Aν το rock ήταν άνθρωπος πριν λίγο καιρό θα είχε εορτάσει τα...εξηκοστά γενέθλια του, αν θεωρήσουμε ως ημερομηνία «τοκετού» του εκείνη της κυκλοφορίας του πρώτου single του Elvis Presley «That's Alright Mama» (19 Ιουλίου 1954). Ναι, το ιδίωμα που συμβόλισε, αν δεν ταυτίστηκε – τουλάχιστον όσον αφορά στην μουσική – με την νεανική εξέγερση, σε κάποιες περιπτώσεις ακόμα και με την με ευρύτατη έννοια επανάσταση, είναι πλέον και επίσημα...υπερήλικο! Τα μουσικά είδη όμως δεν είναι άνθρωποι για να βαδίζουν προς τον βιολογικό τους θάνατο με το πέρασμα του χρόνου, απλά μεταλλάσσονται...Και δύο πρόσφατοι δίσκοι από ισάριθμα συγκροτήματα τα οποία εκπροσωπούν τις δύο κυριότερες «σχολές» του rock, εκείνες που όπως έχουμε συνηθίσει να λέμε έχουν ως κοιτίδα τις δύο πλευρές του Ατλαντικού, μας δίνουν την ευκαιρία να κάνουμε μερικές πολύ ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις για το που βρίσκεται εν έτει 2014. Και ίσως διαμέσου αυτών να εξάγουμε και κάποια χρήσιμα συμπεράσματα για το ποιο μπορεί να είναι το έστω και βραχυπρόθεσμο μέλλον του...
Οι Coldplay σχηματίστηκαν από φοιτητές του πανεπιστημίου UCL του Λονδίνου το 1996 και η σύνθεση τους (η οποία παραμένει σταθερή μέχρι σήμερα, σχεδόν είκοσι χρόνια μετά, γεγονός εξαιρετικά σπάνιο για γκρουπ στην εποχή μας) απαρτίζεται από τον τραγουδιστή και πιανίστα (παίζει επίσης και ακουστική κιθάρα, όπως άλλωστε και οι υπόλοιποι είναι ικανοί και σε άλλα όργανα πλην του βασικού τους) Chris Martin, τον κιθαρίστα Jonny Buckland, τον μπασίστα Guy Berryman και τον ντράμερ Will Champion. Μετά από τρία EP κυκλοφόρησαν στην αρχή ακριβώς του εικοστού πρώτου αιώνα (2000) το πρώτο album τους «Parachutes» το οποίο – με την εξαίρεση ότι έδινε έμφαση στο πιάνο του Martin αντί στον αμιγώς κιθαριστικό ήχο – έδειχνε σαφέστατα ότι ήταν από τους τελευταίους της Britpop, του ρεύματος δηλαδή που είχε κυριαρχήσει στην αγγλική μουσική καθ' όλη σχεδόν την διάρκεία της δεκαετίας του '80.
Πριν λίγο καιρό οι Coldplay κυκλοφόρησαν τον έκτο κατά σειρά δίσκο τους «Ghost Stories» που δεν θα μπορούσε να είναι πιο μακριά από τις θλιμμένες πιανιστικές μπαλάντες του ντεμπούτου τους, αν δεν υπήρχε η φωνή του Chris Martin θα μπορούσε να υποθέσει κανείς ότι πρόκειται για ένα ολότελα διαφορετικό συγκρότημα με το ίδιο όνομα! Είναι αδύνατο να μιλήσουμε για αυτό χωρίς να υπεισέλθουμε σε...«προσωπικά ζητήματα» και όχι βέβαια από οποιαδήποτε κουτσομπολίστικη διάθεση αλλά πολύ απλά γιατί έχουμε να κάνουμε με μιαν από εκείνες τις περιπτώσεις που μια συνηθισμένη ανθρώπινη υπόθεση (μια σχέση, ένας γάμος και εντέλει ένα διαζύγιο) έχουν επηρεάσει τόσο το δημιουργικό σκέλος της δουλειάς κάποιου ώστε πλέον αναγκαστικά περνούν στην δημόσια σφαίρα. Οταν δηλαδή ο Chris Martin γνώρισε to '02 την Γκουίνεθ Πάλτροου ήταν ο ηγέτης και το «πρόσωπο» ενός – αν και ήδη πολύ καλού – rock συγκροτήματος που μόλις άρχιζε να γίνεται ευρύτερα γνωστό ενώ εκείνη ήταν ήδη μια διάσημη σταρ του Χόλιγουντ. Πολύ σύντομα η ηθοποιός μετοίκισε στην Αγγλία (χωρίς φυσικά να εγκαταλείψει την καριέρα της στην Αμερική) και το '03 παντρεύτηκαν για να αποκτήσουν στη συνέχεια δύο παιδιά.
Ο γάμος αυτός σαφέστατα βοήθησε πολύ όχι μόνο τον ίδιο τον Martin αλλά και συνολικά τους Coldplay, τόσον από πλευράς αναγνωρισιμότητας/απήχησης όσο και σε σχέση με τις κινήσεις τους εντός της μουσικής βιομηχανίας και αυτό φάνηκε σχεδόν αμέσως με την ολοένα αυξανόμενη επιτυχία τους στην Αμερική (το ανομολόγητο ή μη όνειρο κάθε βρετανικού γκρουπ) και στη συνέχεια και σε πολλές ακόμα χώρες. Οπως όμως συμβαίνει τόσο συχνά με τους «κοινούς θνητούς» έτσι και στους γάμους των διασημοτήτων μπορεί να εμφανιστούν προβλήματα, αυτό συνέβη και στον εν λόγω και όταν έγιναν αξεπέραστα ανακοίνωσαν και επίσημα τον χωρισμό τους τον Μάρτιο.
Οι στίχοι αλλά ακόμα και η μουσική του «Ghost Stories» που κυκλοφόρησε μόλις δύο μήνες μετά δεν θα μπορούσαν κατά συνέπεια παρά να έχουν γραφτεί υπό το κράτος αυτού του επώδυνου διαζυγίου, κάτι που είναι φανερό ήδη από τον τίτλο (το «φαντάσματα» προφανέστατα αναφέρεται σε συναισθήματα και όχι σε ανθρώπους). Αναπόφευκτα λοιπόν είναι ένας μελαγχολικός δίσκος με έναν τρόπο όμως που καταλήγει παράδοξα λυτρωτικός και χωρίς να «πνίγει» καθόλου τον ακροατή από το πρώτο κιόλας τραγούδι, το νωχελικό και συνάμα «μεγαλόπρεπές» «Always In My Head». Kai o λόγος για αυτό είναι ότι το πολύ μεγάλο τελικά ταλέντο αλλά και η πείρα πλέον των Coldplay τους επιτρέπουν να μην αφήνουν καθόλου την τυχόν φόρτιση και την διάθεση της εκάστοτε δουλειάς τους να επηρεάσουν το ύφος της! Κάθε τραγούδι έχει διαφορετικό παραγωγό, αντλεί από διαφορετικά ιδιώματα (από soul μέχρι το σύγχρονο r ‘n' n, σχεδόν οτιδήποτε πλην του τυπικού rock) και διαφορετικό στιλ, οι κιθάρες λάμπουν διά της απουσίας τους, τα πάντα κολυμπούν σε μια «θάλασσα» από keyboards και ηλεκτρονικές ηχητικές πηγές αλλά ταυτόχρονα καθένα κομμάτι μόνο του μα και το σύνολο φέρουν ανάγλυφη την σφραγίδα των Coldplay και μόνον αυτών! Και όλα μαζί συνιστούν ένα οδυνηρό μεν αλλά και απελευθερωτικό ταξίδι διαμέσου της πίκρας και της απογοήτευσης προς μιαν μεγαλύτερη αυτογνωσία...
Οι Αμερικανοί δεν είναι (μόνον) Αγγλοσάξονες...
Οι Linkin Park σχηματίστηκαν επίσης το 1996 στην Καλιφόρνια, η σύνθεση τους (ο τραγουδιστής Chester Bennington, ο ράπερ – που όμως παίζει και αρκετά όργανα, τουλάχιστον στις ηχογραφήσεις - Mike Shinoda, ο κιθαρίστας Brad Delson, ο μπασίστας Dave Farrell «Phoenix», ο ντράμερ Rob Bourdon και ο DJ και προγραμματιστής Joe Hahn ή Mr. Hahn) έχει επίσης παραμείνει σταθερή με την εξαίρεση κάποιες προσωρινές «αποχές» του μπασίστα τους τον οποίον αναπλήρωνε στο στούντιο ο κιθαρίστας και στη σκηνή κάποιοι session εκτελεστές του οργάνου και τέλος κυκλοφόρησαν και αυτοί τον πρώτο τους δίσκο «Hybrid Theory» to 2000 και επίσης τον έκτο τους – με ενδιάμεσες όμως αρκετές συλλογές και live – «The Hunting Party» τον Ιούνιο! Οι ομοιότητες όμως με τους Coldplay σταματούν εδώ και αντίστοιχα οι διάφορες τους είναι πολύ περισσότερες από το ότι είναι σεξτέτο ενώ οι δεύτεροι κουαρτέτο.
Πριν απ' όλα οι Linkin Park δεν θα μπορούσαν να είναι τίποτα άλλο από Αμερικανοί και αυτό φαίνεται καταρχήν ακριβώς από τα δύο περισσότερα από τους Coldplay μέλη τους, τον ράπερ και τον DJ. Με άλλα λόγια ξεκίνησαν με βάση το κατ' εξοχήν αμερικανικό ιδίωμα του nu metal (και πιο συγκεκριμένα το αρχέτυπο του, τους ολίγον προγενέστερους τους Korn) και επάνω σε αυτό συνεχίζουν να κινούνται κάνοντας ακόμα πιο έντονη την δημιουργική «αντιπαράθεση» ανάμεσα στον σκληρό κιθαριστικό ήχο και την hip-hop «δράση» των πικάπ του DJ και φυσικά του τραγουδιού του Benningto και των ραπ φωνητικών του Shinoda προοδευτικά όμως και με πολλά ακόμα πρόσθετα στοιχεία από άλλα είδη όπως για παράδειγμα την electronica. Με άλλα λόγια οι Linkin Park είναι πολύ περισσότερο πολυπολιτισμικοί ακριβώς γιατί έτσι είναι η Αμερική ως χώρα και εξ αρχής η σύσταση του λαού της, άρα και, κατά συνέπεια, η μουσική της παράδοση.
Από εκεί και πέρα - όπως οι Coldplay πειραματίστηκαν υπό την καθοδήγηση της παραγωγής του μεγάλου Brian Eno αλλά στη συνέχεια ακολουθώντας ακόμα και κατευθύνσεις της mainstream ποπ – έκαναν τρία πιο «σκοτεινά» και με πιο αργούς ρυθμούς albums με τον σπουδαίο παραγωγό Rick Rubin αλλά με το «The Hunting Party» επιστρέφουν...στις ρίζες τους, δηλαδή στον ορμητικό, σχεδόν «κατακλυσμιαίο» ήχο που τους καθιέρωσε! Δεν είναι ο καλύτερος δίσκος τους, αυτός για εμάς είναι ο δεύτερος τους, το «Meteora» του '03 (όπως και, συμπτωματικά ή μη, o πιο συναρπαστικός των Coldplay είναι ο δεύτερος τους, το «A Rush Of Blood In The Head» toy '02) αλλά δεν παύει να είναι ένα θαυμάσιο, κυριολεκτικά απολαυστικό δείγμα της πιο σκληρής πλευράς του σύγχρονου rock.
Άλλο απλά να μεγαλώνεις και άλλο να ωριμάζεις...
«Βίοι παράλληλοι» αλλά τελικά αποκλίνοντες λοιπόν για αυτά τα δύο συγκροτήματα...Εκεί που οι Coldplay στην τελευταία τους δουλειά χρησιμοποιούν πολλά γνώριμα στοιχεία για να καταλήξουν όμως σε ένα αποτέλεσμα όχι πρωτοποριακό μεν αλλά σίγουρα ανανεωτικό οι Linkin Park αντίστοιχα «ανακυκλώνουν» ευφυώς τις καλύτερες στιγμές του ίδιου του παρελθόντος τους, θα μπορούσαμε να πούμε ότι οι πρώτοι ωριμάζουν ενώ οι δεύτεροι μεγαλώνουν βιολογικά και γι' αυτό νοσταλγούν την «παιδική ηλικία» τους σαν μπάντα. Επί της ουσίας δεν πρόκειται παρά για αντίστοιχα την διανοητική και την «σωματική» αντιμετώπιση του rock οι οποίες με την σειρά τους δεν είναι παρά επίσης αντίστοιχα - και ανέκαθεν - η βρετανική και η αμερικανική.
Οσο για το ποια από τις δύο προοιωνίζεται περισσότερο το μέλλον; Η λογική λέει η πρώτη εκτός και αν συμβεί κάποια «επανάσταση», όπως εκείνη του punk στην δεκαετία του '70, η οποία προετοιμάζεται σε υπόγεια και γκαράζ χωρίς να το γνωρίζουμε και ανατρέψει ολικά τα δεδομένα. Προσωπικά όμως δίνουμε πολύ λίγες πιθανότητες σε αυτό και για τον πρόσθετο λόγο ότι έχει ήδη αργήσει πάρα πολύ...Ονόματα όπως οι Genesis ;ή ακόμα και οι Pink Floyd βλέπετε μετατράπηκαν σε «αριστοκρατία του rock» μετά την έκρηξη του punk ενώ οι Coldplay και, σε μικρότερο βαθμό, οι Linkin Park απέκτησαν αυτό το status χωρίς καν να έχει μεσολαβήσει κάτι ανάλογο. Και αυτή είναι ίσως και η καθοριστική διαφορά του rock του εικοστού από εκείνο του εικοστού πρώτου αιώνα, η ίδια της ξέφρενης νιότης και της αναμφίβολα λιγότερο άφοβης αλλά πολύ πιο κατασταλαγμένης ωριμότητας...
