κάτι, αυτό είναι καλά τραγούδια. Το τραγούδι είναι μέσα στη φύση του Έλληνα, πιο κοντά του από οτιδήποτε άλλο, τόσον ως τρόπος επικοινωνίας όσο και ως μέσο έκφρασης. Υπάρχουν πολλά νέα παιδιά που γράφουν αξιόλογα και πολύ ενδιαφέροντα πράγματα και περιμένω από αυτά ακόμα περισσότερα στο μέλλον, νομίζω ότι θα εκφράσουν και θα αποτυπώσουν με συναρπαστικό τρόπο ακόμα και τα χρόνια της δεινής κρίσης που διάγουμε.
* Υποθέτω ότι αναφέρεστε στον χώρο σας, στο σημερινό λαϊκό τραγούδι, καθώς δεν νομίζω να ασχολείστε ιδιαίτερα με άλλα ιδιώματα....
Νομίζεις! (γέλια) Άκουσα πάρα πολλή ελληνική μουσική στη νεότητά μου, ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του '70 ξυπνώ και κοιμάμαι με Pink Floyd και Jethro Tull! Και το μόνο που με εμποδίζει να ερμηνεύω και τέτοια τραγούδια, κάτι που θα ήθελα πολύ, είναι η πολύ περιορισμένη γνώση μου της αγγλική γλώσσας...
* Πώς βλέπετε τη μέχρι τώρα διακυβέρνηση της χώρας από τον ΣΥΡΙΖΑ και την κατάληξη της περιβόητης διαπραγμάτευσης;
Ντρέπομαι, ντρέπομαι ειλικρινά... Ντρέπομαι για το γεγονός ότι φτάσαμε εδώ. Ντρέπομαι για το ότι, ακόμα και σε αυτές τις τόσο κρίσιμες στιγμές, η ελληνική Αριστερά στάθηκε κατώτερη των περιστάσεων και ούτε τώρα κατάφερε επιτέλους να ενωθεί. Αντίθετα, μάλλον κατακερματίζεται όλο και περισσότερο...
* Πέραν αυτού του κομβικού ζητήματος θεωρείτε ότι υπήρξε γενικά κάποια πρόοδος;
Κάποια πράγματα έγιναν, περίμενα και θα μπορούσαν να γίνουν πολλά περισσότερα... Κυρίως στο επίπεδο της νοοτροπίας όλων, των πολιτικών αλλά και του κόσμου, το οποίο δυστυχώς φαίνεται να μην έχει αλλάξει σχεδόν καθόλου.
* Ως πρώην εκπαιδευτικός, πιστεύω να μην διαφωνείτε μαζί μου ότι αυτό, πριν και πάνω από όλα, οφείλεται στα ελλείμματα της παιδείας ή και στην ίδια την έλλειψή της, έτσι δεν είναι;
Φυσικά και ναι! Πώς να διαφωνήσω όταν ως δασκάλα είχα πολλές φορές την εμπειρία να κάνω κάποιες προτάσεις που ο αρμόδιος σχολικός σύμβουλος, ο οποίος δεν είχε καν μπει ποτέ στην τάξη μου, τις πετούσε στο καλάθι των αχρήστων χωρίς να έμπαινε ούτε στον κόπο να τις διαβάσει;
* Έχει επιδράσει σε εσάς προσωπικά αυτή η κρίση; Και πόσο βλέπετε να έχει επιδράσει στον κόσμο;
Προφανώς και με έχει επηρεάσει, δεν είμαι πλούσια και η σύνταξη μου έχει περικοπεί δραστικά... Και πάλι όμως θεωρώ τον εαυτό μου τυχερό βλέποντας τον κόσμο στα διάφορα μέρη όπου εμφανίζομαι. Η διαφορά με λίγα χρόνια πριν είναι κάτι παραπάνω από ορατή, ο Έλληνας όταν βγαίνει έξω πίνει κάτι παραπάνω, αυτό το ξέρουμε καλά. Παλαιότερα, όλοι θα έπαιρναν και δεύτερο και τρίτο ποτό, τώρα βλέπεις συχνά να μοιράζονται μια μπίρα περισσότεροι από ένας... Προσωπικά, ως τραγουδίστρια κάνω ό,τι μπορώ για να συμβάλω στην αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης, έχω κατεβάσει υποχρεωτικά και συνειδητά την αμοιβή μου αλλά δέχομαι να εμφανιστώ κάπου και με λιγότερα ή ακόμα και δωρεάν, κάτι που ήδη έχω κάνει και θα ξανακάνω αν χρειαστεί. Γενικότερα εξακολουθώ να θεωρώ το ομορφότερο, το καλύτερο πράγμα που έχω ακούσει στη μέχρι τώρα διαδρομή αυτό που μου είπε πριν λίγα χρόνια ένας κύριος «έκοψα το τσιγάρο όχι γιατί μου το συνέστησε ο γιατρός αλλά για να μπορώ να έρχομαι να σας ακούω»! Αυτό είναι για εμένα η μεγαλύτερη ανταμοιβή...
* Είστε αισιόδοξη για την υπέρβαση αυτής της πολυσύνθετης κρίσης;
Παρ' ότι τα περισσότερα τραγούδια μου είναι μελαγχολικά ή και θλιμμένα, ως άνθρωπος είμαι εκ φύσεως χαρούμενη και αισιόδοξη, φοβάμαι όμως ότι αυτό δεν ισχύει για το συγκεκριμένο θέμα. Θεωρώ ότι έχουμε φτάσει στο τέρμα, στο απόλυτο αδιέξοδο, και εναποθέτω τις ελπίδες μου μόνο στα νέα παιδιά, τα οποία έχουν μπροστά τους έναν τοίχο που δεν είχαμε εμείς στην ηλικία τους παρά τα τόσα εφόδιά τους. Εύχομαι και ελπίζω να μην χάσουν τη διάθεσΉ τους να αγωνίζονται, Ή τα παρατήσουν όλα και σηκωθούν και φύγουν μαζικά, γιατί είναι τα μόνα που μπορούν να αλλάξουν κάτι. Τα νέα παιδιά μαζί με την έμπρακτη, οριζόντια αλληλεγγύη του κόσμου όπως στην Κω όπου βρίσκομαι αυτή την στιγμή και μια ομάδα ανθρώπων δίνει τιτάνιο αγώνα για να σιτίσει έναν μεγάλο αριθμό μεταναστών οι οποίοι ζουν σε άθλιες συνθήκες και κινδυνεύουν να λιμοκτονήσουν.
* Και τι περιλαμβάνει η συνέχεια για εσάς;
Φέτος το καλοκαίρι παίζω σχεδόν σε όλη την Ελλάδα. ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς είναι στην Τεχνόπολη του δήμου Αθηναίων την Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου, είμαι πολύ συγκινημένη γι' αυτή τη συναυλία, γιατί έχω μεν εμφανιστεί και άλλοτε εκεί αλλά αυτή τη φορά είναι καθαρά προσωπική μου και μάλιστα με τη συμμετοχή πάρα πολλών εκλεκτών φίλων. Και έπονται αρκετές ακόμα συναυλίες σε διάφορα μέρη τον Σεπτέμβριο, ανάμεσά τους και η συμμετοχή μου σε εκείνη του Διονύση Σαββόπουλου στο Ηρώδειο.
Η εντύπωση που αυθόρμητα αποκομίσαμε από την πρώτη συζήτησή μας με τη Φωτεινή Βελεσιώτου είναι ότι όχι μόνον η αποδοχή της από τον κόσμο δεν είναι διόλου τυχαία και την αξίζει με το παραπάνω αλλά και ότι μακάρι η σημερινή ελληνική μουσική να διέθετε μερικούς ακόμα ανθρώπους σαν εκείνην...
