Είμαστε πλουσιότεροι, έγραψε το Spiegel. Και σπεύσαμε να το καταγγείλουμε γιατί προφανώς αυτό σημαίνει ότι θα μας πάρουν κι άλλα... Αλλά αιφνιδίως βρέθηκε στο πλευρό μας η Αν. Μέρκελ, που απέρριψε κατηγορηματικά τη σχετικά στατιστική.
Ας δούμε όμως και κάπως αλλιώς το θέμα, όχι όπως φαίνεται. Πρώτα το πολιτικά αυτονόητο. Δεν υπάρχουν λόγοι να αμφισβητούμε τη συμπάθεια της Γερμανίδας καγκελαρίου προς τη νότια Ευρώπη. Αλλά λογικότερο είναι να θεωρήσουμε ότι η Αν. Μέρκελ διείδε -σε αντίθεση με τον Σόιμπλε, που αδιαφόρησε- ότι αν υιοθετήσει τη σχετική έκθεση της ΕΚΤ (με στοιχεία του 2009), τίθεται ένα σοβαρό εσωτερικό θέμα για τη χώρα της. Σύμφωνα με την έκθεση, η καθαρή περιουσιακή θέση του μέσου ελληνικού νοικοκυριού είναι 101.900 ευρώ και του αντίστοιχου γερμανικού είναι 51.400 ευρώ! Αν είναι έτσι, παριστάνει την πετυχημένη πολιτική, την πετυχημένη χώρα με φτωχότερους πολίτες! Προβάλλει το γερμανικό μοντέλο, αλλά αυτό σημαίνει φτωχότερος εργαζόμενος από τους τεμπέληδες του Νότου! Γι' αυτό η αντίδρασή της ήταν οξύτατη κατά της έκθεσης. Και έχει κεντρικά επιχειρήματα τις υψηλές κρατικές παροχές στους Γερμανούς πολίτες και τη χαμηλότερη (σχετικά) ιδιοκατοίκηση. Επιχειρήματα που όσοι γνωρίζουν τα πράγματα τα αποδέχονται.
Ερχόμαστε έτσι και στη δική μας αλήθεια - τη δραματική, δυστυχώς. Οι αριθμοί δεν είναι ψεύτικοι ή κατασκευασμένοι. Και δείχνουν πολλά και σημαντικά. Οι τιμές των ακινήτων του 2009 που ανεβάζουν τον πλούτο του νοικοκυριού, είναι βεβαίως πλέον ανύπαρκτες. Όμως οι δυσεξήγητοι αριθμοί κατανοούνται αν θυμηθούμε ή αποδεχθούμε ότι η δεκαετία -και κυρίως η τελευταία πενταετία- πριν το 2009 στην Ελλάδα σφραγίστηκε από την αύξηση του ΑΕΠ και της μέσης αμοιβής της εργασίας, σε συνθήκες φούσκας - λόγω κρατικών δανεικών και τραπεζικής ρευστότητας. Τα αυξημένα διαθέσιμα κεφάλαια στη χώρα δεν διατέθηκαν για το χτίσιμο ενός μη πελατειακού, σύγχρονου κράτους πρόνοιας. Το αποτέλεσμα το γνωρίζουμε και κυρίως το ζούμε. Χωρίς τα αυξημένα δανεικά -που επίτηδες μας τα έκοψαν- δεν μπορούμε να συντηρήσουμε το επίπεδο ζωής μας, οι περισσότεροι. Το σύστημα προκαλεί τεράστια ύφεση.
Και μια ακόμη όψη που αξίζει να προσεχθεί: το δημοσίευμα όσο είναι λαϊκίστικο είναι και απειλητικό. Πολλοί θα το πιστέψουν. Στη σημερινή Ευρώπη, οι περιοριστικές πολιτικές επιβάλλονται και μέσα από την υποδαύλιση των αντιθέσεων των εργαζομένων, των ανέργων των διαφόρων χωρών - π.χ. Βορράς - Νότος. Αποτελεσματική απάντηση δεν υπάρχει, δε μπορεί να υπάρξει αν δεν κατανοεί κανείς, αν αποσιωπούμε ότι είναι θεμελιωδώς άδικο ο φορολογούμενος εργάτης της Γερμανίας να χρηματοδοτεί τον αφορολόγητο εισοδηματία της Ελλάδας - επειδή θέλουμε να πιστεύουμε ότι θα πληρώσουν μόνο ή κυρίως οι πλούσιοι της Γερμανίας. Τόσο δίκαιο είναι εκεί το σύστημα;
Αυτό οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η επιδίωξη της μεταφοράς πόρων προς τον Νότο πρέπει να είναι μέρος μιας ευρείας πολιτικής ανακατανομής και κοινωνικής στήριξης στην Ευρώπη, ότι θα είναι υπέρ των εργαζομένων και των φτωχότερων της νότιας Ευρώπης και της Ελλάδας, και όχι άνευ όρων, υπέρ π.χ. όσων κερδίζουν στο Χρηματιστήριο και δεν πληρώνουν φόρους.
Στις στατιστικές θα πρέπει να βλέπουμε πιο σχετικά τη διαίρεση σε κράτη. Δείχνει βεβαίως τα μεγάλα μεγέθη και στηρίζει κριτικές για τις πολιτικές που ακολουθούνται. Αλλά αυτές είναι όψεις της κοινωνικής αλήθειας. Μήπως στη σημερινή εποχή -τουλάχιστον- οι συγκρίσεις του πλούτου των πολιτών ανάμεσα σε άνισα σε πληθυσμό και οικονομικό ρόλο κράτη είναι (εν μέρει τουλάχιστον) παραπλανητικές; Μήπως οι διαφορές εισοδήματος και πλούτου των πολιτών είναι πολύ πιο έντονες εντός, παρά εκτός των εθνικών συνόρων στις περισσότερες χώρες του πλανήτη;
