Στη συζήτηση για την ελληνική υψηλή στρατηγική που διοργανώνει μέσω τηλεδιάσκεψης το Συμβούλιο Διεθνών Σχέσεων συμμετείχε ο Αλέξης Τσίπρας ως κεντρικός εισηγητής. Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ αναφέρθηκε στο μείζον λάθος της κυβέρνησης σε σχέση με την Τουρκία, μίλησε για το Κυπριακό, ενώ σχολίασε τη Συμφωνία των Πρεσπών και τη σημερινή στάση της ΝΔ. Τη συζήτηση συντόνισε ο καθηγητής Αθανάσιος Πλατιάς, με ερωτήσεις από τους καθηγητές Πέτρο Λιάκουρα, Μαριλένα Κοππά, Σωτήρη Ρούσσο.
Ειδικότερα, ο Αλέξης Τσίπρας σε σχέση με την Τουρκία σημείωσε ότι αποτελεί μείζον λάθος μια συντηρητική πολιτική μη-λύσης και προσχώρησης σε λογικές διπλωματικής ανάσχεσης αντί της ανάπτυξης μιας δυναμικής στρατηγική λύσης.
«Από τις αρχές του έτους η Τουρκία, πιεζόμενη από της ΗΠΑ και από την αρνητική οικονομική της πορεία, έχει ανοίξει το παράθυρο στο διάλογο.
Έπρεπε να αξιοποιήσουμε τις πιέσεις που δέχεται, προκειμένου να μπούμε σε έναν ουσιαστικό διάλογο - για τις διερευνητικές ή τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης - χωρίς αφέλεια και αυταπάτες, με σαφείς κόκκινες γραμμές για τις δήθεν γκρίζες ζώνες και αποστρατιωτικοποιημένα νησιά, αλλά και με σαφείς στόχους.
Το να κερδίζεις απλώς λίγους μήνες παραπάνω ηρεμίας αποτελεί κοντόθωρο στόχο.
Ο χρόνος, όμως, δεν κυλάει ουδέτερα. Η Τουρκία, καθιερώνει δυναμικές μεν, ουσιαστικές δε, σχέσεις με σειρά χωρών επικαλούμενη και την εξομάλυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
Βλέπουμε τη συζήτηση με τις ΗΠΑ για το Αφγανιστάν. Βλέπουμε τη συζήτηση για Στρατηγική Πυξίδα με ρόλο της Τουρκίας, που άνοιξε στην ΕΕ. Βλέπουμε την πορεία των Τουρκοαιγυπτιακών ή Γαλλοτουρκικών σχέσεων με αφορμή τη Λιβύη» τόνισε ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
«Όπως αποδείχτηκε και πέρσι που το Oruc Reis παραβίαζε για 3 μήνες τα κυριαρχικά μας δικαιώματα – δεν πρέπει να υπάρχουν αυταπάτες ότι δήθεν μπορεί να δημιουργηθεί μια περιφερειακή ασπίδα ανάσχεσης απέναντι στην Τουρκία, αν έρθει η δύσκολη στιγμή. Ούτε ότι η κυβέρνηση θα μπορέσει να αντιστρέψει ή να παγώσει την θετική ευρωτουρκική ατζέντα με την Τουρκία αν αυτή επανέλθει στις παραβιάσεις. Οι ελληνικές κόκκινες γραμμές είναι μακριά από το να γίνουν ευρωπαϊκές, πέραν του επίπεδου των δηλώσεων» συμπλήρωσε ο Αλέξης Τσίπρας.
Σε αυτό το πλαίσιο, ανέφερε ότι είναι «επιτακτική ανάγκη να αποκτήσουμε μια δυναμική εθνική στρατηγική για τις ευρωτουρκικές σχέσεις. Να μιλήσουμε επιτέλους για ένα Ελσίνκι με νέους όρους.
Από τα μέσα Μαρτίου 2020 - μετά τον Έβρο- τόνιζα ότι η Ελλάδα έπρεπε να πρωτοστατεί στις ευρωτουρκικές συνομιλίες για το προσφυγικό, αντί να προτάσσει την επικίνδυνη λογική της ευρωπαϊκής ασπίδας και να απουσιάζει από το τραπέζι όταν οι εταίροι μας συνομιλούν με την Άγκυρα για το θέμα αυτό – συχνά στη βάση των δικών τους συμφερόντων.
Εδώ και τρεις μήνες έχω προτείνει να κατοχυρωθεί ότι η αναθεωρημένη τελωνειακή ένωση ΕΕ-Τουρκίας θα τεθεί σε ισχύ μόνο αφού προσφύγει η Τουρκία με την Ελλάδα στη Χάγη για υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ.
Αυτός είναι ο μόνος ευρωπαϊκός μοχλός πίεσης που μπορεί στο μέλλον να επιτρέψει ένα κοινά αποδεκτό συνυποσχετικό, μετά από ουσιαστικές διερευνητικές. Χωρίς αυτόν, ας είμαστε ρεαλιστές, δεν μπορεί να υπάρξει Χάγη».
Δυστυχώς, όμως, συνέχισε ο Αλέξης Τσίπρας, «στην τελευταία Σύνοδο αποφασίστηκε η έναρξη της διαπραγμάτευσης χωρίς να τεθεί αυτός ο όρος – που είναι εξαιρετικά αρνητική εξέλιξη για τις ελληνικές θέσεις.
Θυμίζω ότι το 1996, προκειμένου να συναινέσει στην Τελωνειακή Ένωση, η Ελληνική Κυβέρνηση είχε ζητήσει και πετύχει τη διασύνδεση της ενταξιακής πορείας της Κύπρου με τις άλλες Ανατολικοευρωπαικές χώρες.
Τώρα τι ζητάμε; Τι θέτουμε ως όρο για τη συμφωνία μας; Πολύ φοβάμαι ότι απλά παρακολουθούμε τις εξελίξεις».
Σχετικά με το Κυπριακό, ο Αλέξης Τσίπρας υπογράμμισε ότι οι τουρκικές θέσεις είναι πιο μακριά από τη διεθνή νομιμότητα από ποτέ.
«Πρέπει να υπάρξει στρατηγική επιμονή στις πάγιες θέσεις μας για διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία, με πολιτική ισότητα, βασισμένη σε κράτος με μία ιθαγένεια, μία κυριαρχία και μία διεθνή προσωπικότητα. Με κατάργηση των εγγυήσεων και αποχώρηση των κατοχικών στρατευμάτων. Και βέβαια ορθώς καταβάλλεται προσπάθεια κινητοποίησης της διεθνούς κοινότητας.
Και έχει μεγάλη σημασία ο συντονισμός Αθήνας-Λευκωσίας, όχι μόνο για την αντιμετώπιση των διχοτομικών τουρκικών προτάσεων, αλλά και για μια συνολική μεσομακροπρόθεσμη στρατηγική».
Ως προς τα Δυτικά Βαλκάνια, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ - ΠΣ υπογράμμισε ότι είναι σαφές ότι οι Πρέσπες άνοιξαν νέες δυνατότητες ώστε η Ελλάδα να πρωταγωνιστήσει στην περιοχή και στην ευρωπαϊκή της προοπτική.
«Θεωρώ θετικό ότι η κυβέρνηση παρά τα όσο έλεγε ως αντιπολίτευση τιμά τη Συμφωνία αλλά την ίδια στιγμή την βλέπουμε – εγκλωβισμένη στα εσωκομματικά της - να μην προχωρά όχι στην διοργάνωση Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας για νέες συμφωνίες, αλλά ούτε στην κύρωση των παλιών μνημονίων που έχουν απτά οφέλη για τη χώρα.
Η φοβική αυτή θέση, δυσκολεύει και στην άσκηση πίεσης προς τη γείτονα για την εφαρμογή της Συμφωνίας, όπως πχ σε σχέση με τα σχολικά βιβλία» συμπλήρωσε ο Αλέξης Τσίπρας.
Ακολουθεί αναλυτικά η εισήγηση του Αλέξη Τσίπρα και οι απαντήσεις κατά τη συζήτηση
