Το όνειρο για μια καλύτερη ζωή βυθίστηκε για εκατοντάδες ψυχές τα ξημερώματα της Τετάρτης στο Φρέαρ των Οινουσσών. Στο πιο βαθύ σημείο της Μεσογείου, στα 5.269 μέτρα κάτω από την επιφάνεια του νερού. Η δικαίωση για όσους χάθηκαν είναι να λάμψει η αλήθεια, ώστε να μην ξανασυμβεί κάτι τέτοιο. Ένα ναυάγιο που σφραγίζει ως αδιάψευστος μάρτυρας τις συνέπειες της λογικής της Ευρώπης-φρούριο, οι οποίες εντείνονται με τις επιλογές της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Όσοι χύνουν σήμερα κροκοδείλια δάκρυα είναι αυτοί που μετέτρεψαν το δόγμα διάσωσης σε δόγμα αποτροπής. Τα αποτελέσματα τα βλέπουμε στα άδυτα των θαλασσών μας, στα δάκρυα και στα απελπισμένα βλέμματα αυτών που σώθηκαν.
Ωστόσο, προς το παρόν περισσότερα είναι τα ερωτήματα, παρά οι απαντήσεις που προκύπτουν από τα στοιχεία. Με δεδομένο τα δύο χρονικά που παρουσιάζεται στον διπλανό πίνακα, φαίνεται ότι, ενώ το Λιμενικό γνωρίζει από το πρωί την ύπαρξη του αλιευτικού, το εντοπίζει έπειτα από 4 ώρες και 35 λεπτά. Το ελληνικό Σώμα λέει ότι η ενημέρωση που είχαν είναι ότι δεν υπήρχε κίνδυνος. Την ίδια ώρα, όμως, το Alarm Phone τονίζει ότι τα άτομα ζητούν βοήθεια, εκφράζοντας μάλιστα φόβους ότι δεν θα βγάλουν τη νύχτα.
Οι κανόνες διάσωσης
Βέβαια, όπως έγινε σαφές τις επόμενες ημέρες, δεν έχει καμία σημασία αν το ίδιο το πλοίο ζήτησε βοήθεια. Σύμφωνα με τον υποναύαρχο εν αποστρατεία του Λιμενικού Σώματος Θρασύβουλο Σταυριδόπουλο, ένα πλοίο, για να είναι νόμιμο, πρέπει να έχει όνομα, σημαία και διεθνές διακριτικό σήμα. Το συγκεκριμένο δεν είχε τίποτα. Επίσης, ο Θ. Σταυριδόπουλος εξηγεί ότι για να μπορεί ένα πλοίο να πλέει νόμιμα, πρέπει να είναι φτιαγμένο από έναν ναυπηγό και να έχει συγκεκριμένο τύπο. «Τα πλοία χωρίζονται σε επιβατηγά, εμπορικά, ρυμουλκά, ψαράδικα, λάντζες, γερανούς κ.τ.λ. Ο ναυπηγός του το κατασκευάζει για τη δουλειά που κάνει. Το αλιευτικό είναι για να πιάνει ψάρια, όχι να μεταφέρει επιβάτες» τονίζει. Επίσης, ένα πλοίο για να μπορεί να πλεύσει και να πάρει νόμιμο απόπλου από ένα λιμάνι, πρέπει να έχει νόμιμο πλήρωμα. «Άρα, λοιπόν, αυτό δεν ήταν ένα νόμιμο πλοίο» υπογραμμίζει ο υποναύαρχος ε.α. και προσθέτει: «Το πιο σημαντικό είναι ότι για να βγει ένα πλοίο στη θάλασσα, πρέπει να επιθεωρηθεί. Όλα πρέπει να λειτουργούν τέλεια. Αυτό το… σαπάκι δεν μπορούσε να τα έχει όλα αυτά». Άρα, ο ισχυρισμός του Λιμενικού ότι δεν ήθελε βοήθεια ο πλοίαρχος δεν ευσταθεί. «Ποιος πλοίαρχος; Και ποιου πλοίου; Είναι ο ορισμός της παρανομίας» λέει ο Θ. Σταυριδόπουλος.
Επομένως, το Λιμενικό είχε κάθε δικαίωμα να ελέγξει. Διότι, όπως εξηγεί ο Θ. Σταυριδόπουλος, εμείς ως χώρα έχουμε έναν χώρο ευθύνης στη θάλασσα. «Όταν ένα πλοίο δεν τηρεί τις διαδικασίες, τότε έχουμε κάθε δικαίωμα να το σταματήσουμε» ξεκαθαρίζει και προσθέτει ότι, εφόσον κινδύνευαν άνθρωποι (επειδή η ζωή είναι το πρώτο πράγμα που ενδιαφέρει), όφειλαν να παρέμβουν. Ακόμα όμως και να ίσχυε η επιθυμία του πλοιάρχου, ο υποναύαρχος ε.α. σημειώνει ότι το αλιευτικό δεν ήταν πλοίο, αλλά ένα «κινητό φέρετρο». «Έχει παραβεί τα πάντα και εμείς θα μείνουμε στη μόνη διαδικασία ότι ο πλοίαρχος, που προφανώς δεν ήταν πλοίαρχος, είπε ότι δεν θέλω και πάω Ιταλία; Όχι. Να τηρούμε λοιπόν τις διαδικασίες, αλλά να τις τηρούμε όλες, όχι μία» καταλήγει ο Θ. Σταυριδόπουλος.
Ερωτήματα και ασάφειες
Από κει και πέρα, οι ασάφειες για την ύπαρξη σχοινιού (θέμα που αναδείχτηκε μετά τη συνομιλία Τσίπρα με διασωθέντες) δημιουργούν πολλά ερωτήματα. Ειδικά από τη στιγμή που είναι πλέον σαφές ότι πετάχτηκε σχοινί στο αλιευτικό. Γιατί δεν ειπώθηκε από την αρχή; Γιατί πετάχτηκε το σχοινί; Τι ώρα έγινε η συγκεκριμένη ενέργεια; Είχε κάποια επίδραση η ρίψη του σχοινιού; Γιατί δεν υπάρχει βιντεοσκοπημένη καταγραφή που να δείχνει την επιχείρηση; Και το πιο καθοριστικό ερώτημα: Γιατί δεν έγινε κάποια επιχείρηση για να σωθούν οι άνθρωποι πριν ανατραπεί το πλοίο και τα πράγματα γίνουν δυσκολότερα;
Η πολιτική των pushbacks
Το ναυάγιο στην Πύλο πάντως δεν έσκασε σαν κεραυνός εν αιθρία. Η πολιτική των επαναπροωθήσεων που έχει υιοθετήσει η Ελλάδα με την κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει συμβάλει στη συνέχιση τραγικών περιστατικών. Στην έκθεση του ειδικού εισηγητή του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα των μεταναστών Φελίπε Γκονθάλεθ Μοράλες αναφέρεται ότι στην Ελλάδα οι επαναπροωθήσεις είναι μια de facto πολιτική. Στην έρευνα της Forensic Architecture υπογραμμίζεται ότι από τον Μάρτιο του 2020 μέχρι τον Μάρτιο του 2022 έχουν καταγραφτεί περισσότερες από 1.000 παράνομες επιχειρήσεις επαναπροώθησης στο Αιγαίο. Επίσης, ο Guardian, η Le Monde, το Der Spiegel, το ARD Report München και η Lighthouse Reports παρουσίασαν το καλοκαίρι του 2022 τεκμήρια για τα όσα συμβαίνουν στα ελληνοτουρκικά σύνορα εις βάρος των προσφύγων. Βίντεο και πληροφορίες, ίσως τα πιο καταδικαστικά τεκμήρια για την Ελλάδα, που δείχνουν πώς παραβιάζεται η διεθνής νομοθεσία δημοσίευσαν πριν από έναν μήνα οι New York Times. Τον περασμένο Μάιο οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα εξέφρασαν τη σοβαρή ανησυχία τους για την επιδείνωση της κατάστασης των μεταναστών στη Λέσβο. Τέλος, επανειλημμένες είναι οι προειδοποιήσεις της Διεθνούς Αμνηστίας και της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες. Ωστόσο, αυτή η πολιτική συνεχίστηκε. Δυστυχώς, όσοι χάθηκαν στην Πύλο το επιβεβαιώνουν.
Δείτε σχετικό γράφημα
